Darya Safai, het witte konijn waar Bart De Wever op jaagt. 'In plaats van een hoofddoek zouden moslima's beter een sjaal van de Rode Duivels dragen'

Darya Safai gaat voor de N-VA de politiek in. Een maand geleden, tijdens onderstaand interview, twijfelde ze nog. Als islamkritische feministe past ze perfect in het profiel van de N-VA. Op haar 24ste ontvluchtte Darya Safai haar vaderland Iran om vervolging te ontlopen. ‘Ik zal nooit de blik van mijn vader vergeten toen de geheime dienst me kwam oppakken.'

'Ik heb gezien hoe het islamisme een samenleving tot een gevangenis kan herleiden. We mogen niet naïef zijn.'

Een wijze man zei ooit dat Iraanse vrouwen de mooiste ter wereld zijn. Eén blik in de koolzwarte ogen van Darya Safai (42) en je bent geneigd dat te bevestigen. In Iran werd ze verplicht om zich volledig te bedekken, hier loopt ze bevrijd rond, met los haar, oogschaduw, skinny jeans, naaldhakken en rinkelende juwelen. Tijdens het praten schildert ze elegante figuurtjes met haar fijne vingers, waarvan de nagels netjes gemanicuurd zijn. Fierheid is de stijl van het huis.

Zeventien jaar is ze nu hier en ze heeft het gemáákt. Samen met haar man baat ze drie tandklinieken uit in Antwerpen en Brussel. Ze zou in haar vrije tijd net zo goed met een gin-tonic aan het zwembad van haar villa kunnen liggen, maar dat doet ze niet. Het vuur brandt te hevig. Daarom geeft ze lezingen over vrouwenrechten, waarschuwt ze voor de politieke islam die haar hele jeugd doordesemde van angst, en overweegt ze een politieke carrière.

DARYA SAFAI «Ik heb met de N-VA gesproken, ja. Als ik zeker ben dat ik vanuit de politiek meer kan doen voor de vrouwenrechten en een betere samenleving, zal ik dat doen. Nu is dat nog niet zo.»

HUMO Wat vindt u van het asielbeleid van Theo Francken? Achttien jaar geleden vluchtte u weg uit Iran, u kent de andere kant.

SAFAI «Ik heb met afgrijzen gekeken naar de oorlog in Syrië. De helft van de bevolking is gevlucht, duizenden van hen naar hier. Ik denk dat ons land die crisis correct heeft opgevangen. Theo Francken heeft een moeilijke job, maar doet zijn best. Ik heb hem al een paar keer ontmoet.»

HUMO In Het Nieuwsblad had u nochtans kritiek op zijn stijl.

SAFAI «Ik was niet zo blij met zijn ‘#opkuisen’. Soms zou hij de dingen anders kunnen verwoorden, zodat er minder stof opwaait. Maar zijn beleid is over het algemeen goed. Ik erger me als hij een racist wordt genoemd.»

HUMO Open VLD-voorzitster Gwendolyn Rutten is naar verluidt ook fan van u.

SAFAI «We hebben een goede relatie. Ook zij tracht de vrijheden en gelijke rechten te handhaven.»

HUMO In het multiculturele debat vertellen de N-VA en Open VLD wel uiteenlopende dingen. De N-VA gaat uit van een leidende Vlaamse cultuur waaraan nieuwkomers zich moeten aanpassen. De Mechelse Open VLD-burgemeester Bart Somers zegt dat we allemaal – ook de blanke Vlaming – nieuwkomers zijn in de multiculturele samenleving. Welk discours verkiest u?

SAFAI «We moeten nieuwkomers eerst en vooral welkom heten, zoals dat bij mij ook het geval was. We mogen die mensen niet aan hun lot overlaten en moeten hun de regels van ons huis uitleggen: vrijheid, democratie, gelijkwaardigheid tussen man en vrouw, scheiding van Kerk en Staat… Zij komen naar hier voor een beter leven, en die regels maken dat mogelijk.

»Ik vraag niet dat ze helemaal opgaan in de Vlaamse cultuur. Alle tradities zijn welkom, zolang ze niet botsen met de mensenrechten. Wij eten Perzisch, Japans, Italiaans, er ligt een Perzisch tapijt in mijn huis. Maar er staat ook een kerstboom, want ik wil niet dat mijn kinderen zich anders voelen.»

HUMO Vindt u dat het lekker loopt met de multiculturele maatschappij?

