null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

de 7 hoofdzonden vanMarilyn Monroe

De 7 Hoofdzonden van Marilyn Monroe: ‘Ze bleef onopgeëist in het lijkenhuis, geen familie of vrienden die haar kwamen halen’

Het succes van Netflixflim ‘Blonde’ bewees dat de fascinatie voor Marilyn Monroe zestig jaar na haar dood nog niet is gaan liggen. De Franse docu ‘Becoming Marilyn’, vanavond op Canvas, bekijkt hoe ze uitgroeide tot een sekssymbool. Bij het verschijnen van ‘Blonde', dook Humo in het leven van de actrice, dat artikel kunt u hieronder herlezen.

Jeroen Maris en Vincent Van Peer

Dit artikel verscheen oorspronkelijk 7 oktober 2022

‘Becoming Marilyn’, woensdag 4 januari om 21.20 uur op Canvas

Je kunt van steenkool een diamant maken, maar ook het omgekeerde lukt, zo bewijst regisseur Andrew Dominik in zijn vileine Marilyn Monroe-biopic ‘Blonde’, te zien op Netflix. Daarin herleidt hij Monroe, een actrice die bruist, fonkelt en bubbelt zoals doorgaans alleen een glaasje van haar geliefde Dom Pérignon 1953 dat doet, tot een willoos seksobject voor de machtige Hollywoodmannen die haar uitmelken en stilletjesaan – in 1962 was het zover – kapotmaken. Een rechtzetting dringt zich op, dus tast toe: de 7 échte Hoofdzonden van Marilyn Monroe.

Hoe moet een mens zich zestig jaar na haar dood Marilyn Monroe, het 20ste-eeuwse icoon dat qua wereldwijde bekendheid alleen Elvis Presley, Mickey Mouse en Andy Peelman naast zich hoeft te dulden, precies herinneren? Als getalenteerde actrice? Als sekssymbool? Als beeldschoon gezicht van de American dream? Als zeefdruk van Andy Warhol? We vragen het aan Anke Brouwers (filmhistorica aan het KASK in Gent), Charles Casillo (de Amerikaanse auteur van de gevierde biografie ‘Marilyn Monroe: The Private Life of a Public Icon’) en Eric de Kuyper (schrijver, regisseur en filmtheoreticus).

HUMO Als je ‘Blonde’ moet geloven, was het leven van Marilyn Monroe een naargeestige treinrit door de zeven cirkels van de hel en was ze zélf een willoze pop die haar stem alleen maar gebruikte om de mannen in haar leven met slaafse devotie ‘daddy’ te noemen.

ANKE BROUWERS «Wie naar ‘Blonde’ kijkt, moet in het achterhoofd houden dat het fictie is, géén biografie. De film is gebaseerd op een boek van Joyce Carol Oates dat voor een Pulitzer genomineerd werd. In de categorie fictie, welteverstaan.»

CHARLES CASILLO «Oates zegt zelf dat ze haar boek entte op de Marilyn Monroe die over haar scherm huppelde, niet op de vrouw die ze in het werkelijke leven was. Dat is zoals een biografie schrijven over Daniel Craig door alleen naar zijn Bond-films te kijken.»

WOEDE

HUMO De film lijkt bizar genoeg een diepe, hartgrondige verachting te voelen voor zijn onderwerp. Alsof Andrew Dominik boos is op Monroe.

CASILLO «Precies: ik voelde een verachting die in elke vezel pellicule is geslopen. Dat soort dedain tegenover Marilyn is niet nieuw: er zijn door de jaren heen zóveel mensen geweest die spuwden op haar. Volgens mij heeft het ermee te maken dat ze altijd onbeschaamd sensueel, seksueel en sexy was. Ze droeg gewaagde kleren, verfde haar haren platinablond, pronkte met haar decolleté, en ze genóót ervan. Ze vond het geweldig dat mensen haar een knappe verschijning vonden: ‘Wij worden godzijdank allemaal als seksuele wezens geboren, maar het is jammer dat zoveel mensen die natuurlijke gave misprijzen en verpletteren.’

»Maar vandaag valt dat niet altijd in goede aarde. Er wordt veel gesproken over de male gaze, de objectiverende blik waarmee mannen naar vrouwen kijken. En volgens velen was Marilyn een wandelende bevestiging van de mythe van de vrouw als lustobject. Ze voelde zich vrij en blij in haar lichaam, en daarvoor – dat lijken sommigen toch te vinden – moet ze gestraft worden.

