Carlos Santana: 'Na duizenden jaren beschaving is wat ons drijft nog steeds inhaligheid en angst'

In het kwartier voor mijn interview met Carlos Santana rijdt mijn Londense taxi eerst langs een straatje dat Carlos Place heet, en als ik uitstap, hoor ik een man ‘Yo, Santana, Santana, you gotta pay me, man!’ roepen. Terwijl Carlos Santana bij mijn weten geen schulden heeft, en hij elders op me wacht. ‘Na duizenden jaren beschaving is wat ons drijft nog steeds inhaligheid en angst.’

'Veel muziek die ik nu hoor, lijkt ontworpen als de soundtrack bij een beer die op een motorfiets rijdt'

Ik ben geen fan van Santana’s commerciële samenwerkingen met de jonge onehitwonders van het moment, maar als gitarist-componist is hij subliem. Zijn grootste hits, zoals ‘She’s Not There’, schreef hij dan wel niet zelf, maar wie sensuelere instrumentale nummers kent dan het onverwoestbare ‘Song of the Wind’ of het jazzy ‘Aqua Marine’, mag het altijd zeggen. Niet moeilijk dat je ze hoort op elk strand waar ze denken het loungen te hebben uitgevonden, van Ibiza tot Cancun. Qua melodische kracht moeten alle andere rockgitaristen het ook tegen Santana afleggen, behalve Prince misschien. Maar ook hij was, gaf hij zelf toe, erg beïnvloed door de meester. Trouwens, Carlos begon als violist. Pas toen dat mislukte, probeerde hij de gitaar. Les: er is niets mis met plan B.

Carlos Santana is een merkwaardig figuur. Hij is overduidelijk intelligent, belezen, politiek bewust en heeft sterke meningen – in tegenstelling tot veel sterren die, om geen potentiële fans af te stoten, vaak op de vlakte blijven. Maar de ouwe hippie in hem leeft ook nog, en af en toe bespeur je in de manier waarop hij praat een hint van drugs die nog niet helemaal zijn uitgewerkt.

Ik heb niet naar zijn privéleven gevraagd, maar hij is gescheiden van de moeder van z’n drie kinderen en nu getrouwd met Cindy, de drummer van... Lenny Kravitz. Carlos deed zijn huwelijksaanzoek op het podium, tijdens een concert, vlak na haar drumsolo. Zijn broer en neef spelen ook gitaar. Hoe is dát: je bent een Santana die gitaar speelt, maar je bent níét Carlos?

Op 22 juni speelt Santana in het Sportpaleis, wellicht voor het laatst, voor de artritis inzet.

HUMO Eén van mijn favoriete Santana-songs is de instrumental ‘Europa’. Ooit was ik op een concert van Prince in Montreux, en toen hij ‘When I Lay My Hands on You’ speelde, hoorde ik hem plots de tekst aanpassen naar ‘I’ll touch you in the softest manner, like ‘Europa’ in the hands of Carlos Santana.’

Santana «Typisch (lacht). Prince had een goed ontwikkeld gevoel voor humor, dat wisten veel mensen niet. Toen we een keer in Paisley Park aan het jammen waren, ging plots een sirene loeien. Prince grapte meteen ‘Carlos, you’re on fire, man, je bent zo heet dat je het brandalarm doet afgaan!’ (lacht). What can I say, ik mis hem heel, heel erg. Hij was een genie, een verlichte geest die ons veel schoonheid heeft nagelaten.»

HUMO Zitten er in de befaamde kluis van Prince ook opnames van jullie?

Santana «Dat weet ik niet. Voor zover ik weet, hebben we nooit opgenomen wat we speelden, maar ik acht hem in staat om alles op te nemen en het niemand te zeggen. Wat ik belangrijk vond aan mijn jamsessies met Prince en met anderen, was dat we samen iets nieuws probeerden te maken. Als ik met Eric Clapton speel, wil ik niet dat hij zijn typische licks speelt en ik zal mijn best doen om mezelf niet te imiteren. Jammen is voor mij niet repeteren, pochen, elkaar imiteren of op je lauweren rusten, jammen is avontuur. Daarom jam ik graag met jazzmuzikanten zoals Wayne Shorter of Herbie Hancock, die improviseren sowieso.»

HUMO Het cliché wil dat een latino zoals jij thuis voortdurend naar salsa, mariachi, latin, tropical en aanverwante genres luistert, maar ik vermoed dat dat niet zo is. Welke muziek ontspant je na je eigen concerten?

Santana «Stilte. Heel veel stilte. En sfeervolle jazz zoals ‘Sketches of Spain’ van Miles Davis of de ballads van John Coltrane. Voor mij is muziek spiritueel én lijfelijk, om het bestaan te vieren of om de liefde op te bedrijven. Veel muziek die ik nu op de radio hoor, lijkt eerder ontworpen als de soundtrack bij beelden van een beer die op een motorfiets rijdt, als je begrijpt wat ik bedoel.»

