Complotdenkers in Bodegraven leggen bloemen bij de begraafplaats. Beeld Ricardo Smit
Complotdenkers in Bodegraven leggen bloemen bij de begraafplaats.Beeld Ricardo Smit

complotdenkerspedofiele netwerken

Complotdenkers leggen bloemen neer bij het graf van een vermeend slachtoffer van een satanisch pedofiel netwerk: ‘Wij zijn bezorgde burgers’

Nu complottheorieën over satanische pedofiele netwerken gemeengoed zijn geworden in Amerika, krijgen ze ook hier meer voet aan de grond. Een maand geleden kwamen ze ineens tevoorschijn op een begraafplaats in het Nederlandse Bodegraven. ‘Dit hebben we nog nooit eerder gezien in Nederland.’

Waarom Vincent op een koude middag in februari vanuit zijn woonplaats vijftig kilometer naar een begraafplaats in Bodegraven reed? En waarom hij daar een bos bloemen neerlegde bij het graf van een overleden jonge man die hij totaal niet kent?

‘Doe je werk, journalist! Zorg dat je aan de goede kant van de historie staat’, antwoordt Vincent fel op die vragen. ‘Onze actie stáát ergens voor.’ Vincent stuurt nog wat linkjes naar video’s op YouTube door, daarin gaat het over kindermisbruik, beerputten en Het Grote Ontwaken. Met andere woorden: Vincent wilde met zijn bloemen iets aankaarten. Een reeks grote wereldwijde complotten rond kindermisbruik waarin Vincent en anderen stellig geloven en die volgens hen doelbewust worden verzwegen door de media. Dat komt, stelt hij, omdat die media het bewijs niet wíllen zien. De bloemen zijn een eerbetoon ‘aan de slachtoffers van het complot’.

Pijnlijk jaar

Vincent was niet alleen, die februari-middag in Bodegraven. In een periode van een paar weken kwamen honderden mensen naar de begraafplaats om bloemen te leggen, vooral rond het graf van een man die in 2007 op 32-jarige leeftijd was overleden. Het verraste de gemeente totaal. Om de stroom bloemleggers te ‘kanaliseren’ werd even een ‘herdenkingsplek’ buiten het kerkhof ingericht.

Het graf van die 32 jaar geworden man (*) is een maand later weer zoals het hoort te zijn: netjes. Zonder die laag van bossen bloemen erop. De boeketjes neerleggen naast de ingang van begraafplaats Vredehof mag ook niet meer. De nabestaanden willen geen bloemen van wildvreemden op het graf en ook geen bedevaartstochten naar het kerkhof. Twee bewakers lopen rond op het terrein. Soms is er ook een familielid van de overleden man. Hij sprak een aantal bloemenleggers zelf aan. Sommigen schrokken daarvan, anderen lieten een traan, maar er bleven mensen komen. De gemeente heeft inmiddels een noodverordening voor drie maanden ingesteld: veel Bodegravers zijn het zat: geen schending van de grafrust meer. Zonder legitimatie kom je de begraafplaats niet op.

Het is een pijnlijk jaar voor de familie van de man in het graf. Het verhaal dat over hem de wereld in is geholpen, klopt overduidelijk van geen kant. Maar de complottheorieën blijven die familie van die man en van nóg twee jong overleden Bodegravers maar achtervolgen. Sinds december 2019, toen de mannen van de ene op de andere dag werden genoemd door oud-Bodegraver Joost Knevel.

In december 2019 wist deze Knevel zich ‘ineens’ een drama te herinneren. Zijn verhaal: op twee basisscholen in de gemeente zouden ergens in 1982-1983 kinderen slachtoffer zijn geworden van ‘ritueel satanisch kindermisbruik’. Knevel zegt dat hijzelf en de drie relatief jong overleden mannen als kleine kinderen moesten toekijken hoe een meisje werd vermoord. En daarom zouden zij later zouden ook zijn vermoord. Behalve Knevel zelf. Hij woont nu in Spanje. En Knevel gaat maar door met filmpjes online zetten. Inmiddels noemt hij tientallen namen van zogenaamde slachtoffers.