»Ik vind dat een denigrerende manier om naar haar leven en werk te kijken. Want naast het gulle seksobject was Marilyn nog zoveel méér: slim, belezen, een doortastende zakenvrouw... Ze was de tweede vrouw in Hollywood die haar eigen productiemaatschappij uit de grond stampte. Ze kon bevlogen praten over Tsjechov en Dostojevski. Ze hield van theater. Ze wist perfect hoe een scène in elkaar hoorde te zitten.

»Elke mens heeft meerdere kanten, maar ook op dat vlak was Marilyn Monroe als een diamant: zij had er oneindig veel.»

'Marilyn was altijd met haar uiterlijk bezig, maar vond zichzelf nooit mooi genoeg. Ze had zeer afgelijnde make-uprituelen en was zich bewust van de macht die ze had over mannen' Beeld Getty Images
'Marilyn was altijd met haar uiterlijk bezig, maar vond zichzelf nooit mooi genoeg. Ze had zeer afgelijnde make-uprituelen en was zich bewust van de macht die ze had over mannen'Beeld Getty Images

IJDELHEID

CASILLO «Ze was altijd met zichzelf en haar uiterlijk bezig, maar toch vond ze zichzelf nooit mooi genoeg. Ze had zeer afgelijnde make-uprituelen, wist perfect hoeveel lipstick ze moest gebruiken, en was zich bewust van de macht die ze had over mannen. Maar ik heb nooit geweten of ze zichzelf echt mooi vond. Antwoorden over haar zijn zoals dollarmuntjes: nooit eenzijdig (lacht).»

HUMO In ‘Blonde’ is Monroe een echt dom blondje, dat ook buiten de filmset om zich heen kijkt als een verschrikt hertje.

CASILLO «Dat is een aanfluiting van de werkelijkheid. Niemand denkt toch van Charlie Chaplin dat hij een naïeve zwerver was die in zijn woonkamer rondliep met een wandelstok en een bolhoed? Zo was Marilyn dus ook niet dat goedgelovige blondje uit de films. Ze was net een genie op het vlak van publiciteit! Ze wist wat het publiek wilde en speelde vooral in het begin van haar carrière graag haar sexappeal uit.»

ERIC DE KUYPER «Enkele maanden geleden gaf ik een inleiding bij een projectie van ‘Gentlemen Prefer Blondes’, uit 1953 – ik heb de film al duizenden keren gezien. ‘Het is vreemd,’ zei iemand me nadien, ‘maar in de zang- en dansnummers met Marilyn Monroe en Jane Russell keek ik altijd naar Russell.’ Ik begreep dat: Russell was toen al tien jaar een ster. Ze was zo professioneel, zo glad ook, dat naast haar Monroe haast een onbehouwen indruk gaf. Maar net dat vind ik zo prachtig aan Marilyn Monroe: ze bouwde voort op de traditie van de klassieke pin-up, maar voegde er ook iets wezenlijks aan toe. En voor mij is het heel duidelijk wat dat is: kwetsbaarheid. Russell is beton, een automaat: alle verlangens van Hollywood ingewilligd. Monroe is een vrouw.»

HUMO Toch werkte ze in de media, veel meer dan haar serieuze kant, vooral haar imago van sensuele stoeipoes in de kijker.

CASILLO «Toegegeven, in de grote promo-interviews speelde ze graag dat typetje. Iemand vroeg haar eens: ‘Wat had je aan toen je poseerde voor je naaktfoto’s uit 1949?’ Haar antwoord: ‘I had the radio on.’ Nog iconischer: gepolst naar wat ze droeg in bed, fluisterde ze: ‘Ik draag alleen Chanel N°5.’ Zulke dubbelzinnigheden noemden ze op den duur Monroeisms. Maar in de serieuze interviews die ze gegeven heeft, klinkt ze helemaal anders: je kunt de tapes van haar laatste interview, voor Life Magazine, beluisteren, en daarin hoor je haar natuurlijke stem: scherp, kritisch, zelfbewust.»

HUMO Genoot ze van de roem?

CASILLO «Toen ze stierf, lag dat nummer van Life Magazine net in de winkel. Eén van de dingen die ze zei: ‘Roem is leuk om te hebben, maar wispelturig, dat heb ik altijd geweten. Ik zou er afscheid van kunnen nemen.’ Ze had van kindsbeen af naar roem gestreefd, maar ze klampte zich er niet angstvallig aan vast.

