Cherchez La Femme: Marieke Höfte, levensgezel van Roland Duchâtelet en voorzitter van STVV

Marieke Höfte (60), de levensgezel – ‘Mooi woord, toch?’ – van Roland Duchâtelet, met wie ze ondertussen ruim een kwarteeuw haar leven en idealen deelt, heeft pretoogjes: ‘Roland is niet iemand met wie je je snel verveelt, hij zorgt altijd voor verrassingen.’

'Wij leven nog altijd vrij sober, maar mensen roddelen graag: ze denken dat we een grote zak geld onder ons bed hebben liggen'

Als Marieke Höfte haar penthouse verlaat, voorbij kledingzaak Bel & Bo en drogisterij het Kruidvat de lobby van Hotel Stayen binnenstapt en zo langs achteren het Grand Café betreedt, ondertussen een blik werpend op het voetbalveld tussen al dat beton, is ze nog altijd thuis. Höfte is namelijk gedelegeerd bestuurder van de nv Stayen, de vastgoedvennootschap die het hele complex beheert. Een jaar geleden kochten zij en Roland Duchâtelet STVV terug, de voetbalclub die zijn thuishaven heeft op Stayen en die het koppel eerder had verkocht.

HUMO En nu koopt het Japanse onlinebedrijf DMM.com zich in.

Marieke Höfte «Daarmee willen we ons versterken en toegang krijgen tot de Japanse markt. Het moet de club ook een bredere commerciële uitstraling geven, en wie weet zullen er op termijn enkele Japanse toptalenten bij STVV spelen. Meer is er momenteel niet aan de orde.»

HUMO Hoe bent u voorzitter van STVV geworden?

Höfte «Bart (Lammens, de vorige eigenaar, red.) wilde de club verkopen, maar hij vond geen kopers. Door de situatie op Stayen vonden wij het beter dat wij STVV terugkochten. Het was de meest logische keuze, maar Roland had helemaal geen zin meer in het voorzitterschap. Iedereen keek mijn kant op. Ik zei: ‘No way!’ Ze keken nog wat dwingender, waarna ik dacht: ‘Waarom niet?’ Soms moet je uit je comfortzone durven te treden. En ik moet zeggen: het valt vrij goed mee. Ik hou me bezig met alles behalve het sportieve: dat laat ik over aan Roland en aan Philip Bormans (de CEO van STVV, red.).»

HUMO U bent de enige vrouwelijke clubvoorzitter. Neemt men u ernstig?

Höfte «Er is nu ook een vrouw in de raad van bestuur van de voetbalbond verkozen: Mieke Declercq van Zulte Waregem. Zij is daarvoor gefêteerd. Mij hebben ze kennelijk over het hoofd gezien. Waarschijnlijk omdat de meesten Roland nog als de voorzitter zien (lacht).

»Het is een klein wereldje: iedereen kent iedereen. Het vraagt tijd om daar je plaats in te vinden. Het is ook een wereld met eigen codes en zonder duidelijke regels, waarin veel in vertrouwen wordt gewerkt. Op mij komt het vaak over als het Wilde Westen. Dat maakt het heel moeilijk voor iemand als ik, die uit het zakenleven komt en probeert de dingen rechttoe rechtaan te regelen.»

HUMO Herinnert u zich uw allereerste voetbalwedstrijd nog?

Höfte «Ik moet toen nog een kind geweest zijn: wij woonden in Sittard en ik ging op een zondagmiddag met mijn vader naar Sittardia kijken. Daarna heeft het geduurd tot Roland in 1998 STVV is beginnen te sponsoren.

»Ik vind voetbal leuk om naar te kijken. Het is een spel waar ik nog iedere dag nieuwe regels van leer kennen (lacht). Het is zoals met wijn of jazz: je moet het leren appreciëren.»

HUMO U groeide op in Sittard, in Nederlands-Limburg.

