null Beeld

Claudia Roth Pierpont - Roth, een schrijver en zijn boeken

Philip Roth is het type schrijver dat voedsel voor zijn romans uit eigen leven haalt. Op zich niet zo opzienbarend, maar het maakt een boek dat ’s mans leven en werk samen in kaart brengt wel pertinent. Zo’n boek is er nu: The New Yorker-journalist Claudia Roth Pierpont – géén familie – schreef ‘Roth, een schrijver en zijn boeken’ (De Bezige Bij), op basis van een grondige studie van Roths werk en zich over acht jaar uitstrekkende gesprekken met het literaire genie zelve.

De Nobelprijsfähige schrijver, vorige week 81 geworden, liet in 2012 aan Les Inrockuptibles weten zijn oeuvre na een periode van ruim een halve eeuw publiceren als afgerond te beschouwen, wat de timing van deze ‘studie van Roths ontwikkeling als schrijver, aan de hand van zijn thematiek, ideeën en stijl’ ideaal maakt.

Pierpot werkt Roths 31 boeken chronologisch af, en maakt daarbij gestaag meer indruk: ze is op haar best in de analyses van de latere romans, de Amerika analyserende kronieken die ze voor The New Yorker recenseerde, en ze slaagt er gaandeweg ook steeds beter in om wijs te raken uit Roths spiegelpaleis en zijn schrijverschap raak te typeren.

Roth wordt als mens en schrijver gedreven door ethisch engagement, waarbij met name zijn preoccupatie met ‘de Kunst versus het Leven, in moreel opzicht’ wel moest leiden tot een turbulente verhouding met Israël, de vrouw en zichzelf. Zijn favoriete wapens op dit literaire slagveld: verontrustende scènes met virulente seks en om zich heen grijpend verval.

Eén en ander bracht heftige schandalen mee, maar gaandeweg werd Roth steeds minder zwart beest en steeds meer prijsbeest; illustratief is dat Nixon nog met ’m verveeld zat, terwijl zowel Clinton als Obama Roth lauwerden. Pierpont merkt terecht op dat ook veel Roth-personages eerst onbegrepen werden weggezet, om vervolgens in hun charmante redelijkheid geapprecieerd te worden. ’t Is het zoveelste element in Roths hoge spel met zijn eigen leven, middels alter ego’s en pseudoniemen. (Met gevaar voor eigen leven ben ik even gaan opzoeken hoe Roth-fan Joost Zwagerman dat ook weer noemt: ‘het autobiografisch misverstand’.)

Pierpont vermijdt de valkuilen waar veel mono- en biografen gezwind intuimelen, als ze van hun boek een parade van de kleine kantjes van grote schrijvers maken, zich verliezen in een stroom van weinig relevante biografische details, of stroever en academischer formuleren dan hun schrijver en de literatuur verdragen.

Nee, ‘Roth’ concentreert zich intelligent op het werk, maakt in zijn relatieve compactheid vaart en is genoeglijke lectuur, zo soepel geschreven als, zeg maar, Philip Roth op een mindere dag – ik weet het, ik had beter moeten opletten op de complimentenschool. Maar de grootste verdienste van ‘Roth’ is dat het geweldig veel zin geeft om te gaan (her)lezen. Dit succulente vijftal, bijvoorbeeld: ‘Portnoys klacht’, ‘De ghostwriter’, ‘Het contraleven’, ‘Amerikaanse pastorale’ en ‘Het complot tegen Amerika’. Een Roth-ervaring gegarandeerd.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234