»Weet je, op haar beste momenten was de roem volgens mij een troost voor haar, een warme omhelzing. Vroeger, in haar jeugd, wilde niemand haar. Nu was er een enorm publiek dat haar adoreerde. Maar natuurlijk was ook dat niet voldoende.»

HUMO Het is al zestig jaar geleden dat Monroe stierf, maar nog altijd spreekt ze tot de verbeelding van het grote publiek.

CASILLO «Haar naam is vaker trending dan die van de grootste sterren van nu! Toen Kim Kardashian haar oude jurk aantrok, was Marilyn een week lang voorpaginanieuws.»

ERIC DE KUYPER «De Hollywoodsterren van vroeger – Bette Davis, Jane Russell, Marlene Dietrich, Doris Day – zijn niet bekend bij de jonge generatie. Maar er zijn twee uitzonderingen: James Dean en Marilyn Monroe. Ook al hebben ze de films nooit gezien, jonge mensen van nu kénnen hen. Ik heb daar een theorietje over: Dean en Monroe waren de sterren die visueel de grootste indruk hebben nagelaten. Alle sterren van toen werden vaak gefotografeerd, maar van Monroe waren er meer en modernere foto’s. Dat was echt een samenwerking: Monroe inspireerde de fotografen uit die tijd en maakte daar zelf gretig gebruik van. Ze hield van de lens – van de film- én van de fotocamera. Op die manier heeft ze zichzelf iconisch gemaakt.»

'Marilyn Monroe was een ongelukkige vrouw. Ze had een ondraaglijke kindertijd doorstaan en leed aan een hardnekkige depressie. Ze is seksueel misbruikt, verwaarloosd en genegeerd. Geluk ging haar niet goed af.' Beeld ISOPIX
'Marilyn Monroe was een ongelukkige vrouw. Ze had een ondraaglijke kindertijd doorstaan en leed aan een hardnekkige depressie. Ze is seksueel misbruikt, verwaarloosd en genegeerd. Geluk ging haar niet goed af.'Beeld ISOPIX

ONKUISHEID

HUMO Het legendarische beeld uit ‘The Seven Year Itch’ – Monroe kinderlijk naïef op een ventilatierooster die haar witte jurk doet opfladderen – straalt speelsheid uit. Maar van die speelsheid laat ‘Blonde’ geen spaander heel. Het begint al met de manier waarop ze aan haar eerste grote rol raakt. In de film wordt ze verkracht door Darryl F. Zanuck, de toenmalige studiobaas van 20th Century Fox van wie geweten is dat hij achter zijn bureau een slaapkamertje had.

CASILLO «Maar tussen Zanuck en Marilyn is er nooit iets gebeurd! Wat niet wil zeggen dat het in het Hollywood van die tijd – we spraken late jaren 40, begin jaren 50 – niet volliep van de misogyne mannen die de vrouwen in hun studio als een wandelend buffet zagen, Zanuck op kop.

»Zanuck gaf Marilyn haar eerste rollen, onder meer in ‘Don’t Bother to Knock’ en de klassieker ‘All About Eve’, maar hij háátte haar. Dat heeft hij letterlijk gezegd. En dan denk ik: waarschijnlijk omdat zij níét met hem naar bed is gegaan (lacht).»

BROUWERS «Joseph Schenck was een oud Hollywoodicoon, een producent uit de stille periode, en hij ontfermde zich in die tijd over Monroe. Hij was een vaderlijk type, maar hij vond het ook fijn om gezien te worden met zo’n knappe vrouw. Voor zover ik gelezen heb, hadden ze geen seksuele relatie, maar ze hielpen elkaar: haar gloed straalde op hem af en hij hielp haar aan werk.»

CASILLO «Er is ook dat verhaal over Harry Cohn, de beruchte studiobaas van Columbia. Toen men twijfelde om haar een vast contract aan te bieden, liet Cohn Marilyn naar zijn kantoor komen en zei: ‘Zullen we jouw toekomst bespreken? Kom dit weekend anders naar mijn jacht.’ Marilyn wist wat dat betekende en zei poeslief: ‘Dat zou ik enig vinden, ik kan niet wachten om uw vrouw te ontmoeten.’ (lacht) Ze heeft dat contract niet gekregen.

