Damn good coffee! Onze Man bezoekt Twin Peaks

Als we Snoqualmie binnenrijden, vraag ik aan mijn chauffeur om het iconische deuntje van Angelo Badalamenti op te zetten. ‘Twin Peaks’ was zo’n serie waarvan álles klopte en iconisch werd, van FBI-agent Coopers ‘Damn fine cup of coffee!’ tot de muziek toe. Onze Man ging op bedevaart in Lynchland aan de vooravond van de nieuwe ‘Twin Peaks’-serie op VIER.

‘Diane, I am entering the town of Twin Peaks…’ Meer precies het échte Twin Peaks: het gehucht Snoqualmie, op honderd kilometer van Seattle. ‘Welcome to Twin Peaks – Population 55.201’ stond er indertijd op het bord aan de gemeentegrens. Dat bevolkingscijfer daalde elke volgende aflevering naarmate er meer lijken opdoken in de reeks, en het bord is later gejat door souvenirjagers.

'Toen David Lynch 15 was, zei zijn vader tegen hem: 'Ik geloof dat het beter is dat jij nooit kinderen verwekt''

‘A large house made of wood with many rooms, each occupied by different souls, night after night…’ Zo cryptisch omschreef de One Armed Man het Great Northern Hotel van Twin Peaks. Salish Lodge, gebouwd in 1916, stond model voor het hotel in de televisieserie. Ik boek kamer 315, waar FBI Special Agent Dale Cooper ook sliep. Ik krijg kippenvel als ik onder mijn slaapkamerraam het water van de White Tail-waterval uit de begingeneriek als perpetuum mobile zie neerstorten. Daarachter, aan de overkant van de rivier Snoqualmie, begint het in nevels gesluierde woud met die wiegende douglassparren, een miljoen kerstbomen, ook al is het nog lang geen Kerst. Tot op mijn terras wolkt de waterdamp op, alsof de hel wat druk van de ketel laat.

Alan Stephens, de manager van Salish Lodge, vertelt me even later dat een Japanse toerist hem ooit vroeg om de waterval ’s nachts af te zetten. Welke scènes voor de nieuwe serie in dit hotel werden gefilmd, wil hij me niet vertellen. Hij wil zelfs niet bevestigen dát David Lynch hier heeft gefilmd, ook al is het hotel in meerdere afleveringen te zien. ‘Ik heb een confidentiality agreement getekend, je wilt niet weten wat me aan schadeclaims boven het hoofd hangt als ik die schend.’

Het toeval bestaat niet: aan de receptie checkt een man in die Gremillion heet, net als één van de minder bekende mensen die aan ‘Twin Peaks’ meewerkten. Op de titelrol treffen nerds zoals ik namen aan die zo exotisch klinken dat ze fictief lijken: Debby Trutnik, Lenny von Dohlen, Royal Dano, Rick Drapkin en Bambi Sickafoose. U hoeft ze niet te googelen, dat heb ik al gedaan: het zijn échte mensen.

Snoqualmie maakt deel uit van het niemandsland tussen Seattle en de Canadese grens. Hier lijken Washington en New York, waarmee veel Europeanen de Verenigde Staten identificeren, heel veraf. Te midden van deze beboste heuvels begrijp je waarom de burger hier wapens wil dragen: één sheriff, Truman in de serie, moet honderden vierkante kilometers controleren. Als er gevaar dreigt, komt hij steevast te laat en ondertussen ben je op jezelf aangewezen. Na vier dagen in Snoqualmie was ik klaar om me aan te sluiten bij een wapenclub.

Eén stap buiten het hotel volstaat opdat de omgeving mythische vormen aanneemt: een dienster van het restaurant vertelt me dat er achter de waterval volgens een legende een geheime gang is, waarvan niemand weet waar hij naartoe leidt. Het verbaast me dat David Lynch die niet heeft gebruikt in de serie. Hij heeft evenmin iets gedaan met Rattlesnake Mountain, hier vlakbij – in het extreme universum van Lynch zijn ratelslangen wellicht te doordeweeks.

