De Bende van Nijvel: een onderzoek naar het waarom de overheid een bende maakt van het onderzoek

Terwijl de CCC-aanslagen ongeremd verder gaan, houdt iedereen zijn adem in voor de volgende bloedige raid van de Bende van Nijvel. Ook na intensieve speuracties zo als de Mammoet-operatie voor de CCC, of de Viëtnam-operatie voor de Bende van Nijvel zit het gerechtelijk onderzoek nog altijd met de handen in het haar. Intussen is het levensgevaarlijk om in een Golf GTI langs de wegen te scheuren of groter dan 1,90 meter te zijn. Waarom worden de daders niet gevonden? Die beklemmende vraag beheerst momenteel heel België. Meer en meer groeit bij waarnemers en de publieke opinie het onbehaaglijke gevoel dat zowel de CCC als de Bende van Nijvel door hogere machten worden be-schermd, zoniet geholpen. Jan Cappelle heeft er argumenten en ernstige aanwijzingen voor.

'De criminaliteit van de Bende van Nijvel is slechts verpakking. Hun ware doel is politieke terreur'

De heer Cappelle is jurist, stafmedewerker van de Liga voor de Rechten van de Mens, adviseur bij SE VI voor politiezaken, en mede-auteur van boeken als "Extreem rechts en de Staat" en "Het Labyrint", een analyse van het rapport, Wijninckx over extreem-rechts in België.

HUMO Zowel de CCC als de Bende van Nijvel stonden er in één keer. Geen voorgeschiedenis, geen namen, Is dat normaal?

Jan Cappelle «Nee. Minister Gol houdt wel vol dat de CCC uit extreem-links komt en de Bende van Nijvel uit het ‘milieu’ maar als die thesis klopt is het totaal onlogisch dat blijkbaar noch de staatsveiligheid noch de BOB noch de militaire inlichtingendienst weten wie er zich achter die twee groepen schuilhouden. Sterker, men weet ook niet hoe die groepen ontstaan zijn. Dat is op zijn zachtst gezegd zeer merkwaardig want die diensten zijn wel goed geïnfor-meerd over stakers, pacifisten, betogers, anarchisten, extreem-links en het ‘milieu’. In het ‘milieu’ zitten bijvoorbeeld bijna evenveel tipgevers als gangsters en ook links is serieus geïnfiltreerd. Al die infiltranten kunnen echter geen enkele aanwijzing vinden die naar de CCC of de Bende van Nijvel leidt. Los daarvan hebben groepen als de KP, de PvdA, de SAP en de anarchisten van Babar eigen onderzoeken gedaan ; begrijpelijk want zij worden in de eerste plaats lastig gevallen ten gevolge van de acties van de CCC. Wel, die onderzoekjes hebben evenmin iets opgeleverd. Dat is zeer abnormaal.»

HUMO Gol kletst dus uit zijn nek?

Cappelle «Hij vertelt dingen die hij niet kan bewijzen. Het parket spreekt Gol trouwens tegen. Het parket heeft zo weinig gegevens over de CCC en de Bende dat men alle mogelijkheden openlaat: extreem-links, extreem-rechts of mensen die gemanipuleerd worden door buitenlandse geheime diensten. Dat wijst erop dat de dossiers over de CCC en de Bende leeg zijn en dat men nog alle kanten op kan. Men heeft overigens anderhalf jaar lang extreem-links doorzocht, denk maar aan de zeer doorgedreven Mammoet-operatie, en men heeft niets gevonden!»

HUMO In het zogenaamde ‘CCC-appartement’ in Ukkel heeft men wél duidelijke sporen naar de Franse linkse terreurgroep Action Directe gevonden.