SAFAI «We leven te veel naast elkaar. Volgens de islam mogen moslims niet eens trouwen met iemand van een andere gemeenschap. Met zulke regels blijft iedereen op z’n eiland. De vrijheid van godsdienst gaat zo ver dat we de onvrijheden van sommige religies over het hoofd zien. We zijn te tolerant voor islamisten die onze huisregels verwerpen. De sharia dreigt onze samenleving te ontwrichten, maar wij sluiten daar de ogen voor, vanuit een misplaatst respect voor andere culturen.

»Veel mensen vinden onze democratische waarden evident. Maar ze gaan niet eeuwig mee als we ze niet elke dag verdedigen. Daarom ga ik ook vaak spreken in scholen: om kinderen duidelijk te maken dat die waarden van België één van de gelukkigste en meest welvarende landen ter wereld hebben gemaakt. Thuis horen sommige kinderen heel wat anders, hoor.»

HUMO In het Gemeenschaps- onderwijs mogen kinderen voortaan hun thuistaal gebruiken op de speelplaats en in de klas. Wat vindt u daarvan?

SAFAI «De bedoeling is goed: anderstalige leerlingen op hun gemak stellen. Maar op school moet je verbinden, niet verdelen. Het Nederlands moet de lijm zijn, daar mag je geen duimbreed op toegeven. Het gebruik van andere talen op school zal zorgen voor meer segregatie en concentratiescholen.»

HUMO Ik citeer minister van Onderwijs Hilde Crevits in De Morgen: ‘In lagere scholen komen veel kinderen rechtstreeks uit het buitenland, uit oorlogs-situaties. Dat je bij het leren van het Nederlands die thuistaal, bij wijze van opstap, een plaats geeft, is toch niet verkeerd?’

SAFAI «Maar dat doen we al lang. Het is niet erg als een anderstalig nieuwkomertje wat hulp krijgt van een klasgenoot om iets te begrijpen. Dat hoef je niet in een richtlijn te gieten.

»We accentueren de verschillen te veel. Mensen worden er voortdurend op gewezen dat ze anders zijn, en van elders komen. Op school worden onze kinderen van kleins af verdeeld op basis van het geloof van hun ouders. Ze moeten kiezen: zedenleer, katholicisme, islam, joodse godsdienst. Schaf dat af. De taak van een school is niet om kinderen te leren geloven, maar kritisch te leren denken. Geef hun allemaal één gemeenschappelijk vak: een mix van godsdienst, zedenleer en burgerschap, waarin we objectief uitleggen waar elke godsdienst voor staat, en benadrukken wat we gemeenschappelijk hebben: onze woonplaats, onze taal en cultuur, onze rechten en vrijheden…

»Nu leggen islamleerkrachten hun leerlingen uit waarom vrouwen zich moeten bedekken: om zich te beschermen tegen de wellustige blikken van de mannen. Dat is nefast. Het zijn de mannen die hun lusten moeten bedwingen. Dáár moeten we op hameren, zoals nu ook gebeurt met #MeToo.»

'Schaf het vak godsdienst af. De taak van een school is niet om kinderen te leren geloven, maar om ze kritisch te leren denken'


Muziekverbod

HUMO CD&V-Kamerlid Hendrik Bogaert pleitte vorige week voor een hoofddoekenverbod in het openbare leven. Wil u ook zo ver gaan?

SAFAI «Nee, een algemeen verbod is geen oplossing. De hoofddoek is zo alom verspreid. Het is via debat dat we de mensen moeten overtuigen om voor de gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen te kiezen. Ik ben wel voor een hoofddoekenverbod in scholen en in publieke functies.»

HUMO De Limburgse schrijfster Aya Sabi zegt dat ze er op haar 15de zelf voor koos om in boerkini te zwemmen. ‘Ik bepaal toch zelf wat ik bedek of bloot laat?’ Ook columniste Yasmien Naciri begrijpt niet waarom u haar de vrijheid wil ontnemen een hoofddoek te dragen.

SAFAI «Ik geloof niet in keuzevrijheid als het over de boerkini of de hoofddoek gaat. Het zijn symbolen van een filosofie die vrouwen opsluit, discrimineert en verlaagt tot minderwaardige mensen. Geen enkele vrouw zou ze mogen promoten. De ‘vrije keuze’ om zich te bedekken is het gevolg van indoctrinatie, sociale druk en religieuze plichten. Ik vind het egoïstisch dat sommigen de hoofddoek beschouwen als een deel van hun identiteit. Daarmee negeren ze het leed van miljoenen moslima’s.»

