Rutger Verhoeff: ‘De meeste knobbeltjes kunnen geen kwaad.’ Beeld Jean-Pierre Jans
Rutger Verhoeff: ‘De meeste knobbeltjes kunnen geen kwaad.’Beeld Jean-Pierre Jans

gezondheid

De 10 meestgestelde vragen aan de huisarts: ‘Nu ik er toch ben, mag ik nog wat kleins laten zien?’

Patiënten komen geregeld voor iets anders dan waarvoor ze een afspaak maken, weet de Nederlandse huisarts Rutger Verhoeff (42) na tien jaar. Maar met welke vragen komen ze dan meestal?

Leo van Marrewijk

1. Nu ik er toch ben: mag ik nog wat kleins laten zien?
Rutger Verhoeff: ‘Patiënten maken geregeld een afspraak van tien minuten voor iets onschuldigs, terwijl ze eigenlijk voor iets anders komen. Met de deurklink al in de hand vragen ze dan: ‘Dokter, zou ik nog wat kleins mogen laten zien?’ Dan blijkt dat hij of zij zich veel meer zorgen maakt om erectieproblemen of een groeiend wratje. Zoiets is niet ‘iets kleins’: veel mensen denken dat je erectieproblemen oplost met een pilletje, maar er kunnen fysieke of mentale zaken aan ten grondslag liggen. Daar is meer onderzoek voor nodig en dat kan ik niet in een minuut oplossen.’

2. Maar daar heeft ú toch voor geleerd?
‘Tijdens de opleiding leer je dat je als huisarts de vraag ‘waar denkt u zelf aan?’ moet stellen. Dat kan een nuttige opening zijn, omdat de patiënt zelf kan vertellen over de klachten en ik zo een beter beeld krijg. Maar sommige patiënten vinden het raar dat ze met een probleem bij mij komen en het dan zelf moeten oplossen. ‘Daar heeft ú toch voor geleerd?’ Ik probeer de vraag daarom iets anders in te kleden. ‘Maakt u zich ergens zorgen over’, of: ‘Waar bent u bang voor?’’

3. Ben ik besmettelijk?
‘Corona heeft grote gevolgen in de spreekkamer. Verreweg de meeste patiënten houden zich keurig aan de regels, maar er zijn corona-ontkenners die zonder mondkapje in de wachtkamer zitten. Het is een onzekere tijd, met veel discussies waarbij iedereen wetenschapper lijkt. Ik sprak een drugsverslaafde die een vaccin weigert omdat hij ‘geen rommel in zijn lijf’ wil laten spuiten. Van de heroïne wist hij wél zeker wat erin zat.

Bij discussies over het vaccin vraag ik: ‘Heeft u een alternatief voor terugkeer naar het oude normaal?’ Wel of niet vaccineren is een dilemma en ik vind zelfbeschikkingsrecht een groot goed, maar verhalen over dode embryo’s in vaccins, kan ik op basis van wetenschap weerleggen.’

4. Dokter Google zegt… Klopt dat?
‘Op zich kan het fijn zijn als mensen zich goed informeren. Wel zien we dat googelen naar een bepaalde ziekte vaak onnodig angst oplevert, nog los van het feit dat je meestal niet zeker weet wat je mankeert. Ik verwijs vaak naar thuisarts.nl, een nuttige informatiebron die volgens de NHG-standaarden (Nederlands Huisartsen Genootschap) is opgesteld. Ook het doornemen van informatie van patiëntenverenigingen, zoals de Maag Lever Darm Stichting, is prima. Maar lukraak ‘dokter Google’ raadplegen helpt niet, zeker omdat vaak de bron niet te achterhalen is.’

null Beeld Jean-Pierre Jans
Beeld Jean-Pierre Jans

5. Ik voel een knobbeltje, is het kanker?
‘Verreweg de meeste knobbeltjes zijn vetbobbeltjes die geen kwaad kunnen. Toch maken veel mensen zich zorgen en dat begrijp ik. Zeker als vrouwen een bobbeltje in hun borst voelen, of een moedervlek hebben die van kleur of vorm verandert, moeten ze dat laten checken door de huisarts. Daar is ook een app voor, maar daar ben ik geen voorstander van. Een specialist moet een moedervlek kunnen voelen om die goed te kunnen beoordelen.’

