Cate Blanchett breekt potten in 'Carol': 'Ik heb stapels lesbische pulpliteratuur verslonden – van het kinky soort'

Het filmjaar 2016 is nog maar net begonnen, of er duikt er al eentje op voor de eindejaarslijstjes: ‘Carol’, Todd Haynes’ vorstelijke verfilming van de roman ‘The Price of Salt’ van Patricia Highsmith.

'Jullie, mannen, moeten zich niet altijd zo aangevallen voelen wanneer we om gelijkheid vragen'

Dat de Australische Blanchett (46) één van de beste actrices van onze tijd is, wist u natuurlijk al: wie zowel een geesteszieke vrouw (‘Blue Jasmine’), een goedaardige elfenkoningin (‘Lord of the Rings’), een boosaardige stiefmoeder (‘Cinderella’), Katharine Hepburn (‘The Aviator’) als Bob Dylan (I’m Not There’) kan vertolken, behoort tot het keurkorps van de filmwereld. Maar in ‘Carol’ ontstijgt Blanchett zichzelf – het aura dat op het witte doek rond haar lijkt te flonkeren, verleent haar bij momenten de oogverblindende allure van een melancholische diva uit de gouden jaren van Hollywood. In het echte leven daarentegen draagt ze gewoon een pull en een broek, en laat ze zich kennen als een goedgemutste meid die met een Duveltje naast je aan de toog zou kunnen staan. En omdat we nog een beetje in nieuwjaarsstemming zijn, beginnen we het interview met een eindejaarsvraagje.

HUMO Wat is de beste film die u in 2015 hebt gezien?

Cate Blanchett «‘Brooklyn’ van John Crowley. Die film is... (haalt diep adem) wauwwwwwwww. En Saoirse Ronan is gewoonweg verbluffend als dat Ierse meisje dat naar New York emigreert. Echt, het was lang geleden dat ik zo’n adembenemend mooie, hartverscheurende film heb gezien.»

HUMO Wanneer u zo’n juweel ziet, voelt u dan professionele afgunst? Denkt u dan: ‘Zat ik maar in die film!’

Blanchett «Nee, daar heb ik totaal geen last van. Ik ben oprecht blij voor Saoirse. Weet je dat ik nog met haar vader heb samengewerkt? Paul Ronan speelde mijn broer in ‘Veronica Guerin’.»

HUMO U hebt ook geen reden om jaloers te zijn: u levert in ‘Carol’ zelf een absolute prachtprestatie af. Op welke manier hebt u zich het personage van Carol Aird eigen gemaakt?

Blanchett (knipt met de vingers) «Zó! (lacht). Nee, daar is een heel traag, uiterst nauwgezet proces aan voorafgegaan. Om te beginnen ben ik op zoek gegaan naar het juiste Amerikaanse accent: met de hulp van een dialectcoach heb ik een stapeltje opnamen van Amerikaanse vrouwen uit New Jersey beluisterd, teneinde een accent te vinden dat bij mijn natuurlijke stem past. Niet makkelijk: het valt te vergelijken met het vlekkeloos leren spreken van een nieuwe taal. Ik diende mijn spraakpatroon ook aan te passen: in de jaren 50 spraken de mensen namelijk trager. Het was goed dat mijn dialectcoach op de set stond: hij kon me terechtwijzen wanneer ik als een ratelende vrouw uit Sydney anno 2015 begon te klinken (lacht).

»Verder heb ik ook de ‘Ripley’-boeken van Patricia Highsmith herlezen: Carol beweegt zich in een claustrofobisch milieu, en de ietwat dreigende atmosfeer die in de Ripley-verhalen hangt, hielp om in de juiste stemming te komen. En ik heb ook stapels girl on girl-boekjes uit de underground van de jaren 50 verslonden – lesbische pulp-literatuur, zeg maar, van het kinky soort.»

HUMO Hoe hebben die schunnige boekjes u geholpen bij uw vertolking?

Blanchett «Ze lieten me zien wie Carol níét was. In de tijd waarin zij leeft, en in het burgerlijke milieu waarin ze vertoeft, bestaat geen taal voor de gevoelens waarmee zij worstelt. Ze staat er bijna helemaal alleen voor, waardoor ze haar emoties en frustraties alsmaar dient op te kroppen. Er bestond in die tijd wel een undergroundgemeenschap van lesbiennes, maar daar maakt Carol geen deel van uit. Lesbische kroegen bezoeken is gewoonweg haar ding niet. Had ze dat wél gedaan, dan had ze misschien met iemand over haar gevoelens kunnen praten.