»Ooit zei Marilyn over Hollywood: ‘Ze betalen je 1.000 dollar voor een kus en 50 cent voor je ziel. Ik heb mijn ziel gehouden.’»

HUMO Er zijn nochtans veel geruchten, ook van geloofwaardige bronnen, dat Monroe er niet vies van was om af en toe, voor de juiste rol, met een producer in bed te duiken. Er wordt zelfs gezegd dat ze vóór de roem soms flirtte met prostitutie.

CASILLO «Ze heeft weleens toegegeven dat ze met producers in bed is gedoken, ja. Met Elia Kazan, één van de grote regisseurs van zijn tijd, heeft ze een affaire gehad. Maar ze deed het niet met zomaar om het even wie. Er zijn meer verhalen over machtige mannen die ze heeft afgewezen dan over machtige mannen met wie ze de sponde heeft gedeeld.

»Wat die prostitutie betreft: er zijn wel enkele lommerrijke maanden in haar leven, toen ze werkte als model... Is ze ooit gaan tippelen op een straathoek? Absoluut niet! Maar is ze weleens, ‘Breakfast at Tiffany’s’-gewijs, uitgegaan met een man die haar in een achterkamer 50 dollar toestopte? Susan Strasberg, een vriendin van haar, zegt van wel.»

HUMO In ‘Blonde’ ondergaat Monroe een heel aantal abortussen. Het was in die tijd niet ongebruikelijk dat de filmstudio’s dokters in dienst hadden om ongewenste zwangerschappen in de kiem te smoren, en publicisten om alles geheim te houden.

CASILLO «Marilyn had de grootste moeite om zwanger te worden. Tijdens haar huwelijk met toneelauteur Arthur Miller, de schrijver van ‘Death of a Salesman’, onderging ze verschillende operaties om haar vruchtbaarheid te verhogen. Maar de paar keer dat ze dan toch zwanger was, bleek haar lichaam niet in staat om het kind tot volle wasdom te brengen. Ze heeft zoveel miskramen gehad. Mij lijkt het dan weinig waarschijnlijk dat ze abortussen zou hebben ondergaan.»

BROUWERS «‘Blonde’ gaat wel helemaal aan de haal met het verhaal van de kinderwens: in de film lijkt het dat ze gewoon een meisje met een gezin en kinderen wil zijn. Ze wordt gereduceerd tot iemand die moeder wilde worden, want dán zou alles goed zijn en hoefde die carrière niet meer. Daar geloof ik niets van.

»Een kind krijgen had ook een drama kunnen inluiden, denk ik. De mentale gezondheid van Monroe was belabberd, hè. Ze was trouwens zelf het kind van een moeder die omvergelopen werd door het leven en niet voor haar kon zorgen.»

HUMO Ondanks haar imago zou seks haar weinig geïnteresseerd hebben.

CASILLO «Ik geloof dat voor Marilyn het aantrekkelijkste facet van seks de opbouw was: de verleiding, de aanrakingen, de woeste verliefdheid die ze in mannen kon opwekken. Ze heeft inderdaad tegen haar psychiater, dokter Ralph Greenson, gezegd dat ze weinig bevrediging vond in seks: ze had moeite om orgasmes te krijgen en ervaarde haar eerste hoogtepunt pas op latere leeftijd. Maar om nu te zeggen dat ze er niet van kon genieten? Toen haar vrienden polsten naar de bedprestaties van Frank Sinatra, met wie ze een affaire had, antwoordde ze mijmerend: ‘Hij was geen Joe DiMaggio.’ DiMaggio was haar tweede man – die moet toch iets goed gedaan hebben.»

Marilyn Monroe: 'Ik geef niet om geld, ik wil gewoon schitteren' Beeld Corbis via Getty Images
Marilyn Monroe: 'Ik geef niet om geld, ik wil gewoon schitteren'Beeld Corbis via Getty Images

TRAAGHEID

HUMO Hoe ambitieus was Marilyn Monroe?

CASILLO «Enorm! Dat zie je bij veel mensen die tijdens hun jeugd behandeld werden alsof ze niet bestonden. Marilyn wilde absoluut iemand worden die ertoe deed.

»Zodra ze beroemd was, ging ze op zoek naar meer sérieux. Toen wilde ze grote dramatische rollen spelen. Ze raakte ontevreden met de platte brol die ze bij Fox op haar bord bleven gooien.»

