null Beeld

Charles Jackson - Het verloren weekend

Tussen twee slokken door heeft ­Hafid Bouazza het onlangs allemaal uitvoerig uit de doeken gedaan, middels een roman met begeleidende interviews: de ware alcoholicus grijpt niet naar de fles omdat hij iets te verdringen of verdrinken heeft. ’t Is de zuivere zuiplap te doen om de luciditeit van de roes en de verkwikkende verdoving, de verdamping van het zelfbewustzijn en het vreugdevolle escapisme. Of: ‘Het waarom was allang niet meer van belang. Je was een dronkaard, meer kon je er niet van maken.’ Zo luidt het in de roman ‘Het verloren weekend’, opgedolven door de literaire goudzoekers van uitgeverij Lebowski. Charles Jackson, al 45 jaar dood, debuteerde in 1944 met dit relaas van de gemarineerde neergang van Don Birman, gemankeerd romancier en geslaagd pimpelaar. De roman werd ruim een half miljoen keer verkocht en succesvol verfilmd door Billy Wilder.

Bart Vanegeren

In afwachting van zijn doorbraak als schrijver maakt Don literaire plannen en verheerlijkt hij ­Shakespeare en Fitzgerald, van wie hij instemmend een vuistregel citeert: ‘Schrijf niet over onderwerpen waar je niets van weet.’ Jackson zelf bedient ­Fitzgerald op zijn wenken: hij moest de drankduivel, tenminste tijdelijk, overwinnen om zijn debuut te kunnen schrijven. Hij etaleert dan ook een ervaringsdeskundige kennis van die verdrinkingsdood waaraan geen water te pas komt.

In magnetiserend proza, verslaving verbeeldend én afdwingend, doet Jackson verslag van een noodlottig lang weekend, begin oktober 1936: Don laat zijn broer alleen vertrekken op een uitje naar het platteland, houdt zijn geliefde op afstand, en gooit zich in de roes. In het hart van de alcoholische draaikolk deze knellende waarheid: ‘Niemand, zeker niet hijzelf, kende de oorsprong of aard van de geheime pijn die hem tot zelfdestructie dwong: de angsten die hij niet onder ogen durfde te zien en die in het niet verdwenen als hij zijn drank achter de kiezen had.’ Tussen de regels suggereert Jack­son die oorsprong wél: toen Don tien was, verliet zijn vader het gezin, levenslange ontheemding zaaiend; Don zit ook behoorlijk gewrongen met zijn verdrongen geaardheid. De drank ter compensatie van teleurstellingen, opspelende wroeging, woekerende melancholie. Het maakt ‘Het verloren weekend’ uiteindelijk tot een boodschap in een fles, terwijl in de literatuur van de ware alcoholicus boodschap en fles samenvallen. ‘Meriswin’ van Bouazza – en dan vooral het eerste hoofdstuk – is een prima voorbeeld, net als het eeuwige­ oerboek van de dronkaard: ‘Under the Volcano’ van Malcolm Lowry. Die weet de stroperigheid die drank in bloedbaan en gedachten kan installeren, in het ritme van zijn proza te vangen – alles beneveld. Waarmee als vanzelf het idee voor een beroezende marathon kiemt: het binge­-lezen in ­chronologische volgorde van Jackson, Lowry en Bouazza, tot comagenieten toe. Hersenen stimuleren in plaats van afbreken. Net zo geweldig, ook voor wie niks te verdringen of verdrinken heeft. En overigens gaan een goed boek en goed glas uitstekend samen.


Bekijk de trailer:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234