Höfte «Maar op mijn 13de zijn we naar Dilsen-Stokkem verhuisd, net over de grens. Mijn vader werkte in een textielfabriek in Sittard die mijn grootvader had opgericht. Die fabriek ging failliet in de jaren 70, waarna hij in de handel is gestapt. Hij deed ook zaken in België, en zo zijn we later verhuisd. Zijn moeder – de jongste van 24 kinderen – was trouwens in Brussel opgegroeid. Hij had dus al een zekere affiniteit met België.

»Ik heb pas later de Belgische nationaliteit aangevraagd, nadat Roland en ik uit Frankrijk waren teruggekeerd. Roland en ik hadden er een vakantiehuis, de kinderen waren nog klein, en we vonden het een goed idee om er vaak te verblijven zodat de kinderen tweetalig zouden opgroeien. Roland heeft altijd Frans met hen gesproken, ik Nederlands.

»In Frankrijk werd ik geconfronteerd met Nederlanders en Engelsen die Nederlandse of Engelse kranten lazen en naar Nederlandse of Engelse tv-zenders keken. Nul integratie. Dat was mijn wereld niet. Ik dacht: ‘Nu moet ik de knoop maar doorhakken.’ Ik ben nog via de snel-Belgwet Belg geworden.»

HUMO U hebt moraalwetenschappen gestudeerd aan de Universiteit Gent.

Höfte «Mijn ouders waren vrij progressief. Vergeleken met veel Belgische kinderen waren wij thuis heel wat vrijheid gewoon. In Hasselt zat ik in een wat alternatief milieu, een uitvloeisel van mei ’68. En in Gent doceerden Leo Apostel, Jaap Kruithof en Etienne Vermeersch. Ik dacht: ‘Misschien is dat iets voor mij.’ Ik heb van alle drie les gehad.

»Eind jaren 70, begin jaren 80 was het volop crisis. Om werk te vinden in het onderwijs, en zeker als je zedenleer wilde geven, had je politieke steun nodig. Die had ik niet. Ik herinner mij hoe de meeste studenten met een partijkaart van de BSP, zoals de socialistische partij toen heette, wel snel aan een job raakten. In Nederland schrijf je een brief en moet je de procedures doorlopen, in België moet je de weg kennen. Dat had ik niet door, zo naïef was ik.»


Vier kinderen erbij

HUMO Hoe bent u Roland tegen het lijf gelopen?

Höfte «We raakten aan de praat op een feestje, we belden elkaar enkele maanden later eens, en we hebben toen afgesproken. Het is een vrij lang proces geweest, met lange pauzes. Vooral zijn ondernemingszin sprak me aan: hij is niet bang om risico’s te nemen. En hij heeft een zeer breed interesseveld. Roland is niet iemand met wie je je snel verveelt, hij zorgt altijd voor verrassingen (lacht).»

HUMO Hij zat midden in een echtscheiding toen u hem leerde kennen.

Höfte «Een heel moeilijke echtscheiding, vooral voor zijn vier kinderen. Dat maakte het voor mij ook niet simpel, want zij waren al groot. Toen ik hen voor het eerst zag, dacht ik: ‘Wauw, dat wordt een hele uitdaging!’ Ik heb me nooit aan hen willen opdringen. Zij hebben hun geschiedenis, en dat respecteerde ik. Ik wilde helemaal niet de rol van hun moeder spelen, want een moeder hadden ze al. Dat hebben ze wel gewaardeerd, denk ik.»

'Roland is nogal eigenzinnig. Makkelijk is dat niet, wel uitdagend: hij duwt je naar een hoger niveau'

HUMO Tien jaar geleden omschreef Roland zijn echtscheiding nog als ‘een traumatische ervaring’.

Höfte «Dat is ondertussen wel geëvolueerd. We zien zijn ex-vrouw nu geregeld op feestjes. Op een gegeven moment heeft zij het ijs gebroken door te zeggen: ‘Zand erover.’ Iedereen gaat nu op een normale manier met elkaar om.»

HUMO Roland heeft toen gezworen dat hij nooit meer zou trouwen. U wordt ‘zijn partner’ of ‘zijn vriendin’ genoemd. Wat hoort u het liefst?