BROUWERS «Na het succes van ‘Gentlemen Prefer Blondes’ en ‘The Seven Year Itch’ werd ze opnieuw gevraagd voor de rol van dom blondje, in ‘The Girl in Pink Tights’. Maar ze voelde zich sterk genoeg om te zeggen: ‘Neen, ik wil andere dingen doen.’

»Ze verhuisde naar New York, waar ze in de Actors Studio met Lee Strasberg haar acteren probeerde te verfijnen. Dat leidde onder meer tot ‘Bus Stop’, een film die ze echt mee draagt. Ze richtte toen ook haar eigen productiemaatschappij op: Marilyn Monroe Productions. Daar spreekt toch dadendrang uit, niet?»

DE KUYPER «En ook: intellectuele ambitie. Ze hield van literatuur, van theater. Ze wilde graag erkend worden door die artistieke kringen.»

CASILLO «Tegen het einde van haar leven wilde ze zich weer meer op film toeleggen. Weinig mensen weten dat er vergevorderde gesprekken waren om samen met Marlon Brando een productiemaatschappij op te richten.»

HUMO Kreeg ze in de theaterkringen van New York eindelijk de erkenning waar ze naar snakte?

CASILLO (twijfelt) «1955 was haar hóópvolste jaar, dat denk ik wel. Alles was nog mogelijk, ze was jong genoeg om opnieuw te beginnen, om haar imago bij te sturen. Jammer genoeg is ze toen met Arthur Miller getrouwd. Dat heeft haar volgens mij heel veel schade berokkend.»

DE KUYPER «Ze heeft ook nooit op Broadway gestaan, terwijl je kunt vermoeden dat ze dat graag wilde. Voor veel Hollywoodsterren is het een bekroning: als je ook nog in New York kunt schitteren, heb je het gehaald. Maar op Broadway was men allicht wat bang: ‘Wat moeten we met Monroe?’ In zo’n musicalproductie moet je er elke avond staan, hè.»

HUMO En punctualiteit was een probleem voor Monroe.

CASILLO «Als iemand de hele crew uren kon laten wachten, was zij het wel. ‘Maar als ik er ben,’ legde ze zichzelf ooit uit, ‘dan bén ik er.’ Billy Wilder, de regisseur met wie ze een tumultueuze tijd beleefde op de set van ‘Some Like It Hot’, legde het zo uit: ‘Mijn tante Millie was altijd op tijd en zou de productie nooit vertragen. Maar wie geeft er een cent om mijn tante Millie te zien?’ (lacht)

»In haar doorbraakjaren, van 1950 tot 1954, werkte ze als een paard, maar toen ze eenmaal een ster was geworden, ging ze gebukt onder de verwachtingen: ze vond dat ze zichzelf keer op keer moest overtreffen. Als iemand zei dat ze geweldig was, moest ze de volgende keer perfect zijn.»

HUMO Op de set van ‘Some Like It Hot’ had Monroe naar verluidt 59 takes nodig om het zinnetje ‘Where’s that bourbon?’ uit te spreken.

CASILLO «Ik ken iemand die bij die scène aanwezig was, de toen piepjonge acteur die een opdringerige bellboy vertolkt. Hij zei: ‘Het probleem was niet dat ze haar tekst verknalde. Het probleem was dat ze maar blééf vragen om de scène opnieuw te spelen, omdat ze vond dat ze beter kon.’»

DE KUYPER «Veel kwam voort uit onzekerheid, eerder dan uit slordigheid. Acteren was voor Marilyn nooit makkelijk.»

BROUWERS «Ze was nochtans een begenadigd actrice. Billy Wilder zei dat ze excelleerde in lange line readings – teksten memoriseren en uitgesponnen dialogen spelen. En ze had een prachtige komische timing. Terwijl dat toch iets heel precairs is: een grap moet op het juiste moment vallen, of ze valt niet.»

CASILLO «Ook Wilder moest uiteindelijk toegeven: ‘Er zijn veel films die ik nooit heb gemaakt, omdat ik dacht: zonder Marilyn heeft het geen zin.’»

BROUWERS «Ze zong ook goed.»

DE KUYPER «Op zich vind ik dat ze niet zo’n straffe zangstem had: honderden Hollywoodsterren zongen beter dan zij. Maar met haar eigen stem heeft ze een uniek geluid gecreëerd. Dat was voor mij haar grote talent: haar zwakheden omplooien tot kwaliteiten.

