Concertreview: Jan Swerts in de Ancienne Belgique

Jan Swerts kampt met een hooggevoelig stelsel zenuwen. Hij heeft de neiging om zich te fixeren op elk geluid dat hij hoort. Aan het eind van het prachtige concert in de AB-Club bedankt hij ons van achter de vleugelpiano voor onze aandacht. Hij voegt er aan toe: ‘Hoewel ik al het gefezel en geritsel goed kon horen.’

Wat te vertellen zonder té veel te verklappen, want de kaartjes voor de Swertsconcerten die nog komen zijn zeer gegeerd, hier en daar zijn ze mogelijk allemaal de deur uit.

Kent u ’s mans derde cd ‘Schaduwland’ al? Die plaat komt met schilderijen van Stijn Felix: ze verbeelden een ‘voor’ en een ‘na’. Voor: een man in Brussel, van plan om voor het felle licht te gaan schuilen bij ‘Night of the Living Dead’. Na: de omgeving rond de cinemazaal is gebombardeerd. Voor: in een zonovergoten muzikantenkamer op een poster: ‘Waarom al dat licht?’. Na: de kamer lijkt in Aleppo te liggen. De ruïnes verbeelden inwendige horror. U kon er al over lezen in Humo. Wat een verhaal!

Aan het begin vraagt Swerts om een uur en acht songs lang te wachten met applaudisseren. Pas na afloop van de in decrescendo gaande songs mag het, ‘als jullie dan nog zin hebben, of nog wakker zijn.’

De meeste mensen zijn gaan zitten, ik sta aan de bar, de eerste paar songs wil ik mijn biertje neerzetten om te klappen, maar daarna niet meer. Bent u ooit op een klassiek concert geweest waar de stilte wordt opgezocht? Er zijn altijd meer mensen die van pure onwennigheid hoesten dan er op metaloptredens pink en wijsvinger in de lucht gooien. In deze zaal kan ik een ijsblokje heel hard in een AB-beker horen vallen, ik hoor ook de klik van een fototoestel en het geritsel van de blaadjes van mijn notitieboekje, en ik ben wàt blij dat ik de geluidstand van mijn telefoon op ‘Stil’ heb gezet. Als iemand voor me moet niezen, stoort zelfs dat omgevingsgeluid niet. Swerts en groep hebben over alles een warm dekentje gedrapeerd, dit is een geluidsplek om je in terug te trekken, én één waarin je met al wat niet unisono klinkt vrede hebt.

Waarom dit zo’n goed concert was? Swerts zelf kampte vroeger met een zeer serieuze podiumvrees, maar daar is vanavond weinig van te merken. Het heeft zeker ook met zijn zelfrelativerende grappen in de bindteksten te maken. Net voor hij in de bissen twee songs van zijn debuut ‘De Weg’ speelt, bijvoorbeeld: ‘Ik heb twee nummers samengebald om er beter reclame voor te kunnen maken, want ik heb van die plaat nog een hele stock liggen. De plaat is hier te koop. Ik denk dat het veruit mijn beste is.’

Maar ook de groep is goed: de gitaristen Kevin Imbrechts (Illuminine) en Gianni Marzo (Marble Sounds, Isbells) zijn geen houterige harken, ze experimenteren heel mooi met allerlei soundscaperige dingen, en ergens komt zelfs een lange gitaarsolo voorbij. Karen Willems (Inwolves, Yuko) begint eraan met belletjes boven de trommels, maar trekt daarna veel andere schuiven open. Van de drie strijkers praat ik na afloop even met violist Cedric Murrath, die veel met Hooverphonic werkt. Hij vraagt zich af waarom hij eigenlijk naar de partituur heeft zitten kijken, want er staat bijna niks op, omdat de groep voornamelijk improviseert. De cd ‘Schaduwland’ klinkt soms als de statige soundtrack die Nick Cave en Warren Ellis voor de film ‘The Road’ maakten. Live maakt deze groep er iets veel weelderigers en veel spannenders van, ook al omdat ze bijna nergens allemaal samen septetten.

Ook de visuals zijn less is more én straf. Het thema van ‘Schaduwland’ in een korte metafoor? Een man die van zombiefilms houdt is door omstandigheden zelf een zombie geworden. Wat rondvliegend papier op straat, fabrieksschoorstenen, een krantenkop met ‘World annihilation feared by scientist’ en een foto met daarop familiegeluk waar je van weet: daar komen straks scheuren in te zitten… op vier kleine cirkelschermen worden ze geprojecteerd. Een post-apocalyps gebracht met bijna niks.

Natuurlijk kan Jan Swerts ook heel mooi zingen en piano spelen. En songs schrijven: het oudje ‘Een Verlangen Naar Ontroostbaarheid’ klinkt - na de songs van de ‘Schaduwland’- bijna als een vergeten hitje in de bissen.


Het moment

‘.’, het zeven minuten lange puntje in de staart van de plaat is ook de afsluiter van de reguliere set. Weinig piano, heel klein beetje gekraak erbij. Top!


Het publiek

Bijna zo stil als de muis, ‘4’33” van John Cage en het campagneteam van Hillary the day after.


Quote

Aan het begin: ’Beetje ironisch dat onze vrienden van over de plas op dit moment hun eigen post-apocalyps aan het schrijven zijn’. Later: ‘Ik hoop altijd dat Bernie Sanders als een deus ex machina zal opduiken’. Tja.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234