Cappelle «Je zult me niet horen zeggen dat extreem-links het niet kan gedaan hebben maar waarop baseert men zich dat de CCC extreem-links is? Op de teksten van de CCC zelf. Dat kunnen dus net zo goed leugens zijn om verwarring te zaaien. Goed, er zijn inderdaad duidelijke sporen gevonden die naar Action Directe verwijzen. maar er zijn minstens drie groepen Action Directe in Frankrijk, waarvan één groep onder controle van de politie staat. Het zijn uitgerekend de vingerafdrukken van personen van die groep die men in het appartement in Ukkel heeft gevonden. Eerlijk gezegd, er is iets vreemds aan dat appartement. Het gerecht heeft de inboedel aan de pers getoond: geweren, niet gebruikte bankbiljetten, blanco identiteitspapieren, handboeien, een ultrageheim grondplan van Westinghouse en foto's waarop leden van Action Directe staan plus de hoofverdachte van de CCC: Pierre Carette. Ten eerste, er bestonden maar twee exemplaren van dat grondplan van Westinghouse : één bij de veiligheidsdienst van het bedrijf en één bij de rijkswacht. Hoe komt dat plan in het ‘CCC-appartement’? Via een van die twee bronnen, een diefstal was niet gemeld. Ten tweede: in dat appartement liggen tegelijkertijd wapens, ultrageheime dokumenten én foto's die naar de identiteit van de terroristen verwijzen. Dat staat haaks op het doen van echte terroristen. Terroristen laten in wapendepots nooit ele-menten achter die naar de eigenaars verwijzen. Er is trouwens nog iets vreemds aan de hand met de CCC. Die terreurgroep situeert zich voortdurend op de grens van wat hij is en niet is.»

HUMO Leg eens uit.

Cappelle «De CCC beweegt zich op de rand van het terrorisme. Ik bedoel : de acties zijn zo zorgvuldig gepland dat ze alleen maar stoffelijke schade veroorzaken en dat nooit vitale onderdelen van het geviseerde doel geraakt worden: ze beschadigen wel de gevel of het interieur van een bank maar ze laten het computersysteem intact ; men valt de CVP-zetel in Gent aan maar niet het hoofdsecretariaat in Brussel; in Bierset heeft men een communicatiemast doen afknap-pen die niet meer in gebruik was, en zo zijn er vele voorbeelden. »

HUMO Bij Motorola heeft de CCC toch wel het computersysteem geraakt?

Cappelle «Dat schrijven de kranten! Wat is Motorola? Het is een firma die zeer gesofisticeerd spionage- en anti-terreurmateriaal maakt. Bepaalde anti-terreureenheden in Europa werken met communicatie-apparatuur van Motorola. Die apparatuur is zeldzaam en je kan ze alleen kopen mits een licentie van de eigen regering én een toelating van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse zaken. Een deel van die apparatuur ligt in België gestockeerd, maar heeft de CCC daar wat tegen ondernomen? Nee! Men heeft gewoon de computer met de verkoopbestanden beschadigd, Dat is een veel minder vitaal doel. De bom stond trouwens maar in de WC. Bij buitenlandse terreurorganisaties ziet men net het tegenovergestelde de Rode Armee Fraction en de Rode Brigade schakelden niet alleen vitale onderdelen van bedrijven uit maar doodden ook doelbewust prominente personen. De CCC doet dat niet. Dat geeft te denken.

»Een bijkomend verschil met die buitenlandse terroristen is dat de aanslagen van de CCC vanaf het eerste moment accuraat en professioneel waren. Dat is zeer ongewoon. De RAF is begonnen met een simpele brandbom in een grootwarenhuis en is daarna meer en meer geradicaliseerd. Er was dus een politieke evolutie in de geesten van die mensen merkbaar, in die mate zelfs dat de Duitse po-litiediensten wisten wie tot de RAF behoorden. Ze stonden alleen maar voor het probleem waar zijn hun schuilplaatsen en hoe kunnen we ze pakken ? De terreur van de RAF heeft zich dus ontwikkeld, is altijd feller professioneler en doordachter geworden. Daar zijn jaren over heen gegaan. Bij de CCC ziet men dat niet. Ze zijn niet begonnen met een molotov-coctail maar meteen met gesofisticeerd bom-menmateriaal : tele-geleide bommen, tijdbommen, bomauto's. Ik leid daaruit af dat de CCC iets kunstmatigs is en zeker niet het gevolg van de politieke evolutie van bepaalde mensen.»

HUMO Door wie is de CCC dan zogenaamd kunstmatig opgezet en met welk doel?

Cappelle «Dat weet ik niet. Je kunt alleen kijken naar de gevolgen van de CCC-acties. Volgens de pamfletten wil de CCC het kapitalisme en het Amerikaans imperialisme destabilizeren, maar door hun bomaanslagen bereiken ze net het tegendeel : een grotere stabi-lizeting van het regime. Het politie-apparaat dat instaat voor de repressie van onlusten, voor de controle van de burgers en voor de bestrijding van de misdaad wordt versterkt en uitgebreid. Men heeft zelfs het leger ingeschakeld.

HUMO Maar wie heeft daar belang bij?