»Nu, die boekjes waren maar één hulpmiddel, hoor, ik heb niet de héle tijd softporno zitten te lezen (lacht). Er waren nog andere dingen die me hielpen om in de gedachtenwereld van een vrouw uit de jaren 50 te glijden: grasduinen door het prachtige script van Phyllis Nagy, de outfits aantrekken, tussen de decors stappen... En dan, net voor de camera werd aangeknipt, was het zaak om al die informatie, invloeden en voorbereidingen uit mijn geest te bannen, en me samen met Rooney in het moment te smijten. Want hoeveel huiswerk je ook doet, uiteindelijk zit je een verhaal te vertellen over twee mensen die op elkaar verliefd worden. Naar dát gevoel moet je op zoek.»

HUMO Ik was dol op de kleine details waarmee u uw vertolking hebt aangekleed: de manier waarop u schijnbaar moeiteloos die vintage automobiel bestuurt; de sensuele wijze waarop u aan uw sigaret trekt...

Blanchett «Mijn God, het aantal sigarétten dat ik op de set heb moeten roken! (lacht) Maar dat is nu net één van die dingen die zo fijn zijn aan werken met Todd: hij hecht enorm veel belang aan de details. Tijdens de opnamen stonden we voortdurend onder druk: we hadden maar een klein budget, en de draaiperiode was nogal kort. Telkens als ik op de set verscheen en vroeg ‘Hoe ga je deze scène in beeld brengen?’, antwoordde hij: ‘Wel, eerst film ik je vanuit die hoek en daarna vanuit die hoek, en hopelijk kunnen we één of twee details oppikken want meteen daarna moeten we naar de volgende scène.’ Waarop ik: ‘Oké, maar vergeet toch vooral de sigaret niet in beeld te brengen.’ In die tijd liep iedereen voortdurend te paffen, maar de manier waarop Carol haar sigaret tussen de lippen neemt, vertelt je ook iets over hoe ze zich voelt. En daarnaast is de mond natuurlijk ook een supererogene zone (lacht).»


Onverbiddelijke hartstocht

HUMO ‘Eindelijk nog eens een film die weergeeft hoe moeilijk het is voor ons, holebi’s!’ zo hoorde ik een Britse collega daarstraks euforisch uitroepen, en hij is niet de enige die er zo over denkt. Ziet u ‘Carol’ zelf als een belangrijke film voor de holebigemeenschap?

Blanchett «Hm. Ik heb veel gay vrienden die erg aangegrepen waren door de film, maar mijn heteroseksuele vrienden waren óók ontroerd – en vooral dat laatste was voor mij een enorme opluchting. Want Todd en ik wilden dit verhaal in eerste instantie vertellen omdat het over een prachtige liefde gaat, en níét omdat het rond twee lesbische vrouwen draait.

»Luister, als ‘Carol’ ervoor kan zorgen dat sommige mensen uit de kast durven te komen, dan is dat natuurlijk erg mooi, maar ik denk niet dat we dat effect mogen overdrijven. Mocht ‘Carol’ vijftien of twintig jaar geleden gemaakt zijn, toen er nog niet zo veel films over homoseksuele relaties uitkwamen, ja, dán zou het voor de holebigemeenschap wellicht een belangrijke film geweest zijn; dán zou iedereen praten over de lesbische invalshoek. Maar sinsdien is er veel gebeurd: we hebben ‘Brokeback Mountain’ gehad, we hebben ‘Milk’ gezien, we hebben ‘The Celluloid Closet’ en talloze andere documentaires gezien, we hebben de opmars van homoseksuele personages in films en televisieseries meegemaakt... We zijn erop vooruitgegaan, waardoor het volgens mij niet langer nodig is dat één film – met name ‘Carol’ – tot lansbreker voor de holebigemeenschap wordt gebombardeerd. Anders gezegd: je moet ‘Carol’ niet bekijken als een film die spreekt voor de holebigemeenschap, maar als een film die spreekt voor iedereen die ooit passioneel van iemand heeft gehouden.»

HUMO Maar Todd Haynes is toch de koning van de queer cinema?

Blanchett «Ja, maar deze keer heeft hij een film gemaakt die eerst en vooral over de liefde gaat. Of, beter gezegd: over hoe het is om voor de allereerste keer tot over je oren verliefd te worden. Dát gevoel weergeven, de onverbiddelijke hartstocht die je kunt voelen wanneer je in één allesdoordringende flits beseft dat je de ware hebt gevonden – ik denk dat Todd vooral dáárin was geïnteresseerd. Dáárin ligt de echte kracht van de film, níét in het feit dat het toevallig over twee vrouwen gaat.»

HUMO In ieder geval bent u zo’n beetje uitgeroepen tot de ambassadrice van de holebigemeenschap. Iets wat u duidelijk niet helemaal zint.