Naast een lokale huisarts noemt Knevel ook ‘een rode man’ die bij de ‘moord op het meisje’ aanwezig was. Toen een topman van het RIVM (het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) (*) ongewild een bekende Nederlander werd door de coronacrisis, wist Knevel ineens wie de rode man was: diezelfde RIVM-topman. Het RIVM heeft aangifte gedaan van smaad en laster: de topman werd in Amsterdam geboren, studeerde in Leiden, deed onderzoek in Amerika en zegt nooit in Bodegraven te zijn geweest.

Actuele angst

Joost Knevel zelf kwam al op jonge leeftijd met politie en drugs in aanraking. De stoornis die hij zegt te hebben (DIS, een dissociatieve identiteitsstoornis, die het denken, het geheugen en de emotie flink in de war schopt) maakt de herinneringen die hij zegt te hebben aan het misbruik er niet betrouwbaarder op. Zijn eigen familie heeft alle contact met hem verbroken. Het is te danken aan doorgewinterde complotdenkers als Micha Kat dat het verhaal van Knevel toch zoveel aandacht kreeg dat er ineens een bloemenzee op de begraafplaats Vredehof in Bodegraven lag.

Een 'waarschuwingsbrief' van een van de bloemenleggers aan de gemeente zoals die te vinden was op het kerkhof in Bodegraven. Beeld AD
Een 'waarschuwingsbrief' van een van de bloemenleggers aan de gemeente zoals die te vinden was op het kerkhof in Bodegraven.Beeld AD

Ex-journalist Kat geldt als de meest gevreesde complotdenker van Nederland, gevlucht naar Ierland omdat hij hier nog een celstraf van ruim een half jaar moet uitzitten voor het bedreigen van journalisten. In onlinevideo’s ontvouwt hij zijn theorieën over corona, pedofilie en satanisme. Kat heeft vaak een pet van Donald Trump op, de man die alle ‘mainstream media’ tot leugenaars bombardeert. De video’s worden duizenden keren bekeken. Het verhaal van Knevel vond er gretig gehoor.

Complottheorieën rond satanische, pedofiele misbruiknetwerken zijn zeker niet nieuw, weet onderzoeker Jelle van Buuren. Ze zijn zelfs al eeuwenoud. ‘Maar dat er naar aanleiding van zo’n verhaal nu opeens honderden mensen bloemen gaan leggen bij een begraafplaats, hebben we nog nooit eerder gezien in Nederland.’

Van Buuren is docent aan de universiteit van Leiden en doet al jaren onderzoek naar radicalisering en complottheorieën. Hij constateert dat de meest wilde theorieën steeds zichtbaarder worden.

VAN BUUREN «Dit speelde zich lang af in donkere hoekjes op internet, maar door social media is het steeds makkelijker geworden je boodschap te verspreiden. Je kunt het nu ongevraagd in je timeline krijgen. En meer bereik betekent meer mensen die er potentieel in geloven.»

Er spelen nog twee dingen mee. Zoals een Amerikaanse president die openlijk complottheorieën een steuntje in de rug gaf.

VAN BUUREN «Het maakt uit of een verhaal alleen wordt verteld op een verjaardag door Ome Arie na drie jenever of door de president van Amerika.

»Wat ook meespeelt: de hele wereld bevindt zich door de corona-pandemie simpelweg in een rare situatie. Dat een RIVM-topman opeens in dit verhaal wordt gesleept, is de kracht van het complot: je kunt het aanpassen zoals je wilt. En daarmee inspelen op de actuele angsten en onvrede van nieuwe volgers.»

Graffiti met de tekst ‘Je suis Joost’ in Bodegraven. Beeld ADR
Graffiti met de tekst ‘Je suis Joost’ in Bodegraven.Beeld ADR

Aangeprate herinneringen

Nog een kracht van de complottheorieën over misbruiknetwerken: het fenomeen bestaat natuurlijk ook gewoon. VAN BUUREN «We kennen verhalen van georganiseerd kindermisbruik: uit de katholieke kerk, de kring rond Jeffrey Epstein, er is een schokkend verhaal van een groep Pakistaanse groep Britten die jonge meisjes misbruikten in de buurt van Manchester.»

