null Beeld

Dave Eggers - Uw vaderen, waar zijn zij? En de profeten, leven zij voor eeuwig?

Amper acht maanden na ‘De cirkel’ slaat Dave Eggers alweer trefzeker toe: ‘Uw vaderen, waar zijn zij? En de profeten, leven zij voor eeuwig?’ (Lebowski), getiteld naar een citaat uit het bijbelboek Zacharia, is een roman die de adem beneemt, de tijdgeest op de driftig kwispelende staart trapt en geen beetje weet te verontrusten.

Bart Vanegeren

Thomas, 34, slaat aan het kidnappen en brengt zijn zeven slachtoffers onder in Fort Ord, een voormalige legerbasis aan de Californische kust. Gaandeweg blijken de ontvoerden een verleden met hun gijzelnemer te hebben, die het te doen is om de waarheid over de dood van een voormalige schoolvriend. Die is neergeschoten in zijn achtertuin door een arrestatieteam van twaalf agenten en na een doofpotoperatie weggezet als ‘incident’: ‘De zinloze dood van een jonge man noem je een apocalyps. Geen incident. Don was geen incident. Begrijp je dat? Is een mens een incident?’ Voor Eggers-lezers in dit land is het onmogelijk om niet aan Jonathan Jacob te denken.

Thomas gaat efficiënt en intelligent te werk, ook al is na een handvol bladzijden duidelijk dat hij niet helemaal helder in het hoofd is: ‘Ik kreeg aldoor migraine en ik kon niet slapen. Christus, die stress! De vragen stapelden zich maar op, ik kreeg het er ’s nachts benauwd van.’ Zijn oudtestamentische onderzoek naar goed en kwaad vertrekt bij wat Thomas zelf ‘de onvermijdelijke ineenstorting van alles wat ooit zeker leek’ noemt. Hij hekelt het ontbreken van ‘iets wat alle mensen bijeenbracht voor één doel, saamhorigheid en gezamenlijke opoffering’. Dat gebrek aan een maatschappelijk project heeft een generatie van ontheemden gecreëerd, ‘als roofdieren waarvoor geen prooi bestaat’. Een voorbeeld is, naast hijzelf, zijn vroegere schoolmakker die net zo goed Jonathan Jacob had kunnen heten. Diens dood is een symptoom van een voortschrijdende ontmenselijking door een maatschappelijk bestel dat aan waardigheid en gerechtigheid vreet en het sociale weefsel aantast. Eggers raakt aan ongemakkelijke waarheden met zijn bijtende cultuurkritiek, in een overigens behoorlijk lichtvoetig gestelde roman van amper 200 bladzijden, die helemaal uit dialogen bestaat. Ze zijn van een taalgevoeligheid, empathie en dramatische kracht waar menig gerespecteerd theaterauteur jaloers op mag zijn.

Sinds 2012 heeft Dave Eggers in een romandrieluik met grote vertelkracht het humane drama van het contemporaine Amerika geëtaleerd: ‘Een hologram voor de koning’ maakt de impact van een economie in vrije val tastbaar, ‘De cirkel’ de ontmenselijkende kracht van een (bedrijfs)cultuur zonder privacy, en ‘Uw vaderen…’ dus de vernielzucht van een maatschappelijk bestel. Ook vóór dat drieluik had Eggers al een stem gegeven aan de mensen achter de statistieken, in de gefictionaliseerde biografieën van een Soedanese ‘lost boy’ (‘Wat is de wat’) en een slachtoffer van orkaan Katrina (‘Zeitoun’) – alles samen vijf vingers aan een schrijfhand die zich tot een krachtige vuist balt. Met zijn vrije hand is Eggers dan ook nog eens uitgever, redacteur en filantroop. Op zijn 44ste is Dave Eggers de maatschappelijk meest relevante Amerikaanse schrijver van deze tijd.


Bekijk de trailer:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234