Cappelle «Op de eerste plaats de beleidsmensen die ten gevolge van nog strengere sociaal-economische maatregelen grote sociale onlusten vrezen. Ten tweede : de CCC heeft vanaf haar eerste actie klaar en duidelijk ingespeeld op de verwezenlijkingen van de Amerikaanse defensiepolitiek in Europa en op de vredesbeweging in België, met als voorlopig eindpunt een aanval op de auto van Pierre Geland. de woordvoerder van de Waalse vredesbeweging. »

HUMO Wat bedoel je daar nu mee?

Cappelle «De CCC heeft via haar pamfletten bij de publieke opinie de indruk gewekt dat er naast de zogenaamde bourgeoispacifisten als Pierre Geland er in de vredesbeweging ook mensen zijn die tot gewapend verzet willen overgaan. Volgens mij is dat een vals idee. Voor zover ik weet en voor zover de vredesbeweging er zelf een zicht op heeft, bestaat er geen belangrijke harde kern vredesmilitanten die bereid is gewapend verzet te gebruiken. Dat is dus fake. De CCC neemt de verdediging op zich van iets dat niet bestaat, maar ze wekken intussen wel de indruk dat zij met hun aanslagen een steentje bijdragen tot de ontwikkeling van die harde kern, wat mooi overeenstemt met de visie van Reagan. Voor Reagan zijn vredesmilitanten terroristen.

»Een gelijksoortige valsheid tref je aan in hun opeisingsbrief na de aanslag van de eerste mei dit jaar. Ze doen alsof er een revolutionaire wind door de fabrieken waait en dat de revolutionaire arbeiders achter de CCC staan, terwijl een kind kan vaststellen dat het op sociaal vlak de laatste jaren nog nooit zo rustig is geweest, ondanks de harde bezuinigingsmaatregelen. Ook hier dus weer een vals beeld dat alleen maar in de kaart kan spelen van haviken binnen het politioneel apparaat, uitgerekend op een moment dat de vakbonden nauwelijks actie voeren. »

HUMO Het is geen toeval dat de CCC ontstaan is op een moment dat de vredesbeweging een hoge vlucht nam ?

Cappelle «Ik kan alleen maar een merkwaardige gelijktijdigheid vaststellen, meer speciaal met de evolutie in het vredesdenken binnen de CVP, de enige partij die de sleutel in handen had tot plaatsing of niet-plaatsing van de raketten in België. Binnen de CVP was mede onder druk van de vredesbeweging een groeiende stroming voor uitstel van de raketten ontstaan. Die fractie heeft op het CVP-congres in Sint-Niklaas eind september vorig jaar een nipte meerderheid gehaald en dat standpunt is bij monde van voorzitter Shvae-len door de partijleiding overgenomen. Uitgerekend één week na dat CVP-congres, het eerste weekend van oktober, valt de eerste CCC-aanslag, gericht tegen Amerikaanse militaire doelwitten. in dezelfde maand wordt trouwens ook het CVP-kantoor in Gent aangepakt. ik wil niet aan kofiedik-kijken doen, maar ook Menu Ruys schreef naar aanleiding van die aanslagen dat ze inspeelden op wat haviken binnen de CVP wilden, en dat een uitstel van de plaatsing van raketten alleen maar in een sereen klimaat mogelijk was. Wél. de CCC heeft dat sereen klimaat kapot gebombardeerd en heeft de nipte antira-ketten meerderheid binnen de CVP terug in het defensief gejaagd. Ik kan daaruit alleen maar besluiten dat de CCC objectief in de kaart heeft gespeeld van de plaatsing van de raketten en dás van de Amerikanen. Méér kan ik daar voorlopig niet over zeggen. »

HUMO Je suggereert dus dat de CCC door Amerikaanse geheime diensten in het leven geroepen is?

Cappelle «Nee. Ik suggereer dat niet, het is één mogelijkheid. De CCC kan net zo goed opgezet zijn door Belgen die pro-Amerikaans denken. Het enige wat ik vaststel is dat de CCC-aanslagen op binnenlands vlak in de kaart spelen van die mensen die een sterker repressie-apparaat willen en op internationaal vlak van de Amerikaanse defensie politiek.»

HUMO Intussen zijn de raketten geplaatst maar de aanslagen van de CCC gaan door. Dat ondergraaft uw stelling toch ?

