Beeld AFP

REPORTAGEnew york

‘Corona legt de grootste pijnpunten van de Amerikaanse samenleving bloot’

New York maakt zich op voor de piek in de corona-epidemie, die deze week wordt verwacht. De armste New Yorkers worden het hardst getroffen.

James McMenamin ging naar buiten om langs de apotheek te gaan en inkopen te doen, maar de boodschappen heeft hij toch maar laten zitten. Er stonden een stuk of twaalf mensen op elkaar gepakt in zijn kleine buurtsuper. Hij had even een praatje willen maken met de Koreaanse kassajuffrouw – als alleenstaande vijftiger in een semi-lockdown hunkert hij naar sociaal contact. Maar hij durfde niet naar binnen.

McMenamin is altijd al een wat zenuwachtig mens, zegt hij zelf. Het helpt niet dat hij de hele dag ambulances hoort loeien en zijn wijk ‘post-apocalyptisch’ uitgestorven is, op rijen voor de supermarkt en de dokterspraktijk na. Hij woont in het hart van de New Yorkse corona-epidemie, vlakbij het overbelaste ziekenhuis dat de burgemeester het ‘epicentrum van het epicentrum’ noemde.

Beeld AP

Positief getest

De statistieken geven aan dat de hoogste besmettingsgraad is gevonden in zijn buurt Elmhurst, het aangrenzende Jackson Heights en de naastgelegen buurt die ironisch genoeg Corona heet. Van elke 1000 inwoners werden er tot deze week 11 tot 14 positief getest, bijna dubbel zoveel als in de rest van de stad, volgens een analyse van onderzoeksplatform ProPublica.

Vuilniszakken

McMenamin’s buurtgenoten zijn er even nerveus van geworden. Sommige supermarktmedewerkers werken hier gehuld in beschermende kleding alsof ze IC-verpleegkundigen zijn, compleet met gezichtsscherm en wegwerpoverall. Een vrouw doet de weekendboodschappen gehuld in vuilniszakken. ‘Ik ben gaan letten op de maniertjes van mensen, hun lichaamstaal en houding terwijl ze wachten om naar binnen te mogen,’ vertelt McMenamin, behalve leraar Engels ook buurthistoricus. ‘Je ziet overal trillende handen, en ogen die al dagen slecht geslapen hebben.’

Dit deel van Queens wordt wel gezien als het meest etnisch diverse stukje aarde. Je kunt hier kuierend de wereld over – van Ecuador naar Nepal via Zuid-Korea, in één straat. Maar liefst 167 talen worden gesproken. Mensen die in hun thuisland niet met elkaar overweg kunnen – hindoes en moslims uit India en omstreken, bijvoorbeeld - zijn hier buren.

Beeld REUTERS

Sekswerkers

Het is een buitengewoon open, tolerante, kleurrijke en vriendelijke plek, zegt Daniel Dromm, die hier 26 jaar geleden kwam wonen en de buurten vertegenwoordigt in de New Yorkse gemeenteraad. ‘Het is altijd: hola papi, como estas, met een omhelzing,’ zo beschrijft hij de begroetingen van Spaanstalige wijkgenoten. ‘Dat kan nu niet meer. Het virus neemt de aard van de buurt weg.’

Iedereen hier kent wel iemand die ziek is, of erger. Dromm vertelt over zijn overleden vrienden. Lorena Borjas, beschermengel van transgendervrouwen en sekswerkers in de wijk. Priscilla Carrow, ziekenhuismanager en buurtactivist met een gulle lach, uitkijkend naar haar pensioen. Pater Antonio Checo, de openlijk homoseksuele pastoor van de Episcopaalse kerk aan 82nd Street. Joe Forman, de grappigste bewoner van verzorgingshuis Regal Heights. Tarlach MacNiallais, oprichter van een LHBT-vriendelijke Iers-Amerikaanse feestmars op St. Patricks Day.

Beeld EPA

Waarheid

‘Ik ben vijf vrienden verloren. Twee op maandag, drie op dinsdag. En toen was de week nog maar net begonnen.’ Dromm zucht. Het valt hem zwaar, om het alleen in zijn appartement te verwerken, vertelt hij. ‘Het geloei van sirenes versterkt het gevoel van isolatie en depressie alleen maar. Het herinnert je continu aan wat er buiten gebeurt.’

Het is geen toeval dat Elmhurst en omgeving zo hard getroffen zijn. Het virus wordt door de gouverneur van New York ‘de grote gelijkmaker’ genoemd – arm, rijk, onbeduidend of beroemd, iedereen kan eraan overlijden. Maar dat is de halve waarheid. De hele is dat de meeste coronagevallen geteld worden in de armste wijken van New York.

Beeld AFP

Armste wijken

‘Aanvankelijk leek het een ziekte van mensen die de middelen hebben om te reizen en terug kwamen uit China of Italië. Maar nu we vragen om afstand te houden, zijn het de meer kwetsbare gemeenschappen die minder in staat zijn dat te doen,’ observeert Rochelle Walensky, het hoofd van de afdeling infectieziekten van het Massachusetts General Hospital in Boston.