6. Ik durf de straat niet meer op, wat is er aan de hand?
‘In mijn boek beschrijf ik een jonge, pasgetrouwde vrouw die angstaanvallen krijgt en niet meer naar buiten durft. Haar echtgenoot is ten einde raad. Ik ben vroeger zelf gepest, maar benoemde dat in eerste instantie niet. Uit haar verhaal maakte ik al snel op dat haar problemen ook met haar pestverleden te maken konden hebben. Dat bleek ook zo te zijn. Inmiddels ben ik er iets uitgesprokener over: ik maak met collega-ervaringsdeskundige Jordi Welschen een podcast over pesten – ‘Het Pestlab’ – omdat we willen laten zien dat je ook na een pestverleden weer positief in het leven kunt staan.’

7. Ik ben zo moe, heeft u daar geen pilletje tegen?
‘Bij jongeren is een burn-out een ziekte in opkomst: toen ik in 2005 klaar was met mijn studie, kwam ik het nog niet tegen. Het heeft er volgens mij mee te maken dat veel twintigers en dertigers op alle vlakken een 10 willen halen, ze voelen de druk op hun werk, maar willen er ook op persoonlijk vlak het maximale uit halen. Vaak vragen ze om slaappillen, terwijl ze veel beter bij zichzelf kunnen nagaan wat hun energievreters zijn. Dat kan ook het gebruik van sociale media zijn: als je die constant checkt, kost dat veel energie.’

8. Mijn kind heeft hoge koorts, wat moet ik doen?
‘Een kind dat 40 graden koorts heeft, kan net zo ziek zijn als een kind met 38,5 graden koorts. Hoge of lage koorts zegt niet zo veel bij kinderen. Op zich is koorts een mooi verschijnsel: het betekent dat je lichaam aan het werk is om ziekteverwekkers op te ruimen. Door paracetamol zal de koorts soms niet dalen; belangrijker is dat je kind zich er iets beter door voelt.’

9. Ik ga vaak door m’n rug, mag ik een foto laten maken?
‘Veel mensen hebben rugproblemen, die vaak terug te voeren zijn op slijtage. Meestal is daar geen MRI-scan voor nodig. Een andere houding, gerichte oefeningen en naar de sportschool gaan kunnen al helpen. Het kost wel tijd om je houding te veranderen en niet iedereen wil daarin investeren. Dat we veel meer zittend werken, speelt ook een rol. Steeds vaker zie je dat mensen op zo’n skippybal gaan zitten, Dat werkt absoluut, omdat je steeds een andere houding moet zoeken. Ook staand werken en regelmatig bewegen helpt.’

10. Het leven hoeft voor mij niet meer, kunt u me helpen?
‘Het voelt misschien gek omdat je ooit huisarts wilde worden om ‘mensen beter te maken’, maar mensen begeleiden naar het levenseinde hoort er nu ook bij: de palliatieve terminale zorg is verplaatst van het ziekenhuis naar de huisarts. In mijn boek beschrijf ik het ontroerende verhaal van een echtpaar. Ze waren allebei al langer ernstig ziek en wilden het liefst tegelijk overlijden. Samen gingen we op zoek naar zoveel mogelijk kwaliteit van leven in hun laatste periode.

Ik was gehecht geraakt aan die mensen, ook omdat ze al zo lang ziek waren en minimaal een keer per maand in mijn praktijk kwamen. Na hun overlijden miste ik die gesprekken. Tegelijk vond ik het mooi dat ik in hun laatste fase nog iets heb kunnen betekenen.’

Rutger Verhoeff, ‘Dokter, nu ik er toch ben. Belevenissen van een huisarts’, Volt.

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234