Ik weet wat Laura Palmer in haar geheime dagboek had kunnen noteren, want hier valt anno 2017 niets te beleven voor ontluikende tieners. Tenzij je een erectie krijgt van vissen, jagen of houthakken. De spectaculairste bezienswaardigheid zijn verroeste stoomlocomotieven uit het Far West-tijdperk. Ooit was incest populair: alle bewoners van Snoqualmie stammen af van ene Jeremiah Borst, de eerste blanke kolonist die zich hier in 1858 vestigde.

Ik eet zoals Dale Cooper in de serie een punt kersentaart en stop voor een damn fine cup of coffee in Twede’s, de real life diner in het nabijgelegen gehucht North Bend, op zo’n iconisch kruispunt dat je uit zoveel Amerikaanse films kent. In de serie is dat de Double R Diner (‘Where pies go when they die – Ask about our specials’). Wat verder was de Weyerhaeuser Sawmill, die recent is omgevormd tot de DirtFish Driving School. Het duurt even voor ik in dat gebouw het kantoor van sheriff Truman herken, omdat het naambord ontbreekt.

’t Is niet zo dat ík dat allemaal ontdek: sinds 1990 is Snoqualmie een bedevaartsoord voor fans van ‘Twin Peaks’, en Columbia Hospitality biedt de Lynchianen zelfs een ‘Welcome to the real Twin Peaks’-brochure aan. Elk jaar vindt hier het Twin Peaks Fest plaats. Al is dat een groot woord voor de paar dozijn nerds die hier dan opdagen, vaak verkleed als de Log Lady (een houtblok en een bril volstaan) of deputy Andy (dwaas kijken volstaat). Eén fan had enkele jaren een lucratieve schnabbel als Dale Cooper-lookalike (een zwart kostuum en Brylcreem volstaan). En de meer gestoorde fans houden Laura Palmer Funerals, compleet met in plastic verpakte neplijken.

De eerste keer dat ik me in Snoqualmie onbehaaglijk voel, is aan ‘Ronette’s bridge’ op Reinig Road, net voorbij het Fat Trout Trailer Park. Dat is de verlaten brug waarlangs in de serie de ontsnapte Ronette Pulaski haar vrijheid tegemoet wankelde.

Ook het Roadhouse, waar in de ‘Twin Peaks’-film ‘Fire Walk with Me’ de apestonede Laura en Donna zich in de fictieve Pink Room lieten misbruiken tijdens een orgie, bestaat echt. De buitenkant ervan is de gevel van het Roadhouse in Fall City, en het groezelige interieur dat van de Timberline Tavern, een gayclub in Seattle die in 2005 de deuren sloot. De potente soundtrack bij die orgie werd gecomponeerd door Lynch zelf – we hebben ’m de hele jaren 90 tijdens de seks op repeat gezet.


The Muppet Show

‘Twin Peaks’ was op vele vlakken uniek, maar nog het meest omdat het een contradictio in terminis was: een compromisloze cultserie met mainstream appeal. Laat me Paul McCartney citeren: ‘Op haar eigen verjaardagsfeest, terwijl wij op audiëntie werden ontvangen, zei de Queen plots: ‘Excuseer, ik kan niet langer blijven, want ‘Twin Peaks’ gaat beginnen.’’ En ‘The Muppet Show’ maakte een ‘Twin Peaks’-parodie: ‘Twin Beaks’, waarin elk dier twee bekken had. Dan weet je dat je de onzichtbare muur tussen nerds en de massa hebt doorbroken.

In de tussentijd hebben tal van andere series elementen uit ‘Twin Peaks’ geplagieerd, van ‘The X-Files’, ‘Lost’, ‘Fargo’, ‘Riverdale’ en ‘The OA’ tot ‘True Detective’. De serie ‘Psych’ dreef de metafysiek nog wat verder door in hun plotlijn verwijzingen naar ‘Twin Peaks’ te laten opduiken, compleet met gastrollen voor Sheryl Lee en Sherilyn Fenn.