Elmhurst is een van de armste wijken van New York, aankomsthaven voor nieuwe immigranten die hopen hier hun dromen waar te maken. Ruimte voor afzondering van zieken hebben zij meestal niet: ze huren kamers in overvolle appartementen. Twintig mensen in een huis gebouwd voor vijf, misschien zes bewoners – in die orde van grootte. Eenzaam zijn in quarantaine is een voorrecht, concludeert Daniel Dromm.

Beeld EPA

Zorgverzekering

Net als thuiswerken. Hier wonen de mensen die supermarkten draaiende houden, maaltijden bezorgen en ziekenhuizen schoonmaken. Ze moeten zich blijven blootstellen aan mogelijk besmette stadsgenoten om met de bus of metro op hun werk te komen. Een aanzienlijk deel van de buurtbewoners heeft bovendien niet de juiste verblijfspapieren en geen zorgverzekering – dat laatste geldt voor ongeveer één op de vier. Zij gaan pas naar de dokter als het echt niet anders kan, uit vrees voor de autoriteiten dan wel de ziekenhuisrekening.

Queens heeft bovendien minder ziekenhuiscapaciteit dan andere delen van de stad – er zijn krap 1,3 bedden per 1000 inwoners, blijkt uit tellingen uit 2014. Dat is minder dan de helft van de ruimte die bewoners van luxe woontorens in Manhattan tot hun beschikking hebben. ‘De gemeenschap is lang genegeerd door politieke zwaargewichten,’ zeg gemeenteraadslid Dromm. Negeren is makkelijk. In het district mag naar schatting 55 procent van de bewoners niet stemmen, omdat ze niet lang genoeg in de VS wonen, of geen papieren hebben.

Beeld AP

Culturen

En komt informatie over preventiemaatregelen wel overal goed aan, in de kakofonie aan talen? Jennifer Ochoa, moeder en mantelzorger in Elmhurst, vraagt het zich af. ‘We zijn met zoveel verschillende culturen, etnische achtergronden en talen, dat we niet meer met elkaar kunnen communiceren,’ vreest ze. Ochoa deelt een huis van drie verdiepingen met haar Colombiaanse moeder en in Ecuador geboren vader, haar zus, haar neefje, haar elfjarige zoon en twee tantes.

Haar man logeert buiten de stad in het huis dat hij had gekocht als investeringsproject – hij werkt in een hotel waar medisch personeel verblijft en vreest dat hij het virus naar zijn familie brengt. ‘Hij wilde het huis opknappen en verkopen, en toen gebeurde dit. Je probeert vooruit te komen, en dan val je weer terug. Roetsj,’ zegt Ochoa. Ze probeert te blijven inzien dat ze het beter heeft dan veel buren.

Beeld AP

Economische klap

Dagelijks vormt zich om half één ’s middags een rij – netjes uitgestrekt - van mensen die warme maaltijden komen ophalen bij het kantoor van lokaal politicus Catalina Cruz. Ze heeft het uitgeleend aan de gaarkeuken van een beroemde chef. Op veel scholen deelt het stadsbestuur inmiddels ook voedsel uit aan niet-leerlingen. De economische klap is hard, in deze buurten vol immigranten die werk in de dienstensector verliezen maar niet in aanmerking komen voor de financiële steun van de regering Trump. ‘We moeten deze mensen aan de gang houden, want zij houden New York aan de gang,’ vindt Daniel Dromm. ‘Zonder hen, zonder de taxichauffeurs en horecamedewerkers, stort het hele systeem in.’

Socioloog William Kornblum, die in Jackson Heights woont en onderzoek deed naar de bewoners, zegt te ‘rouwen’ om de buurt. ‘Zo tragisch. De mensen met de minste middelen om de crisis het hoofd te bieden worden het hardst geraakt. Het coronavirus legt de grootste pijnpunten van de Amerikaanse samenleving bloot.’ Het zou helpen, denkt hij, als de bewoners een zorgverzekering en betere toegang tot medische hulp hadden. ‘Daar verzet de regering Trump zich tegen. Maar als mensen in Jackson Heights nou gewoon basale rechten hadden, dan zou dat ons allemaal beschermen.’

Noodkreten

Trump groeide zelf op in Queens, in een welvarende enclave even verderop. Hij sprak plechtig over het ziekenhuis van Elmhurst en de lijkzakken en geïmproviseerde mortuaria die hij op tv had gezien. ‘Dit is in feite mijn gemeenschap,’ zei hij in een persconferentie waarin hij na lang bagatelliseren alsnog waarschuwde dat de epidemie voor 100.000 Amerikaanse doden kan zorgen.

Maar Elmhurst voelt zich in de steek gelaten door de president die wekenlang volhield dat het virus geen bedreiging was. Een kunstenaar dankt het lokale ziekenhuispersoneel met gigantische zachtblauwe letters die de woorden THANK YOU vormen op een hek voor de ingang. Buurtbewoners hebben er noodkreten, herinneringen en steunbetuigingen op gekrast. ,’Ze was de beste moeder ter wereld,’ schreven de kinderen van Martha Ramirez – 64 jaar oud geworden. In een ander handschrift, met zwarte pen agressief diep in het schuimrubber gedrukt: ‘Waarom liet Trump mijn moeder in de steek?’

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234