null Beeld

David Crosby: het hartbrekende interview

David Crosby, goddelijke zanger, muzikant, songschrijver, junkie, alcoholist en goedmoedige freak, is een legende zoals er niet vaak één geschreven wordt. Hij werd onlangs geopereerd aan het hart – zijn lever is al jaren vervangen, met dank aan Phil Collins – en heeft ook een uitstekende nieuwe cd uit, het weinig enigmatisch getitelde ‘Croz’. Kort voor zijn operatie onderhield Croz Onze Man over het leven, zijn tijd bij The Byrds en Crosby, Stills, Nash & Young, zijn gezondheid en zijn vrienden: Bob, Neil, Leonard, Joni en Jimi.

Serge Simonart

Op het schermpje van mijn iPhone verschijnt de melding ‘Northern California calling’. Het is David Crosby. De man zelf, zonder tussenpersonen – uiterst zeldzaam bij een telefonisch interview met iemand van dit kaliber.

David Crosby – zijn spierwitte lange haar en snor geven hem tegenwoordig het air van de Kerstman na een twaalfgangendiner – is vaak door het oog van de naald gekropen: overdosissen, schietpartijen met dealers, epilepsie, diabetes, hepatitis C... Maar Crosby is ook de enige muzikant ter wereld die losjes over zijn vrienden kan praten in termen van ‘Bob, Neil, Leonard, Joni en Jimi’. De enige die even losjes stelt: ‘Ik heb zes kinderen. Of zeven. Minstens zeven.’ Ik heb tweeduizend interviews gedaan, maar voor het eerst praat ik met iemand die de lever van een ander heeft. Zijn spreekstem is vreemd genoeg hoger dan zijn zangstem – uit zo’n volumineus lijf verwacht je een bariton. Maar dat hoor ik niet meteen: als ik opneem, is Croz verwikkeld in een gigantische hoestbui. Op leven en dood, zo lijkt het.

HUMO Het zou te gek zijn als je na het overleven van tonnen drugs, een hartkwaal, een levertransplantatie en een paar overdosissen uiteindelijk bezwijkt aan een banale verkoudheid.

David Crosby «Yeah, I’m tryin’ not to (grinnikt). Maar zo simpel is het niet: een opgelapt wrak als ik is erg vatbaar voor infectie, en zelfs de banaalste infectie... Wel, da’s een ander verhaal. Waar zullen we het over hebben?»

HUMO Muziek! Beïnvloedt jouw stemming van het moment je songs? Produceert euforie een feestelijk, levenslustig nummer, of werkt het zo niet?

Crosby «Tuurlijk. Ik laat me sowieso altijd leiden door emoties – een song die níét als kern een authentieke emotie heeft, laat me koud. Ik geloof niet in schrijven als ambacht. Op die manier kan je wel leuke melodieën bedenken – zie Burt Bacharach en andere genieën – maar het levert zelden iets op waarin je bloed, zweet, tranen en een ziel bespeurt.»

HUMO Bob Dylan zei ooit: ‘I can’t write when I’m groovy.’ Ik denk dat hij daarmee wilde zeggen dat hij in een euforische stemming noch de behoefte, noch de zelfdiscipline had om een nummer uit te werken, want dat is wérk.

Crosby «Gelukkig kent Bob niet te vaak euforische stemmingen (lacht). Somber en nors getob ligt hem beter, en da’s natuurlijk een vruchtbare bodem voor drama. Ik weet dat hij ook vaak dingen doelbewust laat bezinken, wellicht bedoelde hij dat. Pseudo-psychologen zeggen in boekjes vaak dat je in the moment moet zijn, maar mijn ervaring is dat je gebeurtenissen en inzichten moet laten marineren. En dan komt het, vaak op een moment dat je er niet naar op zoek bent. De waarheid is dat ik na al die jaren het schrijfproces nog steeds niet kan doorgronden. Misschien is dat maar goed ook. Ik ben gewoon intens dankbaar dat de Muze me nog weet wonen.»

HUMO Dat klinkt plechtig – Muze met een hoofdletter?

Crosby «Sure. De Muze is een prachtige, pure, gulle, moeiteloos stijlvolle vrouw die alles begrijpt, en je zachtjes naar de bron leidt.