'David Duchovny als Denis/Denise, FBI-agent en travestiet'

‘Twin Peaks used to be a simple town,’ verzucht sheriff Harry S. Truman. Vanzelfsprekend verhief David Lynch hier vervolgens de omgekeerde wereld tot norm: in ‘Twin Peaks’ is niets wat het lijkt. Tegenwoordig wordt er zoveel geleuterd over transgenders dat je je als heteroseksueel saai en banaal voelt, maar al in 1991 voerde Lynch David Duchovny (van ‘The X-Files’ en ‘Californication’) op als ongetwijfeld de enige travestiet bij de FBI, geheim agent Denis/Denise Bryson. Er is ook een reus die orakels prijsgeeft in de dromen van Dale Cooper. Er is de nymfomane, mentaal gehandicapte Nadine. De manipulatieve, op orchideeën gefixeerde kluizenaar Harold. Major Briggs en zijn contacten met al dan niet buitenaardse wezens. Windom Earle, Lynch’ equivalent van Moriarty in ‘Sherlock Holmes’. De eenarmige man.

Ecalp rehtona morf nam eht :taarp nerovetsrethca eid grewd ednesnad nee koo si re. Michael J. Anderson, de acteur die de dwerg speelde, zei later: ‘Fans sturen mij sindsdien palindromen, woorden of zinnen die van voren naar achteren en omgekeerd hun eigen spiegelbeeld vormen. Mijn favoriet is ‘Go hang a salami, I’m a lasagna hog’. Het bizarste moment op de set kwam toen een generator uitviel. En een tweede keer. De derde take sprak ik mijn dialoog een tikje anders uit en de generator haperde niet meer. David Lynch zei kurkdroog: ‘Het zal aan je dictie gelegen hebben.’ Hij méénde het!’

Er is een pratende papegaai als kroongetuige. Josie Packard belandt na haar dood in de knop van een ladenkast – létterlijk. En er is Killer Bob, het alter ego van (spoiler alert!) Leland Palmer, de belichaming van het ultieme kwaad. Maar psychiater Dr. Jacoby blijkt nog de meest labiele weirdo van allemaal. En gek genoeg, maar in het universum van Lynch perfect consequent: de stem der rede is Margaret Lanterman alias de Log Lady, een oude vrijster die, waarom niet, van gedachten wisselt met een visionair houtblok. Kortom: ‘Twin Peaks’ is een soap through the looking glass. Lewis Carroll zou in David Lynch vast een goede leerling gezien hebben.

Nu is bizarre beelden verzinnen niet zo moeilijk. Die weirdness zodanig presenteren, verpakken en uitmelken dat de kijker ze blijft slikken, daarentegen, is een kunst. Dat heet suspension of disbelief: de bedenker van het grillige, onwaarschijnlijke verhaal manipuleert je brein zozeer dat het al die vergezochte bizarriteiten aanvaardt. Lynch en coregisseur Mark Frost drijven het nog een stukje verder door de suspense in ‘Twin Peaks’ te peperen met karikaturen, kitsch en slapstick. In één aflevering presteerde de sullige deputy Andy het om, terwijl hij een ‘Have you seen this man?’-poster probeert op te hangen, zichzelf aan de muur vast te plakken. En toch blijft het spannend. Je aanvaardt zelfs de incestueuze knipogen: zo is het kleinzoontje van de oude mevrouw van de Meals on Wheels-maaltijdbezorgdienst een kloon van David Lynch.


Eeuwige kitsch

Lynch verstaat de kunst om een papa – Leland Palmer – die simpelweg danst op een deuntje uit de jukebox, sinister te doen lijken. Van sexy naar creepy is bij Lynch altijd slechts een gram en een zucht verschil. Maar de nieuwe serie is wel héél far out – tien kilometer verder dan weird. Vooral de laatste episode lijkt het product van een onenightstand tussen horror en conceptuele kunst, en er is het even abrupte als raadselachtige optreden van Nine Inch Nails in aflevering 8.

'David Lynch verhief in 'Twin Peaks' de omgekeerde wereld tot norm: niets is wat het lijkt'

De eerste serie eindigt met Dale Cooper die in zijn spiegelbeeld Killer Bob herkent, een cliffhanger die wordt versterkt door het nu haast profetische ‘See ya in 25 years’ dat Laura Palmer de verbijsterde Dale Cooper toebijt. De film ‘Fire Walk with Me’ uit 1992 is een prequel die eindigt met de moord op Laura Palmer, waar de serie begint. De nieuwe tv-serie is een sequel die zich ontrolt in het heden, dertig jaar nadat het bevroren en in plasticfolie opgerolde lijk van Laura Palmer voor het eerst op ons netvlies en in ons collectieve geheugen is gebrand.

