Charles Manson: de belichaming van het absolute kwaad

Afgelopen weekend overleed de sekteleider die met een reeks gruweldaden een rassenoorlog wilde ontketenen. Die kwam er niet, maar hij maakte wel voorgoed een einde aan de tijden van 'love' en 'peace'.

In maart 1967 kwam de toen 32-jarige Charles Manson voor het laatst voorwaardelijk vrij, twee jaar voor de huiveringwekkende sektarische moorden die hij liet plegen. Tegen die tijd had hij de helft van zijn leven doorgebracht in correctionele instellingen. Hij vestigde zich in San Francisco, in het zenuwcentrum van het hippiedom, net op tijd om zich met volle teugen te laven aan de befaamde Summer of Love. Onder invloed van drugs begon hij volgers aan zich te binden en ontwikkelde hij zijn bizarre leer, waarin hij elementen van Scientology, de hippiecultuur, de Apocalyps, geschriften van Hitler en Beatles-songs met elkaar verweefde.

Zijn moordpartijen schokten Amerika en de rest van de wereld en maakten een einde aan de liederlijke anarchistische bedwelming die de jaren zestig kenmerkte. Samen met het dodelijke geweld tijdens een gratis optreden van The Rolling Stones, in december 1969, maakte hij een einde aan de tijden van 'peace, love and understanding'.

Manson geldt sindsdien als de belichaming van het absolute kwaad. De krankzinnige sekteleider, een product van de doorgeslagen hippiecultuur, liet zijn volgelingen een reeks gruwelijke moorden plegen. Zijn doel was het ontketenen van een rassenoorlog. De man met de hypnotiserende blik en het getatoeëerde hakenkruis op zijn voorhoofd overleed zondag, 83 jaar oud, na een miserabel leven dat hij grotendeels in de gevangenis doorbracht.


Familie Manson

Zijn commune heette 'Familie Manson', alsof het een onschuldig gezinnetje betrof. In werkelijkheid had de satanische goeroe zijn onderdanen gevaarlijk in zijn macht. Het waren vooral jonge vrouwen, tieners nog. De meisjes, een stuk of twaalf, waren dikwijls met ruzie bij hun ouders weggelopen en vormden daardoor een gemakkelijke prooi. De charismatische Manson deed zich voor als de nieuwe messias. De meisjes volgden hem blind. Ze gaven zich gewillig over aan drugs en orgiën in een afgelegen boerderij in Death Valley (Californië), waar de sekte was neergestreken.

Echt mis ging het in de nacht van 9 augustus 1969. Met vier volgelingen trok Manson toen naar het huis van de 26-jarige actrice Sharon Tate, de vrouw van regisseur Roman Polanski. Hij gaf zijn sekteleden opdracht de acht en een halve maand zwangere Tate bruut af te slachten. De weerloze vrouw werd met zestien messteken om het leven gebracht - het ongeboren kind, een jongetje, overleed eveneens en zou later in de armen van zijn moeder worden begraven. Vier vrienden van Tate die ook in het huis waren, werden op even wrede wijze vermoord, met een weerzinwekkende combinatie van schieten, steken, slaan en ophangen.


Rassenoorlog

Bij het verlaten van de plek des onheils schreef een sektelid met het bloed van de actrice het woord 'PIG' (varken) op de voordeur. Dit was niet alleen een verwijzing naar het lied 'Piggies' van The Beatles, een band die Manson adoreerde. Het was ook een bewuste provocatie: het woord moest de indruk wekken dat de actrice was vermoord door zwarte activisten, uit raciale haat. Manson hoopte dat geschoffeerde blanken vervolgens de wapens zouden oppakken en ten strijde zouden trekken tegen de zwarten. Deze rassenoorlog noemde Manson 'Helter Skelter', naar de titel van een andere Beatles-song.

De goeroe was ervan overtuigd dat de zwarten glorieus zouden overwinnen: ze zouden alle blanken uitmoorden. Mansons bendeleden zouden als enige blanken overleven, omdat ze zich onder de grond zouden verstoppen. Na de strijd zouden de zwarten evenwel niet in staat blijken om de wereld te besturen. Ze zouden dan een beroep doen op de laatste blanken, die ze inmiddels niet meer haatten omdat hun woede tijdens de oorlog was bekoeld. Zo zou de sekte bijna als vanzelf over de wereld komen te heersen.

Om de utopie te bespoedigen sloeg de 'familie Manson' een nacht later opnieuw toe. Ditmaal staken ze kruidenier Leno LaBianca en zijn vrouw Rosemary dood. Ook nu lieten ze met bloed geschreven woorden achter, op de koelkast en de muur: 'Dood aan de varkens' en, verkeerd gespeld, 'Healter Skelter'. Rond diezelfde tijd liet Manson nog twee mensen ombrengen: een muziekleraar en een stuntman.

De negen moorden bleven maandenlang onopgehelderd. Totdat een vrouwelijk sektelid, in de cel beland voor een geheel ander vergrijp, tegen een medegevange begon op te scheppen over haar heroïsche daad. Uiteindelijk werden zeven sekteleden veroordeeld. Ze kregen zware straffen: vier kregen zelfs de doodstraf, onder wie Manson. Maar omdat Californië de doodstraf later tijdelijk afschafte, werd hun vonnis omgezet in levenslang.