Höfte «Zijn levensgezel. Dat is toch een mooi woord? Al de rest is formaliteit. We zijn ook om praktische redenen nooit getrouwd. Zoals het nu is, is het goed.»

HUMO Jullie hebben samen twee kinderen.

Höfte «Twee meisjes. Ze zijn allebei redelijk avontuurlijk. De oudste was 16 toen ze via American Field Service, een culturele uitwisselingsorganisatie, enkele maanden bij een gastgezin in Adana heeft verbleven, in Zuid-Turkije. Toen ze daarna in Antwerpen voor handelsingenieur studeerde, wilde ze absoluut terug naar Turkije. Via Erasmus heeft ze een jaar aan de universiteit in Istanbul gezeten. Net vóór de coup is ze gelukkig teruggekeerd. Ze heeft er nog veel vrienden, en ze had er ook een lief. De jongste is 18 en zit nu voor een jaar in Bahia, in het noorden van Brazilië, ook bij een gastgezin. Zij keert binnenkort terug.

»Ik heb hen nooit tegengehouden: hoe meer je van de wereld ziet, hoe interessanter. En de oudste spreekt nu Turks, de jongste Portugees.»

'Ik vind voetbal leuk om naar te kijken. Het is een spel waar ik nog iedere dag nieuwe regels van leer kennen.'

HUMO Hoe was het om beide gezinnen met elkaar te verzoenen?

Höfte «Dat was niet makkelijk. Ik denk dat we er het beste van hebben gemaakt.»

HUMO Hebt u ooit het leeftijdsverschil gevoeld?

Höfte «Ik ben tien jaar jonger dan Roland en tien jaar ouder dan zijn oudste kinderen, met wie ik me heel close voel. Soms merk ik wel dat Roland van een andere generatie is. Hij heeft de gouden jaren 60 meegemaakt, waarin alles kon, alles mocht en alles mogelijk was. Ik was van de generatie van de oliecrisis en de massale werkloosheid. Daarom ook ben ik opnieuw gaan studeren: marketing. Met dat diploma ben ik in de privé gerold.

»Roland en ik zijn ook allebei vrijzinnig. Ik ben nog een tijd voorzitter van de Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging geweest, en we hebben samen in 1997 de politieke partij Vivant opgericht.»


Man met schema

HUMO Roland is een man met een handleiding. U bent erin geslaagd ze te lezen.

Höfte «Ik denk het wel. Anders had ik het geen 26 jaar uitgehouden. Roland is nogal eigenzinnig en heeft zo zijn eigen ideeën. Als hij overtuigd is van zijn gelijk, heb je veel argumenten nodig om hem tot andere inzichten te brengen. Niet dat hij daar niet voor openstaat, maar het vraagt een inspanning. Makkelijk is dat niet, wel uitdagend: hij duwt je naar een hoger niveau. Wij vullen elkaar goed aan. Mijn creatieve kant zit in het bedenken van concepten, hij is zakelijk en financieel erg sterk.»

HUMO Hij denkt graag out of the box. Ooit knapte hij af op een speler omdat die geen vierkantswortel kon trekken, en een kandidaat-trainer die niet kon zeggen in welke hoek een speler zich moet buigen om de bal zo ver mogelijk in te werpen, maakte ook geen goede beurt.

Höfte «Hij is ook ooit de kleedkamer binnengestapt met een wiskundig model waaruit moest blijken hoeveel passes er nodig waren om tot een doelpunt te komen als je minder goede spelers hebt dan FC Barcelona. Die voetballers trokken zúlke ogen (lacht).

»Sociaal is hij niet zo handig, en dan komt hij niet altijd even goed over. Maar zo zit hij nu eenmaal in elkaar: je kunt dat niet veranderen. Je kunt er ruzie over maken, maar ik heb maar één leven en wil dat zo kwalitatief mogelijk invullen. Dan verkies ik om niet met hem in de clinch te gaan.»

HUMO Kan hij empathisch zijn?