Blanchett «Tja. Iedereen vraagt me nu wat ik denk over de holebigemeenschap, en welke rol ‘Carol’ zou kunnen spelen in het leven van jonge homo’s, en dit, en dat... Het is sinds Cannes, waar we in wereldpremière gingen, niet meer gestopt. Pas op, ik weet maar al te goed dat er in onze samenleving nog veel werk aan de winkel is. We hebben nog steeds de kwalijke neiging om mensen te reduceren tot hun seksuele geaardheid, of tot de kleur van hun huid. Wanneer je homo bent, of zwart, dan zijn er nog steeds veel deuren die gesloten blijven. Als je een blanke heteroseksueel bent, zal niemand je ooit aanspreken over je geaardheid; maar als je gay bent, dan gaan er nog steeds te veel wenkbrauwen omhoog. Alleen: zelf zie ik Carol helemaal niet als een lesbienne, en eigenlijk zou niemand haar zo mogen bekijken. Want zodra je haar bekijkt als een lesbienne, plak je een etiket op haar. Trouwens: voor Carol en Therese is hun lesbische geaardheid niet eens het grootste struikelblok. Het leeftijdsverschil en het klasseverschil vormen véél grotere obstakels. De belangrijkste reden waarom Carol aarzelt om met Therese een relatie te beginnen, is dat ze haar te jong en te onervaren vindt.»

HUMO Vond u het toch niet raar om een seksscène met een andere vrouw te moeten spelen?

Blanchett «Nog zoiets: als ik in een film seks zou hebben met een man, zou niemand me dat vragen. Maar nu wil iedereen van me weten hoe het is om in bed te liggen met een vrouw.»

HUMO Dat gezegd zijnde...

Blanchett «Het was raar (lacht). Toen ik die seksscène in het script zag staan, dacht ik eerst: moet dit wel? Is het functioneel? Wat het geval was – en gelukkig maar, want mocht het een gratuite scène zijn geweest dan had ik gezegd: ‘Ik hou mijn jurk aan, jongens!’ En voor de rest blijft het een technisch gedoe: de regisseur legt je uit vanuit welke hoeken hij je gaat filmen, en vervolgens moet je goed opletten of je enkel of je heup wel op de afgesproken manier in beeld komt (lacht).»

'Met Rooney Mara in 'Carol'. 'We wilden dit verhaal vertellen omdat het over een prachtige liefde gaat, en níét omdat het rond twee lesbische vrouwen draait.'


Tussen de vulkanen

HUMO U hebt nu twee keer met Todd Haynes gewerkt. De Bob Dylan-biopic ‘I’m Not Here’ was een film die bijna avant-garde kon worden genoemd, ‘Carol’ is meer klassiek. Stond er een andere Todd op de set?

Blanchett «Interessant eigenlijk: Todd is nu al enkele keren teruggekeerd naar de jaren 50, met ‘Far From Heaven’, met ‘Mildred Pierce’ en nu met ‘Carol’, maar de manier waarop hij het tijdvak in beeld brengt, is telkens totaal anders. En dat vind ik zo buitengewoon aan hem: hij komt altijd weer aanzetten met een nieuwe invalshoek. Daar waar ‘Far From Heaven’ was gebaseerd op de melodrama’s van Douglas Sirk, heeft hij ‘Carol’ visueel gebaseerd op een reeks zwartwitfoto’s van vrouwelijke fotografen uit de jaren 50. Vooral het werk van Vivian Maier, een New Yorkse fotografe wier straatfoto’s pas na haar dood naar waarde werden geschat, heeft een enorme invloed gehad op de stijl van de film.»

HUMO Zelf zag u er nooit ravissanter uit.

Blanchett «Dank je! Maar dat is in eerste instantie de verdienste van Ed Lachman, de grootmeester die achter de camera stond. En van de mensen die verantwoordelijk waren voor mijn haar, mijn make-up en mijn kostuums. Carol moest de luxe en de pracht uitstralen van een burgerdame uit de fifties, maar vergis je niet: er kleeft ook een zekere rauwheid aan haar.»

HUMO Actrices durven weleens te klagen over het gebrek aan sterke vrouwenrollen. U hebt evenwel geen reden tot mokken: u rijgt ze aan elkaar.

Blanchett «Het kan verkeren: toen ik afstudeerde aan de dramaschool, dacht ik dat het me nooit zou lukken om aan filmrollen te raken. Het enige waar ik op durfde te hopen, was een lange carrière in het theater. Telkens als ik een film maak, voelt het nog steeds aan als een plezierige verrassing.