»Ze heeft dat ook gedaan met haar getroebleerde geestestoestand. Monroe leidde een woelig, vaak tragisch privéleven. Maar in haar werk wist ze dat om te vormen, te gebruiken voor iets goeds.»

CASILLO «Marilyn Monroe was een ongelukkige vrouw. Ze had een ondraaglijke kindertijd doorstaan en leed aan een hardnekkige depressie. Marilyn was uitzonderlijk gevoelig, en ze kon niet om met alles wat haar in de jaren die ze had doorgebracht in pleeggezinnen overkomen was – ze is seksueel misbruikt, ze is verwaarloosd en genegeerd. Geluk ging haar niet goed af.»

BROUWERS «Vandaag zouden we die problemen kunnen benoemen. Er zou een diagnose komen: depressie, bipolariteit, of iets van die aard. Maar Monroe kwam terecht bij shrinks van de oude stijl, kreeg foute diagnoses, werd niet correct behandeld.»

CASILLO «Tijdens een interview in 1960 vroeg een journalist of ze gelukkig was, en ze zei: ‘Als ik over het algemeen íéts ben, dan wel miserabel.’ Haar momenten van geluk kende ze vooral wanneer ze aan het werken was.»

BROUWERS «Toen ze in 1954 de Amerikaanse troepen in Zuid-Korea op wat lichtheid trakteerde, was ze volgens mij het gelukkigst. Ze was toen ook net getrouwd met Joe DiMaggio – ze onderbrak haar huwelijksreis voor die Korea-trip – en had voor het eerst een familie. Dat soort geluk had ze nooit gekend. (Denkt na) Weet je, op een filmset heerst vaak een sfeer die je alleen dáár vindt. Het is een soort van camaraderie, een vrolijk tijdelijk verbond van mensen die innig samenleven. Maar Monroe kénde dat niet, en dus begreep ze het ook niet. Ze was altijd alleen.»

De legendarische scène met de witte jurk in 'The Seven Year Itch' Beeld Getty Images
De legendarische scène met de witte jurk in 'The Seven Year Itch'Beeld Getty Images

HEBZUCHT

HUMO Aan Marilyn Monroe wordt nog altijd grof geld verdiend. Haar rekwisieten leveren op veilingen nog altijd recordbedragen op: de witte jurk uit ‘The Seven Year Itch’ bijvoorbeeld werd in 2011 verkocht voor 4,6 miljoen dollar en is daarmee het duurste filmkostuum aller tijden.

BROUWERS «Je kunt zonder overdrijving stellen dat er meer aan Marilyn Monroe verdiend is dan ze zélf gekregen heeft. Ze werd geëxploiteerd, tijdens en na haar leven. Zelfs Andy Warhol maakte zich daar schuldig aan: belangrijke kunst, die zeefdrukken, maar tegelijk ook makkelijk geld.»

CASILLO (zucht) «Veel mensen meenden het wel goed met Marilyn, maar werden uiteindelijk toch meegesleept door haar aura, haar roem, haar rijkdom. De Strasbergs van de Actors Studio bijvoorbeeld: zij wilden haar oprecht helpen, denk ik, om een serieuze actrice te worden, maar toen Paula Strasberg haar acteercoach was op de set van ‘The Misfits’ verdiende zij meer geld – uit Marilyns zak, nota bene – dan Marilyn zelf!»

BROUWERS «‘Blonde’ focust heel erg op het seksueel misbruik, maar dit soort dingen zijn ook misbruik, hè. Niet seksueel, maar psychologisch.»

HUMO Hoe ging ze zelf met geld om? Ze kwam uit een armoedig milieu, maar verdiende later natuurlijk meer dan aardig.

BROUWERS «Toen Monroe onder vuur kwam te liggen voor naaktfoto’s van toen ze nog heel jong was, zei ze dat ze die beelden had laten maken ‘omdat ze honger had’. Dat doet toch vermoeden dat het aanvankelijk niet makkelijk was.»

CASILLO «Later, toen ze goed verdiende, was ze nonchalant met geld. Voor elke 100.000 dollar die ze verdiende, gaf ze 120.000 dollar uit.»

HUMO Toen tegenspeelster Jane Russell zoveel meer bleek te verdienen dan zij, rebelleerde ze: ‘Ik ben toch de blonde in een film die ‘Gentlemen Prefer Blondes’ heet, of niet?’