Höfte «Van nature is hij niet empathisch. Dat weet hij, en het is ook geen probleem: wij zijn daar altijd open over geweest. Met het ouder worden is hij de dingen wel veel beter gaan aanvoelen. Ik vind hem ook enorm geëvolueerd als spreker. Een ingenieur denkt heel rechtlijnig, bijna mathematisch. In de beginjaren van Vivant kon niemand hem volgen, met al zijn schemaatjes. Met de jaren heeft hij zich ontpopt tot een uitstekend spreker. Ik sta dikwijls verbaasd te luisteren. En hij spreekt uit de losse pols, want hij heeft een ongelofelijk goed geheugen.»

HUMO Van zichzelf zegt hij dat hij vanuit de ratio denkt en handelt.

Höfte «Dat is niet helemaal waar. Uiteraard heeft hij emoties, maar hij probeert de wereld wel rationeel te benaderen. Zo is Vivant ook ontstaan. Ik zei hem: ‘Jullie hebben een ploeg van ingenieurs, allemaal slimme koppen, en jullie doen niets anders dan chips ontwikkelen voor de automobielindustrie. Waarom zouden jullie die kennis niet gebruiken om maatschappelijke problemen op te lossen?’ Dat vond hij zo uitdagend dat hij is beginnen na te denken over de organisatie van de staat en de sociale zekerheid. Ik herinner me een congres van de socialisten in 1993. Frank Vandenbroucke was nog voorzitter. Roland ging er met zijn laptop naartoe: ‘Ik heb de oplossing!’ Niemand wilde toen naar ‘die nerd’ luisteren (lacht). Maar koppig als hij is, is hij toen naar Guy Verhofstadt gegaan. Typisch Roland, hij is niet bang om op iemand af te stappen.

»Uit die periode dateert ook zijn eerste boek, ‘NV België – Verslag aan de aandeelhouders’. Dat heeft de aandacht van Louis Standaert getrokken, de oprichter van de politieke partij BANAAN. Hij kwam vragen of hij het boek als basis voor zijn programma mocht gebruiken. Zo zijn we in de politiek gerold.

»Roland heeft BANAAN vervolgens willen omvormen tot een serieuze partij. Via een brainstormsessie zijn we bij een nieuwe naam uitgekomen die een betekenis heeft in alle talen: Vivant. Het basisprogramma bestond uit drie pijlers: het basisinkomen, de verschuiving van lasten op arbeid naar lasten op consumptie, en de directe democratie. We kwamen voor het eerst op in 1999 en haalden 2,1 procent van de stemmen. Best een hectische periode: ik had net een baby, we waren druk bezig met de uitbouw van Vivant en ik zat iedere dag achter de computer. Behalve Roland en ik was er in het begin niemand (lacht).»

'Roland zag hoe je via het voetbal met het kleinste nieuwsfeit in de krant komt. Nu wordt er wél naar hem geluisterd'

HUMO Zou u zichzelf idealistisch noemen?

Höfte «Op dat moment waren we toch vrij idealistisch. Nu zouden we het waarschijnlijk niet meer doen. We hadden een paar goede ideeën en Roland had de middelen om ze te promoten, maar de traditionele partijen bekeken ons zeer argwanend. Ze voerden de kiesdrempel van 5 procent in en hebben ons op alle mogelijke manieren geboycot. Omdat betaalde reclame in de kranten of op radio en tv niet mocht, zijn we dan maar in het voetbal gestapt.»

HUMO Omdat dat het goedkoopste platform was om jullie politieke ideeën ingang te laten vinden bij een breed publiek?

Höfte «Inderdaad. Wij hadden heel veel moeite om in de pers te komen, maar op een dag stond Geert Smets (toenmalige manager van STVV, red.) met een dikke bundel krantenknipsels aan Rolands bureau in Tessenderlo. Roland was zwaar onder de indruk: hij zag hoe je via het voetbal met het kleinste nieuwsfeit in de krant kwam.»

HUMO Om een vergelijkbare reden deed hij jaren later STVV van de hand en kocht hij Standard. Hij wilde wegen op de besluitvorming in het Belgische voetbal: dat ging makkelijker als voorzitter van een grote club.