De centrale vraag in de eerste serie is: ‘Wie heeft Laura Palmer vermoord?’ Wat de centrale vraag is in de nieuwe serie is onduidelijk, of het zou ‘Wat bezielt David Lynch in godsnaam?’ moeten zijn. De helft van de nieuwe serie raakt kant nog wal – wat hebben minutenlange archiefbeelden van een kernontploffing in New Mexico in 1945 met ‘Twin Peaks’ te maken? En dat Lynch de actie naar Las Vegas heeft verkast, verwatert de magie: het afgelegen gehucht Twin Peaks ademde mysterie uit, Las Vegas alleen eeuwige kitsch. Plots zit je naar een doordeweekse politieserie te kijken.

Lynch tastte altijd al gretig de grenzen van de verdraagzaamheid en het inlevingsvermogen van de kijker af. Soms levert dat grote kunst op, soms drie volle minuten van een man die rommel op de vloer bij elkaar veegt. Traag is het understatement van de eeuw. Ik wil zo weinig mogelijk verklappen, maar in de nieuwe serie gaat Lynch het héél ver zoeken: er zijn hoofdrollen voor elfenstof en een hart waaruit verdorde takjes groeien.

En zelfs de heilige Lynch laat weleens steken vallen. Zo is het extreem ongeloofwaardig dat de 26 vermommingen van Windom Earle, ex-collega van Dale Cooper, maandenlang onopgemerkt blijven in een gehucht waar élke buitenstaander meteen opvalt. Maar Lynch is dermate berucht om z’n onorthodoxe aanpak dat als er plots per ongeluk een blauwe microfoon in beeld verschijnt, je toch geneigd bent om te denken dat het geen fout is, maar een verwijzing naar één of andere obscure subplot.

Trouwens, iedereen heeft de mond vol over Lynch, maar het échte brein achter ‘Twin Peaks’ is zijn partner Mark Frost, die het kant noch wal rakende out there-gebral dat Lynch’ brein ophoest, verteerbaar maakt voor de kijkers.


Perverse voorkeur

In het Great Northern Hotel werd Dale Cooper uit z’n slaap gehouden door het gejengel van dronken zakenlui uit IJsland. Ik raak moeilijk in slaap sinds ik in de lobby een hotelgaste zag die erg op Mädchen Amick leek, alias serveerster Shelly Johnson. ‘Twin Peaks’ dook op in de natte dromen van heel wat vooral mannelijke kijkers. Lynch was altijd al een liefhebber van vrouwelijk schoon, en in zijn eeuwige zwarte kostuum met wit hemd is hij zo’n aseksueel ogende excentrieke gentleman in wiens kelder je niettemin een harem minderjarige onvrijwillige logees vermoedt.

O, wat hadden we omstreeks 1990 natte dromen over een nacht met Sheryl Lee, Mädchen Amick, Lara Flynn Boyle en Sherilyn Fenn. En in mijn bed was ook de Chinese femme fatale Josie Packard van harte welkom. Dat zou trouwens eerst een Italiaanse femme fatale worden, tot Joan Chen werd gecast.

Hoe sexy was het trucje waarbij Audrey Horne solliciteert in het bordeel One Eyed Jack’s (een verwijzing naar de eikel van een penis): ze stopt het steeltje van een kers in haar mond en haalt het er even later doodbedaard weer uit – met een perfecte knoop erin. De suggestie was overduidelijk: de onschuldig lijkende Audrey heeft een onvermoed en grenzeloos talent voor orale seks. Mijn vlam du jour deed het indertijd vaak treiterend na. Het duurde een tijdje voor ik de truc doorhad: ze stopte éérst een al geknoopt stengeltje in haar mond, wurmde het andere met haar tong naar haar wang en duwde het geknoopte steeltje er vervolgens weer uit.

David Lynch had altijd al een zwak voor excentrieke casting. Zo koos hij Piper Laurie niet alleen voor haar acteertalent, maar ook omdat ze in 1950 op de filmset van ‘Louisa’ was ontmaagd door de latere president Ronald Reagan – zij was 17, hij 39. Extra brokje trivia waar Lynch van smult: in die film speelde Reagan haar vader.