»Weet je, je hebt het niet in de hand. De Muze onttrekt zich aan je controle. Het enige waar je voor moet zorgen – en da’s een cruciale raad aan jonge muzikanten – is dat je ‘openstaat’. Je moet alert blijven, receptief zijn. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar er zijn mensen die te lam zijn om open te doen als de Muze aanbelt. Joni Mitchell heeft me ook geleerd om rare zinnen die zich aandienen, meteen te noteren: op het moment zelf weet je misschien niet precies wát je er zelf mee bedoelt, maar vroeg of laat komt het inzicht: ‘O, zit het zo?!’»

HUMO Jouw muziek is soms politiek getint, soms kritisch, maar altijd positief, levenslustig, anti-cynisch, zonnig... Typisch West Coast. Denk je dat je, met jouw karakter en talent, heel andere muziek zou gemaakt hebben als je in New York was opgegroeid?

Crosby «Nature or nurture – wat primeert: je DNA of je opvoeding? Ik geloof dat ik, als ik in New York was geboren, al heel snel naar Californië zou zijn verhuisd, wellicht nog voor ik meerderjarig was.

»Ik heb het geluk gehad al heel vroeg mijn weg te vinden, mijn roeping te erkennen en hérkennen. Dat is zeldzaam, veel mensen zijn een heel leven op zoek. Ik zong al opgewekte harmonieën toen ik amper zes jaar oud was. En als prille puber had ik al een hekel aan alles wat druk, stresserend, negatief en gewelddadig was. (Crosby is tot twee keer toe gearresteerd voor onwettig wapenbezit, maar ik besluit dat niet tegen te werpen, red.). Nee, ik voel zo sterk die hang naar zon, ruimte, de zee, dat ik me niet kan voorstellen dat ik gedijd zou hebben in een drukke stad, omsingeld door wolkenkrabbers. Vooral de zee inspireert me...»

HUMO Ik vraag het ook omdat je toch een heel duidelijk onderscheid kan maken tussen de hippies in Californië, en de meer morbide doemdenkers in New York: Lou Reed, de Factory rond Warhol, de vroegtijdige dood van mensen zoals Edie Sedgwick, Truman Capote... Dat cynische, manipulatieve sfeertje vond je niet in Los Angeles, of wel?

Crosby «Het contrast was niet zo zwart-wit als jij stelt, maar tot op zekere hoogte klopt het wel. Maar wat is de kip en wat het ei? Is Manhattan een krabbenmand omwille van de stoomketel die het is, of omdat speedy, stressed out mensen daar gaan wonen? Baart zo’n stad dat soort drugs, dat soort gedrag, of omgekeerd?

»Ook in Californië zijn er verschillen. Ik ben indertijd naar San Francisco verhuisd, omdat de sfeer er anders was, minder zwaar, dan in LA. Toen ik in The Byrds speelde, heb ik een tijd in LA gewoond, maar dat beviel me niet. Ik bedoel de stad zelf – Laurel Canyon, waar onder anderen Joni woonde, was al een andere planeet. En New York was voor mij al helemaal geen optie, ook al hebben betweters een aantal keer geopperd dat ik daar absoluut naartoe moest om het te maken.

»Ik denk dat karakter en genetica toch doorwegen. Ik zie het aan mijn zoon James Raymond, die heeft meegeschreven aan ‘Croz’. Ik heb ’m indertijd voor adoptie afgestaan. De relatie met zijn moeder... Wel, laten we zeggen dat hippies niet bekendstonden om hun monogame, standvastige relaties. En als je dan ook nog een junkie was zoals ik... Ik was niet in staat om een doos cornflakes op te voeden, laat staan een kind. Ik heb James pas teruggevonden toen hij al volwassen was, en wat bleek? Hij was ook muzikant geworden, en nog een hele goeie ook, terwijl ook hij niet wist wie zijn vader was. Toeval? Ik denk het niet. (Hoest zwaar).»

HUMO Bob Dylan zei ook: ‘Er zijn twee soorten muziek: death music and healing music.’ Jij hebt ooit, net zoals Paul McCartney, nadrukkelijk gekozen voor helende muziek.

Crosby «Ik heb Paul altijd heel moedig gevonden. Ook in tijden dat de bad boy populair was – wel, dat is hij eigenlijk altijd – bleef hij nadrukkelijk levenslustige, opgewekte, spirituele muziek maken. Man, het is zo makkelijk om door het leven te gaan met een leren jas en een donkere zonnebril en cynische troep af te scheiden. Er zijn genoeg problemen op deze planeet, waarom bijdragen aan de bad vibes door sombere of cynische muziek te maken?»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234