HUMO Kent u zoveel moslimvrouwen die thuis worden opgesloten?

SAFAI «Ja, want zelfs díé moeten af en toe naar de tandarts. Ik zie vrouwen die amper bestaan, die niet buiten mogen en níéts durven te doen dat tegen de regels van hun gemeenschap ingaat. Ik zie steeds meer meisjes van 6, 7 jaar die van top tot teen bedekt zijn. Meisjes die niet mogen werken, verplicht een hoofddoek moeten dragen en voortdurend in het oog worden gehouden door hun vaders, broers en neven.

»Eén meisje had op haar 20ste beslist om de hoofddoek af te leggen. Met tranen in de ogen beschreef ze het moment waarop haar vader zei: ‘Jij bent mijn dochter niet meer.’ Ze werd verstoten, maar spijt had ze niet. Haar zussen vragen haar nog altijd hoe het voelt om met losse haren rond te lopen. Ik stelde voor dat ze haar verhaal zou vertellen op mijn lezingen, maar ze durfde niet: ‘Ik heb mijn familie al genoeg te schande gemaakt.’ Zo diep zit het schuldgevoel.

»Zulke vrouwen vragen mij om hun stem te zijn. Na een lezing fluisteren sommige meisjes me in de toiletten toe dat ze genieten van elk woord dat ik zeg, maar dat ze niet durfden deel te nemen aan het debat omdat hun broer of neef in de zaal zat. Zouden de mondige feministes niet beter voor hén opkomen?»

HUMO Misschien dragen zij de hoofddoek als een statement tegen de discriminatie van moslims?

SAFAI «Maar je kunt discriminatie toch niet bestrijden met een symbool van andere discriminatie? In plaats van de hoofddoek zouden ze een sjaal van de Rode Duivels rond hun nek moeten dragen. Ik voel me Vlaming en ik ben blij dat ik ook zo aanvaard word. Waartegen zou ik me moeten verzetten? Dit land heeft me alle kansen gegeven die ik in het huidge Iran nooit zou hebben gekregen.»

HUMO De discriminatie op de woning- en arbeidsmarkt is u onbekend?

SAFAI «Racisme moet keihard bestreden worden. Als ik nu ergens voor sta, is het wel gelijkwaardigheid: tussen man en vrouw én tussen rassen. We moeten mensen met vreemde roots duidelijker maken dat ze bij ons horen. Maar racisme bestrijd je niet door iedereen zomaar te laten doen wat hij wil. We moeten het islamisme verwerpen.»

HUMO Wordt u bedreigd omwille van uw discours?

SAFAI (knikt) «Sommige moslims willen me de mond snoeren door haatberichten te sturen, mijn praktijk binnen te stormen of lezingen te verstoren. Maar ik krijg ook veel steun vanuit de moslimgemeenschap en dat maakt me sterker. Een lerares uit een concentratieschool vertelde me dat 80 procent van de moslima’s met een hoofddoek ’m draagt wegens sociale druk. Zij was blij dat ik dat thema aankaart.»

HUMO Mijn zus geeft les op zo’n concentratieschool in Antwerpen. De turn- en muzieklessen komen daar onder druk. De zwemlessen zijn zelfs afgeschaft, omdat de leerlingen toch niet komen opdagen.

SAFAI «Dat is capituleren. Zo schuiven de grenzen almaar op. Leerkrachten moeten hun leerlingen het belang uitleggen van de gelijkheid tussen man en vrouw, en daar niet voor buigen.»

HUMO Leerkrachten kunnen zeggen wat ze willen. Als een vader zijn dochter verbiedt om te gaan zwemmen, dan gáát ze niet.

SAFAI «Dan moet de school of politie hem tot de orde roepen. We kunnen die kinderen toch niet in de steek laten? Ouders hebben het recht niet om te verhinderen dat hun kinderen naar school gaan. Nogmaals: we zijn veel te tolerant voor de intoleranten.

»Hoe is het mogelijk dat islamisten in het stadhuis van Genk moslims mogen vertellen dat muziek beluisteren een zonde is? Dat gaf me een flashback naar mijn jeugd in Iran. Net als elke jongere snakte ik naar muziek. In benzinestations kocht ik illegale cassettes van Madonna en Michael Jackson. Levensgevaarlijk, want de zedenpolitie lag altijd op de loer. Als je betrapt werd, riskeerde je een boete, celstraf of zweepslagen. Daar was ik doodsbang voor.