'Uit Sherilyn Fenns ontboezemingen leid je af dat ze zich door Lynch misbruikt voelt. Het lijkt het trieste lot van alle actrices die te jong, te geil en te getypecast debuteerden'

Als je bijna dertig jaar wacht met het draaien van een vervolg, geef je de dood alle tijd om verwoesting te zaaien onder de originele cast. Warren Frost, die Dr. Hayward speelde, is dood. Frank Silva (Killer Bob) stierf aan aids. En Jack Nance (Pete Martell in de serie), Miguel Ferrer (FBI-agent Albert Rosenfield), Michael Parks (drugdealer Jean Renault) en Don S. Davis (Major Briggs) zijn ondertussen geveld door diverse kankers.

Ook op de andere acteurs van het eerste uur had de meedogenloze tijd een verwoestend effect. James Marshall, die indertijd de jonge god James Hurley speelde, is nu kaal en gehandicapt na het slikken van een slecht geneesmiddel. En Catherine Coulson, de Log Lady, was terminaal toen ze haar scènes voor de nieuwe serie opnam. In de Kiana Lodge in Poulsbo, waarvan sommige interieurs in de serie te zien zijn, hangt een houtblok aan de muur dat volgens een gouden plaatje eronder hét houtblok van de Log Lady is. Onzin, natuurlijk, maar het illustreert hoezeer de streek het succes van ‘Twin Peaks’ heeft verzilverd.

David Lynch had ook altijd al een perverse voorkeur voor het fnuiken en perverteren van onschuld. Dertig jaar later is Sherilyn Fenn een alleenstaande moeder van twee die op haar blog even verbitterde als verwarde epistels post en recent aankondigde dat ze bankroet is. Uit Sherilyns recente ontboezemingen leid je af dat ze zich, terugkijkend, door Lynch misbruikt voelt. Het lijkt het trieste lot van alle actrices die te jong, te geil en te getypecast debuteerden, van diegenen die indertijd Lolita speelden in ‘Lolita’ tot bijna de volledige cast femmes fatales van ‘Twin Peaks’.

Sheryl Lee, die Laura en haar nichtje Maddy speelde, moest het lang doen met derderangs televisieseries, de ene nog banaler dan de andere, tot Woody Allen haar een rolletje gaf in zijn ‘Café Society’. Voor de petite histoire: ze was een tijdje getrouwd met de zoon van Neil Diamond.

Mijn vlam Mädchen Amick is wel te zien in de nieuwe serie: als moeder. Haar stonede dochter wordt gespeeld door Amanda Seyfried. En beiden worden overklast door de immer heupwiegende zangeres Chrysta Bell als FBI-agent Tammy Preston.

Ook de verrukkelijke Lara Flynn Boyle is helaas niet waardig ouder geworden. Ze is niet alleen weggedeemsterd, verdikt en verbitterd, maar dozijnen botoxinjecties hebben haar gelaat mismeesterd tot dat van een slordig en overhaast gesculpteerd wassen beeld. Wat alles zegt over het opportunistische egoïsme van de sadistische libertijn Jack Nicholson, die de jonge Lara na het zien van ‘Twin Peaks’ meteen inpalmde en jarenlang als een vampier haar jeugd opzoog, om haar vervolgens zonder veel ceremonieel te dumpen.

Ook Kyle MacLachlan werd geen echte ster. Eén flop volstond om zijn carrière te kelderen: de draak ‘Showgirls’ van Paul Verhoeven. ‘Ik heb toen geleerd: zelfs een uitstekend scenario garandeert niets,’ zegt hij daar nu over.

Lynch amuseerde zich met gastrollen van Harry Dean Stanton, Chris Isaak, Kiefer Sutherland en David Bowie. Strikt genomen speelde Bowie alleen een gastrolletje in ‘Fire Walk with Me’. Voor een rol in de nieuwe serie was hij toen al te ziek, en volgens intimi vond hij het scenario onverteerbaar en te negatief. Maar hij stond wel toe dat ongebruikte beelden van zijn scènes uit 1992 werden gebruikt, en ingesproken door een onbekende acteur uit New Orleans. Dat geeft, nu Bowie dood is, het creepy effect dat ergens in een hiernamaals of een parallel universum een demon bezit heeft genomen van zijn ziel.