HUMO Jij werd met één optreden op slag wereldberoemd: Woodstock. ‘Zij die zich de jaren 60 herinneren, waren er niet bij,’ luidt het cliché. Klopt dat?

Santana «Nee. Het is een amusante oneliner, maar ook niet meer dan dat. Ik heb altijd de indruk gehad dat zo’n stereotypes werden gelanceerd door stijve harken die de lol en de vrijheid van dat decennium hebben gemist – het zijn altijd cynici die idealisme belachelijk maken. De sixties waren een decennium van groot idealisme en ongebreidelde creativiteit. En die creativiteit was geenszins alleen te danken aan drugs en werd niet enkel door voortdurend apestonede zonderlingen gemaakt.

»Trouwens: niet alle drugs maken gaten in je geheugen. Ik herinner me nog alles uit de tijd dat ik peyote nam, en da’s een veel zwaarder goedje dan marihuana. En ik nam natuurlijk spul, niet het vergif dat ze in laboratoria maken. Ik was mijn eigen proefkonijn, ik wilde zien of het me creatiever maakte. Maar net als sigaretten en alcohol richten drugs altijd wel enige schade aan, dat hoor je me niet ontkennen. Eerst neem jij drugs, maar vanaf een bepaald punt nemen de drugs jou.»

HUMO Wat deed je eigenlijk voor Woodstock?

Santana «In louche clubs, stripteasebars en illegale goktenten speelde ik cut and shoot music – als jouw muziek de aanwezigen niet beviel, incasseerde je een mes of een kogel. En overdag hing ik rond in het park, waar op elke hoek een bandje speelde – als je in het midden van het park ging staan en het was windstil, dan hoorde je een unieke mix van Mexicaanse, Amerikaanse, Franse en zelfs Duitse muziek van allerlei immigranten. Ik geloof nog steeds dat daar de grondslag van mijn blend is ontstaan. Al blijf ik volhouden dat de grootste inspiratie voor mijn gitaarspel was en is: how women move (grinnikt).»

HUMO Eh, ik wilde nog iets vragen over drugs, als het mag.

Santana «Sure. Please do.»

HUMO Je bent een tijd in therapie geweest omdat je ‘vol onverwerkte woede’ zat. Ik weet uit jouw autobiografie dat je als kind werd misbruikt, maar er zijn ook drugs die de gebruiker agressief maken.

Santana «Klopt. Het was álles: onverwerkte jeugdtrauma’s, te grote werkdruk, te veel verplichtingen, de neveneffecten van druggebruik, een relatie die op z’n einde liep... Het was te veel. Het ergste was de paranoia: op den duur dacht ik dat iedereen mij slechtgezind was, dat de hele wereld wachtte tot ik m’n rug draaide om me dan te kunnen naaien. Een mens is nooit helemaal genezen of helemaal vrij van neuroses, maar ik ben nu wel vrij van schaamte, schuldgevoel, angst en woede.»


omhelzing

HUMO Je hebt samengewerkt met letterlijk honderden artiesten, ouder en veel jonger dan jij. Met wie had je willen jammen uit tijdperken die je niet hebt meegemaakt?

Santana «Met John Coltrane. Ik kan me geen avontuurlijker muzikant indenken. Doodzonde dat hij zo vroeg is gestorven.»

HUMO Noem eens een samenwerking die je hebt geweigerd omdat je het gevoel had dat die jouw sound of merk zou besmetten?

Santana «Ik wil alleszins niets te maken hebben met figuren zoals Donald Trump. Ik hou niet van die verdeel-en-heersaanpak. En ik werk principieel niet met mensen die teren op angst. Niet met terroristen en fanatici, maar ook niet met de CIA, het FBI, het Pentagon, CNN... They all sell the same shit, man. Na duizenden jaren beschaving is wat ons drijft nog steeds inhaligheid en angst.

»Oké, ik moet dringend weg. Stay precious, my friend.»

HUMO Nog eentje: hoe zou je jouw muziek omschrijven aan iemand die niet weet wat muziek is?

Santana «Wow. Thank you for asking, man. Laat me even denken... People need a hug. Wie ze ook zijn en waar ze ook wonen. Mijn muziek is een omhelzing. Mijn muziek troost en inspireert. Mijn muziek heelt. Mijn muziek brengt mensen samen. Ik wil vreugde scheppen. Ik wil onschuld vieren. Ik wil ontroerd zijn door de onschuld en de puurheid in de ogen van pasgeboren kinderen.»

HUMO Al bijna vijftig jaar verlaten mensen jouw concerten in een sensuele stemming. Het was niet moeilijk te voorspellen wat ze later die avond nog zouden doen. Indirect heb jij dus al meerdere generaties verwekt.

Santana «Well, to that I say hallelujah!»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234