»Mensen zullen denken: ach, dat is Iran, in België is alles anders. Vergeet het! Het islamisme is een totaalpakket: ik weet wat erin zit. Het begint met verplichte hoofddoeken en het eindigt met een verbod op genieten van het leven.»

HUMO In ‘De afspraak’ noemde jihaddeskundige Montasser AlDe’emeh die Genkse bijeenkomst gevaarlijk. Maar de jonge filosoof Othman El Hammouchi zei dat moslims in een democratie de vrijheid moeten hebben om hun interpretatie van de Koran te verkondigen.

SAFAI «Het is verwerpelijk om de vrije meningsuiting in te roepen om andere vrijheden af te schaffen. Het nazisme kon ook groeien binnen de democratie. Het is zoals een kanker: je moet het snel bestrijden voor het uitzaait.

»Voor alle duidelijkheid: ik heb het over de extreme ideologie, niet over de moslims zelf. De moslimgemeenschap omvat een breed spectrum: van radicalen tot gematigden die alcohol drinken en varkensvlees eten. Ze geloven nog in Allah, maar willen zich niet meer houden aan verstikkende beperkingen uit een boek van 1.400 jaar geleden.»

HUMO Rudi Vranckx zei in datzelfde debat dat we door zulke lezingen te verbieden het fenomeen naar ondergrondse moskeeën verdringen, waar we er geen controle meer over hebben.

SAFAI «Alsof we daar nu zoveel controle over hebben. We moeten de haatpredikers aanpakken, in de moskee en op school. Ik wil niet dat kinderen tijdens religieuze lessen te horen krijgen dat ze varkens worden als ze naar muziek luisteren.»

'Ja, ik heb met de N-VA gesproken. Als ik zeker ben dat ik vanuit de politiek meer kan doen voor de vrouwenrechten en een betere samenleving, zal ik dat doen' Darya Safai bij Bart De Wever


Moslimterreur

HUMO Gelooft u in een Europese islam?

SAFAI «Ik geloof niet in mirakels.»

HUMO Tijdens de opnames van ‘Allah in Europa’ trof Jan Leyers in Bosnië een gematigde, liberale islam. ‘Moslims vormen er de meerderheid van de bevolking, maar de vrouwen zagen eruit zoals mijn tante, met een rok en een permanent in hun haar. Ze dronken ook bier en de halalhype was totaal afwezig,’ zei hij in Humo.

SAFAI «Dat is geen Europese islam, dat zijn gewoon moslims die het beu zijn en meer vrijheid willen. Je kunt pas spreken van een Europese islam als de moefti’s en ayatollahs zeggen dat vrouwen en mannen vanaf nu gelijk zijn en dat moslims met andersgelovigen mogen trouwen. Leyers was trouwens ook pessimistisch over het idee van een Europese islam.»

HUMO Wat vindt u van de stelling dat de terreuraanslagen niets met de islam te maken hebben?

SAFAI «Die terroristen baseren zich op verzen uit de Koran. Je kunt een godsdienst niet vrijpleiten voor daden die in haar naam gebeuren. De kruistochten gebeurden ook in naam van het christendom.

»Het verschil: jullie hebben een verlichting doorgemaakt en de dogma’s van de kerk afgeworpen. De islam moet dringend hetzelfde doen. Maar hoe verwacht je dat er ooit iets verandert als je de religie niet bekritiseert?

»Sommigen zeggen ook dat vrouwenonderdrukking niks met de islam te maken heeft. Maar op de lijst van de 30 slechtst scorende landen inzake gendergelijkheid zitten 25 moslimlanden. Het verbaast me dat sommige progressieven en feministen, die vroeger hebben gestreden voor vrouwenrechten en tegen de dogma’s van de kerk, nu de dogma’s van de moskee verdedigen.»

HUMO Hoe bedoelt u?

SAFAI «In Antwerpen pleit de lijst Samen voor de afschaffing van het hoofddoekenverbod aan de loketten. Daarmee spelen ze de islamisten in de kaart. Voor een paar extra stemmen. Onbegrijpelijk.»

HUMO Zonder dat hoofddoekenverbod mogen sommige moslima’s misschien wél gaan werken van hun man?