Höfte «Precies. Gaandeweg heeft hij als wat naïeve ingenieur ontdekt dat je eerst iets moet betekenen als je wilt dat de mensen naar je luisteren: je moet een machtspositie bekleden. Maar hij wil nooit macht om de macht: hij wil zijn boodschap kunnen brengen. Hij promoot nu opnieuw het basisinkomen, zijn oude liefde. En wat zien we? Nu wordt er wél naar hem geluisterd en wordt hij wél uitgenodigd voor debatten. Ik herinner me uit onze Vivant-periode dat iemand ons zei: ‘Het duurt 25 jaar voor een nieuw idee doorbreekt.’ Daar is wel iets van aan.

»Het mankeert de politici aan moed, het kortetermijndenken regeert. Ook dat hebben we met de jaren geleerd: er verandert maar iets als het van onderuit in beweging wordt gebracht. Kijk naar de Oosterweelverbinding in Antwerpen: de politiek moest plooien voor de burgerbewegingen. We zijn hier goed opgeleid, we leven in een rijk land: gebruik dan toch de aanwezige kennis en het enthousiasme dat leeft bij heel veel mensen, in plaats van boven hun hoofden dingen erdoor te willen duwen. Ik ben altijd een groot voorstander geweest van de directe democratie, zoals in Zwitserland.»

HUMO Zowel in Sint-Truiden als in Luik ging het voetbalverhaal gepaard met een vastgoedproject. Stayen heeft behalve een voetbalstadion ook winkels, kantoren, een brasserie, een hotel en appartementen. Op Sclessin moest een soort Disneyland verrijzen.

Höfte «Wij vonden het zonde om een stadion te bouwen dat slechts twee dagen per maand wordt gebruikt. Ik denk dat we hier op Stayen van een geslaagd project kunnen spreken. Op Sclessin is het mislukt, om andere redenen.»

HUMO Een supportersopstand, die erg persoonlijk en agressief werd.

Höfte «Dat zijn dingen die je liever niet meemaakt. Maar Standard was Roland zijn ding, ik heb me er nooit mee gemoeid. Ook niet met Charlton en zijn andere clubs. Ik hield me alleen bezig met Stayen.»

HUMO Hebt u ooit begrepen welk masterplan er zit achter al zijn clubs – behalve STVV ook het Hongaarse FC Újpest, het Spaanse Alcorcón en het Duitse Carl Zeiss Jena?

Höfte «In zijn hoofd ziet hij een netwerk van clubs waarbinnen je synergieën tot stand kunt brengen, tussenpersonen kunt uitschakelen en kennis kunt uitwisselen. Maar het is heel moeilijk in de praktijk te brengen.»

'Sociaal is Roland niet zo handig, en dan komt hij niet altijd even goed over. Maar zo zit hij nu eenmaal in elkaar: je kunt dat niet veranderen.'

HUMO Bij Standard verkocht hij meteen spelers als Steven Defour en Axel Witsel, de kroonjuwelen zeg maar. Twee jaar later keerde hij een dividend van 20 miljoen euro uit aan het bedrijf waarmee hij Standard had gekocht, aan zichzelf dus. Daardoor ontstond de indruk dat hij zijn investering binnen de kortste keren had terugverdiend. Dat viel niet in goede aarde bij de supporters.

Höfte «Nogmaals: ik hou me alleen met Stayen bezig. Daar hebben we nog veel schulden, en voor die zijn afbetaald, zijn we tientallen jaren verder. Wij leven nog altijd vrij sober, maar mensen roddelen graag: ze denken dat we een grote zak geld onder ons bed hebben liggen. Dat is natuurlijk niet zo. Alles zit in vennootschappen en aandelen. Wat wij doen, is proberen iets uit te bouwen en ervoor te zorgen dat het kan blijven voortbestaan. Je kunt je geld toch niet meenemen in je graf.»

HUMO Dat zegt hij ook altijd.

