China's Capitalist Revolution


Deng Xiaoping wordt in de meeste klaslokalen, krantenartikels en gelagzalen vooral herinnerd om zijn bloederige aandeel in de massamoord op het Plein van de Hemelse Vrede in '89.

Men gaat er gemakshalve aan voorbij dat hij ook nog iets anders heeft betekend in de geschiedenis van China, die economische supermacht die zich ondanks alles nog altijd communistisch noemt.

Niet zo in 'China's Capitalist Revolution', de tweedelige BBC-documentaire die Canvas ons vanaf vanavond doorseint.

Rob Coldstream (regisseur) «In het Westen kent iedereen natuurlijk Voorzitter Mao, maar veel te weinig mensen zijn op de hoogte van wat Deng Xiaoping, zijn opvolger, allemaal heeft gedaan voor China: hij is het die, na de dood van Mao in '76, de vrijemarkteconomie in zijn land mondjesmaat heeft geïntroduceerd. Ik wilde dat politieke verhaal vertellen vanuit - heel belangrijk - Chinees perspectief.

»Maar dat bleek nog niet zo mee te vallen. Een grote verrassing kan je het niet noemen, maar aanvankelijk was geen enkel lid van de Communistische partij bereid on the record zijn verhaal te doen.

»Het heeft járen geduurd voor we een paar dapperen zover kregen. Ook hebben we gepraat met de speechschrijver van Xiaoping, en de hoofdredacteur van de partijkrant - die overigens nog nooit in zijn leven voor een camera had gestaan.

»Aan de hand van hun getuigenissen - maar ook die van 'gewone' Chinese arbeiders - aangevuld met archiefbeelden volgen we de bewegingen en beslissingen van Xiaoping. In tegenstelling tot enkele hardliners binnen de partij vond hij het waanzin om, na de dood van Mao, de Culturele Revolutie voort te zetten.

»Hij begon westerse technologieën te importeren en liet, ondanks harde tegenstand binnen het partijbestuur, zijn onderdanen toe goederen te produceren voor de export. Net die maatregelen hebben China op de koers gezet om één van de snelst groeiende economieën ter wereld te worden.

»Het interessantst vind ik zelf het documentairedeel over het Tiananmen-plein, omdat het toch eens een andere klok laat luiden. Het verhaal zoals het hier altijd verteld wordt, gaat ervan uit dat de studenten een eind wilden maken aan het communisme en de westerse democratie wilden invoeren, maar bloedig onderdrukt werden door hun eigen regering. Onze eigen waarden komen daar goed in naar voren, dus dat is de versie die wij het liefst horen.

»Blijkt nu dat democratie niét echt hoog op het verlanglijstje van de studenten stond. Ze protesteerden vooral tegen de corruptie die het gevolg was van het nieuwe economische klimaat. Ze kwamen op straat voor een eerlijker regering, en een beter arbeids- en woningbeleid. Maar na verloop van tijd waren de studenten het niet meer met elkaar eens over hoe dat precies diende te gebeuren, waardoor er in heel China ook vechtpartijen en rellen tussen de studenten onderling uitbraken.

»Dat is al veel minder zwart-wit dan de boodschap die we van de westerse media onthouden hebben: 'Communisme is slecht, de studenten zijn goed.' Het schetst een complexer, tragischer en vooral juister beeld van wat destijds gebeurd is. En gelukkig is het daar nooit te laat voor.»

Bekijk een fragment:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234