SAFAI «Een paar honderd, misschien. Maar de druk op de grote groep andere vrouwen om ook een hoofddoek te dragen, zal stijgen. Dat is achteruitgang. Politici moeten veel harder geloven in wat wij verworven hebben. Duizenden vrouwen zitten thuis te wachten op verandering. Wij moeten zorgen dat ook zij durven opkomen voor hun rechten.»

HUMO Bent u bang voor een scenario waarbij radicale moslims de sharia hier invoeren, zodra ze met genoeg zijn?

SAFAI «Ik acht dat hier onmogelijk. De grote groep gematigde moslims is daar ook tegen. Maar dat betekent niet dat we niet waakzaam moeten zijn. De islamisten hebben geen democratische meerderheid nodig om de democratie aan te vallen. Met hun angstcultuur leggen ze de democratie en haar waarden het zwijgen op. Kijk naar hoe ze hebben gereageerd op de cartoons van Charlie Hebdo.»

HUMO Hoe hebt u uw jeugd in Iran beleefd?

SAFAI «Kort na de revolutie moest ik voor het eerst naar school. Ik was 6. Mijn moeder trok me een lelijk uniform aan, met een hoofddoek die zelfs mijn nek en mijn haren bedekte. Ik begreep het niet, ik had zoveel andere mooie kleren. Mama zei dat ik zonder dat uniform niet naar school mocht. Buiten zag ik mijn buurjongen, even oud als ik. Hij had nog net dezelfde kleren aan als de dag voordien. Ik besefte dat mijn leven was veranderd, maar dat van hem niet.

»Op mijn 9de kwam de directrice kwaad op me afgerend, omdat ik tijdens het spelen luidop had gelachen. Dat paste niet voor een meisje. Ik schaamde me dood en heb het daarna nooit meer gedaan. Er is geen enkele foto van mijn jeugd waarop je mij ziet lachen. Het is allemaal indoctrinatie. Op school zeiden ze: ‘Als je ooit een lokje haar toont aan een man, ga je naar de hel en word je aan dat lokje opgehangen en verbrand.’»

'België heeft ons leven gered. Telkens als ik het Atomium zie, met mijn haren in de wind, voel ik de vrijheid'


HUMO Je moet het hun nageven: de straffen onder de sharia zijn altijd geweldig origineel.

SAFAI (lacht) «De haatpredikers gebruikten voortdurend de hel en de duivel om onze gedachten te beïnvloeden. Wie ook maar één seconde dacht dat Allah niet bestond, was een ongelovige. Ik vocht voortdurend tegen die gedachte. En als ik thuis zin had om een jurkje met korte mouwen aan te trekken, dacht ik dat de duivel dat in mijn oor fluisterde.

»Vanaf mijn 12de mocht ik niet meer fietsen. Een vrouw kon daar seksueel genot door ervaren.»

HUMO Seksueel genot?

SAFAI «Wij werden herleid tot onze genitaliën. Zo vernederend. Zwemmen was ook verboden. In de zomer gingen we soms naar de Kaspische Zee. De jongens van de familie sprongen allemaal in hun zwembroek in het water. Wij moesten gehuld in onze doeken blijven zitten op het snikhete strand. Als ik nu ’s zomers in luchtige kledij over straat loop, vraag ik me nog altijd af hoe ik dat heb doorstaan zonder flauw te vallen.

»Op mijn 16de stuurde mama me naar de winkel. Ik droeg een korte mantel met een lange broek eronder. Mijn hoofddoek was ook wat naar achter geschoven. Ineens zag ik iemand van de zedenpolitie. ‘Wat is dit nu voor kledij?’ riep hij. Hij beval me om mee te komen. Ik wist wat dat betekende: de gevreesde Vosara-gevangenis. Terwijl hij me naar zijn busje begeleidde, zag hij een ander meisje dat in overtreding was. Hij liet me los en ging op haar af. In twee seconden besliste ik om weg te lopen: ik wou niet naar de gevangenis. Die man riep dat ik moest stoppen en kwam achter me aan. Ik liep zo hard ik kon en telkens als ik omkeek, stierf ik van de schrik. Als hij me zou pakken, zou ik zeker zweepslagen krijgen. Ik kreeg geen lucht meer en wilde het opgeven. Net op dat moment zag ik dat hij verdwenen was. In mijn nachtmerries volgt hij me nog altijd.»