CASILLO «Dat was haar niet om het geld te doen: wat haar dwarszat, was dat de studio haar geen eigen kleedkamer had gegeven. Dáárom heeft ze toen op tafel geklopt.

»‘I don’t care about money. I just want to be wonderful,’ zei ze ooit. Dat was helemaal waar, en het is misschien wel de uitspraak die haar het meest typeert.»

JALOEZIE

HUMO De mannen in haar leven dan! Haar eerste huwelijk, met James Dougherty, vond plaats in haar jeugdjaren, haar tweede, met honkballegende Joe DiMaggio, hield negen maanden stand, en haar derde, met Arthur Miller, was al helemaal geen succes.

CASILLO «Ik denk dat Miller haar gebruikte om eindelijk voet aan de grond te krijgen in Hollywood, wat tot dan toe niet gelukt was. Of denk jij dat zijn krakkemikkige script voor ‘The Misfits’ – zéér overschat – ooit verfilmd was geweest zónder Marilyn Monroe? En dan te bedenken dat Marilyn voor die rol ‘Breakfast at Tiffany’s’ heeft laten schieten. Gelukkig is Audrey Hepburn er tenminste wel bij gevaren: zij werd een ster.

»Miller keek op haar neer en zorgde ervoor dat zij zich minderwaardig voelde. Zo liet hij eens – opzettelijk, daar ben ik zeker van – zijn dagboek rondslingeren op de pagina waar hij geschreven had: ‘Wat een ontgoocheling is zij gebleken!’ Hij had een engel verwacht.»

HUMO Heeft Joe DiMaggio haar echt, in een aanval van jaloezie, geslagen nadat ze haar jurk had laten wapperen in ‘The Seven Year Itch’?

CASILLO (twijfelt) «Zelf heeft Marilyn altijd gezegd dat ze ruzie hadden gekregen en dat hij haar door elkaar had geschud. Dat is natuurlijk verachtelijk.

»DiMaggio was wel uitzonderlijk lief voor Marilyn, ook lang nadat ze gescheiden waren: ik denk dat hij één van de enigen is die haar echt graag zagen, altijd en onvoorwaardelijk. Als ze in de problemen zat, belde ze hém. Het lichaam van Marilyn Monroe, de beroemdste vrouw van haar tijd, bleef onopgeëist in het lijkenhuis, ze had geen familie of vrienden die haar kwamen halen. Joe DiMaggio wel: hij heeft haar begrafenis betaald.»

BROUWERS «Er staat een heel mooi hoofdstukje over Monroe in ‘Nostalgie is ook niet meer wat het was’, de autobiografie van haar vriendin en actrice Simone Signoret. Monroe heeft een affaire gehad met haar echtgenoot Yves Montand, en toch schrijft Signoret op zo’n warme, empathische manier over haar. Ook wie door Monroe gekwetst was, herinnerde haar later met tederheid: dat zegt toch iets.»

HUMO Wie waren, naast DiMaggio, de mensen die haar echt graag zagen?

CASILLO «Er was niemand tegen wie Marilyn alles zei. Maar de persoon die waarschijnlijk het dichtst bij haar stond, was haar masseur Ralph Roberts. Marilyn leed aan slapeloosheid, dus kwam hij haar bijna elke nacht een massage geven. Toen ze met John F. Kennedy in bed lag, belde ze hem op, om hem te vragen hoe ze de rugpijn van de president kon verhelpen.»

BROUWERS «Kennedy wordt in ‘Blonde’ weggezet als een ploert die haar seksueel misbruikt. Ik vind die scènes heel ver gaan. Ik ben niet preuts, maar net als die waanzinnige scène met de pratende foetus is dat gewoon slechte smaak.»

'Joe DiMaggio was uitzonderlijk lief voor Marilyn, ook lang nadat ze gescheiden waren: hij was één van de enigen die haar echt graag zagen, altijd en onvoorwaardelijk' Beeld Bettmann Archive
'Joe DiMaggio was uitzonderlijk lief voor Marilyn, ook lang nadat ze gescheiden waren: hij was één van de enigen die haar echt graag zagen, altijd en onvoorwaardelijk'Beeld Bettmann Archive

GULZIGHEID

Tegenwoordig wordt Marilyn Monroe één van de eerste slachtoffers van de opiatencrisis in Amerika genoemd. Haar doodsoorzaak, een opiatenoverdosis, werd in 2017 officieel de belangrijkste doodsoorzaak van Amerikanen onder de 50.