»Toen ik me enkele jaren geleden een poos uit de filmwereld terugtrok om in Sydney mijn eigen theatergezelschap te leiden – wat in wezen een kantoorjob was – waren er enkele mensen uit de filmindustrie die me zeiden: ‘Oei, zou je dat wel doen op dit punt in je carrière? Wie weet ga je straks geen aanbiedingen meer krijgen!’ Maar ik dacht: we zien wel. En kijk, de aanbiedingen zijn altijd blijven binnenstromen, en het is na mijn terugkeer dat ik mijn zogenaamde hoogtepunt kende – de Oscar voor ‘Blue Jasmine’. Dus nee, ik mag niet klagen.

»Een actrice die goeie rollen wil spelen, mag wel niet bij de pakken blijven zitten: je moet je eigen projecten ontwikkelen, je eigen productiemaatschappij uit de grond stampen, andere vrouwen bijstaan. Hoe actiever we zijn, hoe meer vrouwen we in de filmindustrie aan het werk kunnen krijgen en hoe interessanter en diverser de rollen zullen worden. Vergeet niet: een niet onbelangrijk deel van het publiek bestaat uit vrouwen. De filmindustrie kan het zich echt niet permitteren om die vrouwen in de kou te laten staan, en om hen steeds weer dezelfde door mannen gedomineerde rotzooi voor te schotelen.»

'Robert Redford kan mij krijgen'

HUMO Wat als ik zou zeggen dat ik liever een actiefilm zie met een man in de hoofdrol dan met een vrouw?

Blanchett «Dan zou ik je een idioot vinden.»

HUMO Ik was maar aan het zwanzen, hoor. Jennifer Lawrence kloeg onlangs over het gebrek aan gelijkheid tussen mannen en vrouwen in Hollywood. Is dat iets waar u van wakker ligt?

Blanchett «Ik ben voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen, laat dat duidelijk zijn. Zelf merk ik ook wel dat er in Hollywood nog altijd een impuls bestaat om vrouwen niet uit te nodigen voor creatieve brainstormsessies. Dat maakt die sessies nogal saai – met als gevolg dat de films die uit die sessies voortvloeien, al even saai zijn. En voor de rest moeten jullie, mannen, zich niet altijd zo aangevallen voelen wanneer we om gelijkheid vragen. We houden van jullie, maar jullie moeten ons wel gelijkwaardig behandelen!»

HUMO U hebt al vaker te kennen gegeven dat werken in Hollywood voor u niet het hoogste van het hoogste betekent. U hebt aan Hollywood nochtans uw faam te danken.

Blanchett «Het fijne aan onze tijd is dat wij, acteurs, soepel kunnen bewegen tussen theater, film, televisie en terug, waarbij ik film inderdaad niet langer als het hoogste van het hoogste beschouw. De interessantste creatieve impulsen vind je volgens mij overigens in het theater, waar je echt met grote talenten en geweldige teksten kunt werken.»

HUMO U kunt zonder cinema?

Blanchett «Laat het me zo zeggen: ik kan mezelf vrij goed loskoppelen van de filmindustrie. Ik woon ook niet in Los Angeles, en ik weet niet of ik het een goed idee zou vinden – mijn kinderen gaan trouwens naar school in Sydney, niet in Beverly Hills. Ik zou zelfs nog liever in IJsland wonen, tussen de vulkanen (lacht). Vandaar ook dat ik enkele jaren geleden dat theatergezelschap ben gaan leiden: ik zie het gewoonweg niet zitten om een leven te leiden waarbij ik van de ene filmset naar de andere vlieg, zonder ooit eens iets anders te doen. Ik vind het hemels om een glamoureuze filmcarrière te hebben, hoor, maar ik ga mezelf er niet op vastpinnen. Mijn echtgenoot runt momenteel nog The Sydney Theatre Company, maar het zou best kunnen dat we daarna een sabbatjaar nemen en een wereldreis maken. Je leeft maar één keer, hè. Ik moet er wel onmiddellijk bij zeggen dat mijn man en ik zo’n sabbatjaar financieel gemakkelijk aankunnen. Ik besef zeer goed dat die luxe niet voor iedereen is weggelegd.»

HUMO Bent u, als wereldster, zelf nog weleens starstruck?

Blanchett «Ik heb onlangs samengewerkt met Robert Redford (voor de film ‘Truth’, red.), en ik moet zeggen: olala, wat een droom van een vent. Zo fascinerend, zo meevoelend, zo ontwapenend... En ook voor de camera is hij één en al spontaniteit. Op een bepaald moment stonden we allebei op de set te wachten op de opname. Ik dacht dat hij gezellig met mij aan het keuvelen was, tot ik begon te beseffen dat de opname was begonnen en dat zijn woorden recht uit het scenario kwamen! Echt, zo’n naturel heb ik nog niet vaak gezien. Robert Redford kan mij krijgen!»


Bekijk de trailer:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234