HUMO U had gelukkig progressieve ouders: ze lieten u tandheelkunde studeren aan de universiteit van Teheran.

SAFAI «Studeren was het enige wat meisjes konden doen om in de maatschappij actief te blijven. Dan werd je ook minder snel uitgehuwelijkt. Aan de universiteit kon ik met medestudenten debatteren over onze maatschappij. Iedereen snakte naar vrijheid.

»In de zomer van 1999 braken de studentenprotesten uit. Ik was 24 en pas getrouwd. In de nacht van 8 juli vielen politiemannen in burger studenten aan in hun koten. Ze staken bedden in brand en gooiden jongeren van het balkon. Er vielen drie doden. Het bloed hing aan de muren en alles was kapotgeslagen. Dat was de druppel. We kwamen op straat en kregen algauw de steun van gewone burgers en studenten van andere steden. Met honderdduizenden waren we. Die dagen blijven één van mijn mooiste herinneringen. Eindelijk konden wij luidop schreeuwen: ‘Weg met de dictator!’ Dat protest was een wilde rivier met een immense kracht. We geloofden dat er eindelijk verandering zou komen... Maar op de zesde dag vond Khamenei het welletjes. Zijn veiligheidschef, de huidige president Rohani, sloeg de opstand neer. Opnieuw vielen er doden. Op weg naar huis kregen mijn man, Saeed, en ik een telefoontje van een vriend: ‘Jullie zijn uitgenodigd op een feestje.’ Dat was codetaal voor: ‘De geheime dienst staat voor jullie deur.’ We wisten dat dat kon gebeuren: mijn man was één van de leiders van het protest. Zonder iets te zeggen stapte hij uit de auto en hij verdween tussen de mensen. Hij deed dat om mij te beschermen. Als één van ons beiden werd opgepakt, konden we beter niet weten waar de ander zat. Ik was radeloos en vluchtte naar mijn ouders. De volgende dag kwam de geheime dienst me oppakken. De blik van mijn vader vergeet ik nooit meer, hij keek alsof hij me voor het laatst zag. Ik werd geblinddoekt en naar de gevangenis gebracht.»

HUMO Werd u mishandeld?

SAFAI «Vooral psychologisch. Ik mocht mijn familie niet verwittigen dat ik nog leefde. Dagenlang werd ik ondervraagd, zonder te weten of ik daar ooit zou wegraken. Ik ken ouders die nog altijd niet weten wat er met hun kind is gebeurd en waar hun beenderen liggen.

»Na 24 dagen lieten ze me vrij op borg, in afwachting van mijn proces. Wellicht hoopten ze dat ik hen naar mijn man zou leiden. Ik vermeed alle contact en legde me toe op mijn examens. Op een dag gaf een vriend me een briefje dat hij in zijn sok had verborgen. Van mijn man. Hij was dus nog niet opgepakt. Die vriend smokkelde mij in de autokoffer naar mijn man, want ik werd constant gevolgd door de geheime dienst. Saeed en ik spraken af om te vluchten. Hij leefde ondergedoken en ik riskeerde een gevangenisstraf. Er was geen toekomst meer in Iran.

»We besloten dat hij eerst zou vertrekken. Omdat hij werd gezocht, kon dat alleen via mensensmokkelaars. Zijn eerste poging, via een bootje op de Perzische Golf, mislukte. De politie merkte hem op. Saeed kon ontsnappen door van boord te springen en terug naar de kust te zwemmen. De tweede keer probeerde hij het via de bergen in het noorden. Zeven dagen stapte hij in de winterse kou, door de sneeuw van het Armeense hoogland, tot in Turkije. Al die tijd verkeerde ik in verscheurende onzekerheid. Toen het bericht kwam dat hij het had gehaald, was ik blij en ongelukkig tegelijk. Ik moest afscheid nemen van alles wat ik kende. Mijn vader zette me af aan de grens, wetend dat hij me lang niet meer zou zien. Hij toonde zelden emoties, maar toen hij me tegen zich aan drukte, voelde ik hoe zwaar hij het had. Ik durfde hem niet aan te kijken, omdat ik hem niet wou zien huilen. Het moment dat ze mijn paspoort controleerden, was verschrikkelijk. Mijn hart sprong uit mijn lijf. Maar het lukte, ze lieten me gaan.