Toen het journalistieke onderzoeksplatform Argos in 2019 onderzoek deed naar georganiseerd seksueel misbruik kreeg het 140 meldingen van (vooral vrouwelijke) slachtoffers binnen die wijzen op rituele kenmerken en netwerken. De vrouwen spreken over structureel misbruik bij kaarslicht, bij volle maan of op specifieke feestdagen, soms met religieuze symbolen als kruizen of een altaar, soms met martelingen. In gesprekken wijzen de (getraumatiseerde) vrouwen, los van elkaar, soms dezelfde betrokkenen en dezelfde misbruiklocaties aan.

Die meldingen gingen niet over Bodegraven, maar het geeft wel inzicht in de voedingsbodem die is er voor de geruchten en de complottheorieën.

Een veelbesproken zedenzaak als die van Jeffrey Epstein is koren op de molen van complotdenkers. Beeld AP
Een veelbesproken zedenzaak als die van Jeffrey Epstein is koren op de molen van complotdenkers.Beeld AP

In de Argos-uitzending stelt een psycholoog dat de meldingen van de vrouwen wel ‘aangeprate herinneringen’ moeten zijn, opgewekt door een stroming van hulpverleners die ‘verdrongen herinneringen’ naar boven willen halen bij mensen die ‘traumagerelateerde problemen’ hebben. Een andere psycholoog zegt juist dat ‘ze graag meer onderzoek zou willen’. De vrouw had 15 cliënten die over ritueel seksueel misbruik vertelden.

Een overeenkomst tussen de vrouwen die zich meldden bij Argos: driekwart van hen heeft (net zoals Joost Knevel) DIS als diagnose gekregen: een dissociatieve persoonlijkheidsstoornis. Nog een overeenkomst: zelden hadden de vrouwen aangifte van het misbruik gedaan bij de politie. Soms omdat er familie bij betrokken zou zijn bij het misbruik, soms omdat ze denken dat ook de politie betrokken is.

De Tweede Kamer heeft afgelopen herfst het kabinet de opdracht gegeven onderzoek te laten doen naar het wel of niet bestaan van georganiseerd, ritueel seksueel misbruik. Het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC) heeft die opdracht kort geleden echter teruggeven, volgens het centrum is het onderwerp ‘niet wetenschappelijk te onderzoeken’.

Onderzoeker Van Buuren stelt: je kunt verhalen over ritueel misbruik door netwerken nooit direct van tafel vegen.

VAN BUUREN «Misbruiknetwerken bestaan, dus elke beschuldiging moet op een goede manier onderzocht worden. Maar de complotdenkers redeneren omgekeerd: seksueel misbruik bestaat, dus dan zal dit verhaal ook wel waar zijn.»

Strijdlustige burgers

Terug naar de begraafplaats van Bodegraven. We vragen Vincent nog een keer: wat drijft hem en tientallen anderen om bloemen te gaan leggen bij een wildvreemd graf?

VINCENT «Wij zijn geen wappies, maar strijdlustige, bezorgde burgers. Het gaat hier om een hele grote smerige doofpot, waarbij mensen slachtoffer zijn van ernstig satanisch en sadomasochistisch kindermisbruik. Het wordt gepleegd door hooggeplaatsten die elkaar beschermen. En het gebeurt NU nog steeds.»

Hoe Vincent over Bodegraven hoorde?

VINCENT «Afgelopen najaar volgde ik de Amerikaanse verkiezingen. Die verkiezingen daar waren gewoon één grote cover-up voor de verschrikkelijke dingen die met kinderen gebeuren. In Amerikaanse media werd ook Nederland genoemd als onderdeel van het netwerk. Toen ben ik gaan zoeken op internet en kwam ik bij het verhaal van Joost Knevel uit.»

Begrijpt hij de boosheid van de familie van de overleden man, die walgen van de verhalen en geen vreemden aan het graf willen?

VINCENT «Als die familie niet doorheeft wat er echt is gebeurd, dan snap ik hun woede.»

Vincent stelt ook een wedervraag:

VINCENT «Blijven jullie meedoen met het demoniseren van slachtoffers of zijn jullie bereid de waarheid te schrijven en de held van Nederland te worden? Want de dag van het oordeel staat op de stoep.»

*Op verzoek van de nabestaanden van de man op het kerkhof van Bodegraven en op verzoek van het RIVM zijn de namen van de topman van het RIVM en van de overleden personen die door Joost Knevel worden genoemd, geanonimiseerd.

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234