Wie verklaringen zoekt voor Mansons gedrag, kan rijkelijk putten uit zijn jeugd. Aan zijn moeder, een drankzuchtige prostituee met wisselende partners, heeft hij niets gehad. Zijn vader heeft hij überhaupt nooit gekend. De jonge Manson bezondigde zich al snel aan diefstal, vooral van auto's. Hij groeide vrijwel uitsluitend op in tuchthuizen en gevangenissen. De New York Times noemde hem in 1970 'een schoolvoorbeeld van ouderlijke verwaarlozing en van het falende systeem van publieke heropvoeding'.

Waaraan Manson overleed, in een ziekenhuis vlakbij de gevangenis in Californië waar hij verbleef, is niet bekendgemaakt. Maar hij leeft nog altijd voort in boeken, films en popmuziek. De fascinatie voor het beest is gebleven.


Inspiratiebron

Charles Manson was een volkomen unieke figuur. En daarom vaak gebruikt als inspiratiebron voor populaire cultuur. Er zijn talloze series en films op hem gebaseerd - van serieuze documentaires tot slasher horrorfilms. Nog steeds: recent baseerde schrijfster Emma Cline haar bestseller 'De Meisjes' op de sekte rondom Manson, NBC maakte twee jaar terug de serie 'Aquarius', waarin David Duchovny een politieagent speelt die achter Manson aanzit en Quentin Tarantino werkt momenteel aan een film rondom een moorddadige vrouwensekte en hun leider.

Maar dat Manson tot de verbeelding sprak kwam misschien ook doordat de sekteleider zelf, zich al vroeg mengde in popcultuur.


Al jaren een populair cultfiguur

The Beatles

Charles Manson sprak vaak met zijn volgelingen over het concept 'Helter Skelter', dat hij van The Beatles had gepikt. In zijn exegese van 'The White Album', in 1968 verschenen, zag Manson in het begrip Helter Skelter de apocalyptische rassenoorlog die eraan zat te komen. Het dubbelalbum van The Beatles zat, aldus Manson, vol met waarschuwingen voor het aanstaande einde der tijden. Ook 'Piggies' was een verborgen boodschap, vandaar het in Sharon Tate's bloed geschreven woord 'pig' op de voordeur. George Harrison, schrijver van het lied, zou later meermaals zijn afschuw uitspreken over Mansons obsessie met The Beatles. In werkelijkheid vernoemde de band Helter Skelter naar een spiraalglijbaan die je in Britse pretparken nog weleens ziet. Vincent Bugliosi, de openbaar aanklager in de zaak-Manson, vernoemde zijn boek naar Helter Skelter.


Nine Inch Nails

In 1992 kreeg het huis waarin de moorden plaatsvonden zijn laatste bewoner voor het in 1994 gesloopt zou worden. 10050 Cielo Drive werd gehuurd door Trent Reznor, het brein achter industrialband Nine Inch Nails. Reznor bouwde er een opnamestudio en noemde die The Pig, verwijzend naar wat met het bloed van Sharon Tate op de voordeur was geschreven. Hij nam er het zwartgallige meesterwerk op van Nine Inch Nails: 'The Downward Spiral', dat in 1994 zou verschijnen. Reznor was toen al verhuisd. Na een ontmoeting met de zus van Tate was hij tot inkeer gekomen van zijn 'exploitatie van die bloedige moorden' en zei hij dat het hem speet de moorden geromantiseerd te hebben. Wel zou hij later samenwerken met Brian Warger, alias Marylin Manson, die zijn band had vernoemd naar Marylin Monroe en Charles Manson.


Beach Boys

Begin 1968 gaf Dennis Wilson, drummer van de Beach Boys en broer van Brian Wilson, twee meisjes een lift. Ze waren onderweg naar hun commune, en zo leerde de drummer van de Beach Boys Charles Manson kennen. De charismatische sekteleider had zelf behoorlijke muzikale ambities. Manson trok een poos op met de Beach Boys, op dat moment op het hoogtepunt van hun roem. Manson schreef daadwerkelijk muziek samen met Dennis Wilson en beschuldigde Wilson er begin 1969 van zonder zijn toestemming één van zijn ideeën te hebben gebruikt voor het nummer 'Never Learn Not To Love', dat op '20/20' verscheen, enkele maanden voor de moorden. Een woedende Manson bedreigde Dennis Wilson met een kogel - waarmee de vriendschap over was.

Eerder had Wilson Charles Manson voorgesteld aan producer Terry Melcher, een van de invloedrijkste producers in Californië in die tijd. Melcher woonde in het huis waar de moorden plaatsvonden, voor hij het aan Roman Polanski en Sharon Tate verhuurde. Melcher nam zelfs twee nummers op met Manson, maar weigerde hem uiteindelijk een platencontract. Een van de theorieën voor de slachtpartij was dat Manson wraak wilde nemen voor die afwijzing.

©Trouw

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234