In de nieuwe serie duiken verse bizarre personages op, van sjamanen en spoken tot gangsters met namen als Ike The Spike. En er zijn – soms bliksemkorte – cameo’s van Tim Roth, Naomi Watts en Monica Bellucci. En om God weet welke reden is sheriff Harry S. Truman vervangen door zijn broer Frank Truman.


Fles Lynch-Bages

De volgende ochtend maak ik ondanks het gure weer een lange wandeling door Snoqualmie en omgeving. De fluitende wind doet de elektriciteitskabels wapperen. De mist vervlecht zich met het waas van stuifregen aan de waterval – dieper dan die van Niagara Falls. Voor het eerst hoor ik iemand live de uitroep slaken die ik ken uit honderden Amerikaanse films: ‘Holy smoke!’

Op mijn programma stond ook nog Ennis House, de iconische villa van architect Frank Lloyd Wright waar Lynch de soap-in-de-soap ‘Invitation to Love’ filmde. Maar dat imposante huis is nu eigendom van miljardair Ron Burkle en die duldt geen pottenkijkers.

Eén medewerker van Salish Lodge, die de opnames in 1990 heeft meegemaakt en als gids schnabbelt, geeft een paar amusante details prijs. Hoe hij Lynch op een dag bijna aan de deur zette omdat hij op de gang iemand de hele tijd onnodig hard hoorde roepen, wat de andere hotelgasten stoorde – Lynch speelt zelf de rol van Gordon Cole, die doof is en loeihard dingen roept als: ‘DALE, I BELIEVE IN ABSOLUTE SECRECY!’ En dat hij medewerkers bedankte met een fles Lynch-Bages, een Franse topwijn die toevallig zijn naam draagt. En om zelfs voor de acteurs verborgen te houden wíé van hen Laura Palmer had vermoord, liet Mark Frost nepscripts maken met daarin misleidende dialogen. Veel contact hadden de locals niet met Lynch: ‘zelfs toen de crew hier zes dagen lang ingesneeuwd vastzat, kwam Lynch amper z’n kamer uit.’

In één scène gaf Lynch een ongewone regieaanwijzing aan Dana Ashbrook, die de rol van de deliquente hartendief Bobby vertolkt: ‘Not so weird, Dana.’ ‘Speel het minder bizar,’ uit de mond van David Lynch.

‘Misschien komt de veelzeggendste quote over David van zijn vader,’ meent mijn gids tot besluit. ‘Die zei hem al toen David pas 15 was: ‘Dave, ik geloof dat het beter is dat jij nooit kinderen verwekt.’’

Wie hier nog af en toe komt, is Kyle MacLachlan, die vlakbij in Yakoma opgroeide en jarenlang op weg naar school in Seattle langs Twede’s in North Bend passeerde zonder te vermoeden dat hij daar ooit als FBI-agent van cherry pies zou smullen.


Lynchland

Wat blijkt, na vier dagen Snoqualmie? Dat de grens tussen Washington State en Lynchland heel dun is: bijna alle locaties en elementen uit de serie kun je hier in één lange wandeling in kaart brengen.

Ik heb me tijdens mijn hele verblijf in Snoqualmie nooit helemaal gerust en veilig gevoeld, hoe imposant en idyllisch het landschap, de waterval en de lokale jongedames ook waren. De zachtjes in de wind wiegende verkeerslichten, de wiekende ventilator in mijn kamer, een flikkerend neonlicht, het ruisen van de platanen… Ik ervoer alles behalve als bekoorlijk ook als sinister. Dat onbehagen, een kwarteeuw nadat ik de eerste serie had gezien, en voor ik de nieuwe serie bekeek: dát is de kracht van goede fictie.

In mijn hotelkamer in Salish Lodge bekijk ik bij het haardvuur nog drie afleveringen – een surrealistisch gevoel: kijken naar ‘Twin Peaks’ in Twin Peaks! Dan knip ik de lichten uit. Boven het geruis van de waterval onder mijn raam uit meen ik het geoehoe van een uil te horen. Maar zoals iedereen die ‘Twin Peaks’ heeft gezien, weet: the owls are not what they seem…

Twin Peaks, VIER, maandag tot donderdag (vanaf 20 november), 23.00

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234