»Na een halfjaar werd mijn man opgepakt door de Turkse geheime dienst. Ik vreesde dat ze hem wilden betrekken in een politieke gevangenenruil en begon al het mogelijke te doen om hem te redden. Hij had in België gestudeerd, dus legde ik contacten met het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken. Het dossier werd met spoed behandeld. Turkije kreeg de opdracht om ons meteen naar België te sturen. De inreisdocumenten heb ik altijd bewaard, als aandenken. België heeft ons leven gered.

»Voor onze afreis zei een Turkse agent dat ik zeker het Atomium moest bezoeken. Toen hij beschreef hoe het eruitzag, was het alsof hij mijn Vrijheidsbeeld tekende. Telkens als ik het Atomium zie, met mijn haren in de wind, voel ik de vrijheid.»

'In Iran mocht ik vanaf mijn 12de niet meer fietsen omdat vrouwen daar seksueel genot door kunnen ervaren. Zo vernederend'


Ruzie met Anderlecht

HUMO Veel hogeropgeleide vluchtelingen hebben het moeilijk een passende job te vinden. Hun diploma’s worden hier doorgaans niet erkend. Verliep dat bij u vlotter?

SAFAI «Mijn man had hier gestudeerd en kon meteen aan de slag, dat was ons geluk. Ik heb eerst een jaar de taal geleerd. Hoe kon ik anders met patiënten communiceren? Daarna heb ik mijn laatste twee jaar tandheelkunde opnieuw gevolgd. De start was moeilijk, maar ik heb mezelf verplicht om positief te denken. Van de eerste bladzijde van mijn cursus begreep ik haast niets, maar ik zocht de onbekende woorden op en las alles tot ik het snapte.»

HUMO U hebt sindsdien veel opgebouwd: een bloeiende zaak, een mooi huis in een goede wijk in de Brusselse rand. Begrijpen uw man en twee kinderen waarom u in uw vrije tijd zo nodig nog lezingen moet geven?

SAFAI (lacht) «Mijn zoontje zegt soms wel: ‘Ik wou dat je niet zo bekend was, dan moest je niet weg.’ Maar het is mijn plicht. Ik kan niet ten volle genieten zolang ik weet dat andere vrouwen hier worden onderdrukt.

»Mijn dochter van 16 begrijpt me volkomen. En als ik op reis moet – voor mijn actie ‘Let Iranian women enter their stadiums’ – regelt mijn man alles, zodat ik me over thuis geen zorgen hoef te maken.»

HUMO Door die actie bent u al meermaals hardhandig uit Europese sportstadions gesleurd.

SAFAI «Vorige zomer nog, in Italië. Twintig politiemannen hadden ze daarvoor nodig, voor twee vrouwen met een spandoek. De internationale sportfederaties wéten dat Iran het enige land ter wereld is dat vrouwen de toegang tot stadions ontzegt, maar ze zeggen dat ze geen culturele regels kunnen dicteren. Wat een onzin! Stel je voor dat België morgen een volleybalmatch laat plaatsvinden waar zwarten niet welkom zijn. Het kot zou te klein zijn.»

HUMO U vroeg ook het ontslag van Mahmoud Trezeguet, de Egyptische voetballer van Anderlecht, die een foto van het Constant Vanden Stock-stadion had verspreid waarop alle vrouwen waren uitgewist.

SAFAI «Het is een schande dat Anderlecht dat incident zo heeft gerelativeerd.»

HUMO Ze hebben u toch ontvangen?

SAFAI «Omdat ze mij lastig vonden en de imagoschade wilden beperken. Maar ze hebben niets ondernomen. Trezeguet mocht zich er vanaf maken met het verhaaltje dat hij de vrouwen graag had. Dat volstaat niet. Veel kinderen kijken op naar profspelers. Was het nu zo moeilijk om de ploeg bij het betreden van het veld een spandoek te laten dragen met ‘Nee tegen genderdiscriminatie’? Ze nemen toch deel aan de ‘Nee tegen racisme’-campagne?»

HUMO Bent u door uw aanhoudende protest niet bang om ontvoerd te worden door de Iraanse geheime dienst?

SAFAI (ferm) «Nee. Ze kennen me, maar ik laat me niet intimideren. Ik ben een mens en ik wil gelijk behandeld worden. Dat recht zal ik blijven verdedigen tot de dood.»

Twee jaar geleden bracht Darya Safai het boek ‘Lopen tegen de wind’ uit. Daarin vertelt ze over haar bewogen leven in Iran en haar strijd voor vrouwenrechten.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234