Hollywood was het walhalla van drugs op voorschrift. Celebrity’s kochten barbituraten tegen de zenuwen en amfetamines voor de energie. De minderjarige Judy Garland had tijdens de opnames van ‘The Wizard of Oz’ uppers nodig om op gewicht te blijven en downers om te kunnen slapen. Wanneer Monroe last had van haar endometriose, raadde de dokter aan wodka te drinken tegen de krampen.

CASILLO «Pillen waren een way of life in Hollywood, ze werden rondgedragen op schotels bij het aperitief. Marilyn snoof geen cocaïne en spoot geen heroïne, maar aan slaappillen was ze verslingerd.»

HUMO Ze zou ook verslaafd zijn geweest aan alcohol.

CASILLO «Ik sluit het niet uit, maar ik denk van niet. Haar laatste huishoudster heeft nooit lege flessen drank gezien. Als ze alleen was, dronk ze veelal één of twee glazen champagne – Dom Pérignon 1953, bij voorkeur. Alleen als ze met veel tamtam in het openbaar moest verschijnen, zoals wanneer ze in Las Vegas naar Frank Sinatra ging kijken, dronk ze veel. Uit angst, omdat ze in se een verlegen meisje was. Een feestmus was ze niet.»

BROUWERS «Simone Signoret bevestigt dat: Monroe kwam niet buiten. Ze stond om vijf uur op, schminkte zich, kwam thuis en haalde alles eraf. Ze had geen sociaal leven, want ze was toch overal Marilyn Monroe.»

CASILLO «Ze zei: ‘Ik krijg veel uitnodigingen voor dinner parties, maar dat is gewoon voor de tafeldecoratie.’ Ze kon moeilijk geloven dat mensen haar leuk konden vinden om wie ze was.»

BROUWERS «’s Ochtends lazen Signoret en Monroe dan in de boekjes wat ze ’s avonds allemaal uitgespookt hadden. Terwijl ze gewoon de ganse tijd in de zetel hadden gelegen.»

HUMO Hoe ouder ze werd, hoe meer haar pillenverslaving escaleerde. Na het filmen van ‘The Misfits’ en haar scheiding van Arthur Miller belandde ze in de Payne Whitney Psychiatric Clinic, waar ze vier dagen in de isoleercel werd gestopt.

CASILLO «Ze dacht dat ze ernaartoe ging om uit te rusten, maar haar dokter was ervan overtuigd dat ze suïcidaal was – dat klopte ook, ze had al meermaals zelfmoord proberen te plegen – en stopte haar in een dwangbuis.

»Marilyn panikeerde. Ze nam een stoel vast, sloeg het raam uit en dreigde met één van de scherven haar keel over te snijden, zoals haar personage in ‘Don’t Bother to Knock’. Later noemde ze dat een performance: ‘Als zij me als een gekkin behandelen, zal ik mij als een gekkin gedragen.’»

HUMO Ooit verwees ze naar zichzelf als ‘het soort meisje dat je dood vindt in de slaapkamer met een leeg potje slaappillen in haar hand’. Was het zelfmoord of een ongeluk?

CASILLO «We zullen dat nooit met zekerheid kunnen zeggen. Als je ’t mij vraagt, ben ik het eens met haar dokter: ik denk dat ze in een wanhopig moment bewust een overdosis nam, maar dat ze zich kort daarna bedacht. Er is bewijs dat ze nog meerdere mensen heeft proberen te bellen, ook haar masseur Ralph, maar die was niet thuis. Het was zelfmoord én een ongeluk.»

DE KUYPER «De grote mythe werd vooral gevormd in de decennia na haar dood. Al die documentaires, de films, de boeken… Aan de kennis over haar carrière, over wat ze kon en wat ze gedaan heeft, voegen die niets toe. Aan het beeld van dat tragische leven wel, natuurlijk: de mythe blijft maar opbollen.»

BROUWERS «Billy Wilder heeft ooit gezegd dat Monroe een puzzel is die nooit afgeraakt.»

CASILLO «Er staat een heel mooie uitspraak in haar laatste interview: ‘Ik ben een sprookjespaleis, maar het hele ding staat op los zand.’»

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234