Höfte «Ik ben ooit met hem mee naar Singapore geweest. Daar zijn mijn ogen opengegaan. Het gezelschap bestond deels uit ondernemers, deels uit managers en consultants. Toen we het vliegtuig naar Maleisië namen, vloog één van die managers in eerste klas, wij in economy. Hij stak in een chic kostuum, Roland in zijn plunje. En hij werkte voor ons, hè! (lacht) Een ondernemer investeert zijn eigen geld, een manager werkt met het geld van iemand anders: die neemt het niet zo nauw.»


Fortuin onder matras

HUMO Roland behoort tot de rijkste Belgen: wat doet dat met hem?

Höfte «Mensen vergeten nogal makkelijk dat hij het ook heel moeilijk heeft gehad. Hij werkte voor het Duitse Elmos op het moment dat hij zijn elektronicabedrijf Elex heeft opgestart in een hokje in Tessenderlo, een bunker eigenlijk. Het was een moeilijke tijd om aan geld te raken, de banken gaven geen krediet. Hij heeft toen het geluk gehad dat hij heel goedkoop een bedrijf van Elf Aquitaine in Frankrijk kon overnemen en dat het nog genoeg cash op de rekening had staan. Dat volstond als buffer. Zo is Elex kunnen groeien en heeft hij zijn vermogen opgebouwd. Voor een stuk is dat geluk, maar het is zeker ook zijn verdienste dat hij mogelijkheden zag die anderen niet zagen.

»Wij hebben allebei de drive om dingen te verbeteren. Ik heb het altijd in mij gehad om ze mooier en aangenamer te maken, Roland om ze beter te structureren. Mensen geloven het niet altijd, maar hij heeft een heel groot gevoel voor rechtvaardigheid. Er wordt hem dikwijls van alles verweten, maar hij is heel integer en zal niet makkelijk plooien voor alle mogelijke beïnvloedingen.»

HUMO Heeft hij vrede met wat hij heeft bereikt?

Höfte «Hij focust zich nu op wat hij graag doet: analyses maken, lezingen geven, artikels schrijven voor De Tijd en Het Belang van Limburg. Hij is erg gefascineerd door president Trump en wat die allemaal uitsteekt, en hij werkt veel samen met Basic Income Earth Network, een groep van mensen over de hele wereld die over een basisinkomen nadenken. Zelfs Mark Zuckerberg van Facebook is er voorstander van.»

HUMO Ook het Midden-Oosten en het migratieprobleem boeien hem mateloos.

Höfte «De migratiestromen veranderen de wereld ingrijpend. Europa is in de verdrukking geraakt, geopolitiek stellen we niet zoveel meer voor. Er is een grote wake-upcall nodig: Europa moet het heft weer in eigen handen nemen om niet onder de voet te worden gelopen. Wie bepalen nu de spelregels? Rusland, Turkije en Saudi-Arabië, met de steun van Amerika. Niemand begrijpt wat Trump nu doet, hij zou zich beter bezighouden met de VS in plaats van met de rest van de wereld. Maar hij kan het blijkbaar niet laten. De terreurdreiging van IS is één van de meest onderschatte problemen. Toen ik voorzitter was van de Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging, was het al duidelijk dat we problemen zouden krijgen met de radicalisering binnen de islam, onder invloed van Saudi-Arabië. Vijftien jaar geleden liep er in Borgerhout – waar we een tijd hebben gewoond – niemand met een hoofddoek, nu zie je niets anders meer. Het is allemaal enorm snel veranderd, de sfeer is grimmiger en intoleranter geworden.

»Ik wou graag ook nog dit zeggen. Roland is iemand die de vrije meningsuiting ten volle benut. Hij heeft controversiële ideeën, maar hij wordt daar niet voor afgestraft. In Turkije was hij al lang in de gevangenis beland. Ik ben het pas de laatste jaren beginnen te beseffen, maar de vrije meningsuiting is één van de waardevolste verworvenheden. Als iedereen nu zijn mond houdt over wat er gebeurt in de wereld, of twee keer zijn tong omdraait voor hij zijn gedacht zegt, zijn we iets heel belangrijks aan het verliezen.»

HUMO Dan nog liever iemand als Roland…

Höfte «…die zegt waar het op staat. Misschien hoort niet iedereen het graag, maar dan is dat maar zo (lacht).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234