Cappelle «Integendeel, vooral sinds Reagan aan de macht is wordt er geen onderscheid meer gemaakt tussen de binnenlandse oppositie en de buitenlandse vijand. Voor Reagan kan er geen binnenlandse oppositie bestaan zonder dat ze door het buitenland, en dus Moskou, gemanipuleerd wordt. Het kan niet anders of Nicaragua wordt door de Sovjet-Unie geleid ; het kan niet anders of het verzet in El Salvador wordt door Rusland bewapend; het kan niet anders of de Belgische vredesbeweging wordt door het Oostblok gestuurd ; het kan niet anders of Karel Van Miert is een pion van de Russen, enzovoort. Wie in België of Europa woont, weet natuurlijk beter, maar goed, als men eenmaal die wereldvisie als uitgangspunt aanneemt, gaat men niet uitsluitend over tot de plaatsing van raketten bij de bondgenoten maar wil men ze ook allerhande maatregelen op politioneel gebied opleggen, om niets aan het toeval over te laten met betrekking tot de binnenlandse vijand. Niet voor niets krijgen Belgische politiefunctiona-rissen hun opleiding in Amerika, wordt er zeer veel achter de schermen geregeld en komen er regelmatig Amerikaanse adviseurs naar Europa. Desondanks is Amerika er nog niet in geslaagd om Europa, in casu België, zijn politiebeleid op te leggen. De knoop van de raketten is doorgehakt, maar die van het politiebeleid nog niet en daar wordt momenteel op ingespeeld, vermoed ik.»

HUMO Maar wat wil men daarmee? België is een democratie en een loyale bondgenoot.

Cappelle «Blijkbaar nog niet loyaal genoeg. Enkele jaren gele-den zijn er ontwerpovereenkomsten van het Amerikaans leger met Westeuropese regeringen uitgelekt en die waren zeer verre-gaand. Ze drongen aan op een uitzonderings wetgeving die in geval van toenemende internationale spanningen of grote interne onrust (zoals België bijvoorbeeld gekend heeft tijdens de Koningskwestie of de staking van '60-'61) alle demokratische rechten aan banden zou leggen. Rijkswacht en legereenheden krijgen volmachten inzake huiszoeking, bewegingsvrijheid, briefgeheim, perscensuur, telefoongeheim en zo meer. Er zouden zelfs militaire rechtbanken worden opgericht. Er zijn trouwens al pogingen ondernomen om deze Amerikaanse verlangens in de Belgische wetgeving op te nemen. Ik denk bijvoorbeeld aan het beruchte wetsontwerp Gramme-Close, maar die zaken slepen al meer dan tien jaar aan en er wordt maar geen parlementaire meerderheid voor gevonden. Vanuit dezelfde hoek wil men ook dat de politie in Europa preventief de telefoons mag aftappen, niet alleen in criminele zaken maar ook op puur politiek vlak. Al van 1973 worden er in België wetsvoorstellen in die zin ingediend maar ze komen er niet door. Er bestaat bij onze politieke verantwoordelijken een zekere huiver om zover te gaan. Daardoor wordt het buitenlandse politioneel beleid van de V.S. gestuit en dat pikt men niet. Men wil op alles voorbereid zijn, gezien de toenemende spanningen tussen de V.S. en de Sovjet-Unie. De Amerikanen hebben bijvoorbeeld op een vrij abrupte manier de leiding van Interpol in handen genomen en ze storen zich sindsdien niet meer aan een artikel uit de statuten dat Interpol verbiedt zich met politiek getinte delikten bezig te houden. Amerika heeft ook geprobeerd om het drugbeleid in België in handen te krijgen via de BIC en de NBD van kommandant Francois, twee organisaties die op Amerikaanse leest waren geschoeid. Tijdens het proces Francois was de hoofdbeschuldigde trouwens een diplomaat van de Amerikaanse ambassade die dank zij zijn diplomatiek statuut België heeft kunnen verlaten. Kortom, de Amerikanen treden meer en meer op in het interne politieapparaat van Europa.»

HUMO En de CCC zou die Amerikaanse inmenging moeten vergemakkelijken?

Cappelle «Dat is het objectief gevolg 1 Ik weet natuurlijk niet of de kerels die die bomvaliesjes in de banken gaan zetten dezelfde bedoeling hebben. Voor mijn part is het best mogelijk dat ze geloven in de revolutionaire zaak, maar dan worden ze wel, zonder dat ze het beseffen, door hogerhand gemanipuleerd.»

HUMO Hoe kan dat?

Cappelle «Door infiltratie, door chantage. Er zijn zovele mogelijkheden. Kijk naar de affaire John Gardiner. Gardiner is in de vredesbeweging in Nederland en België geïnfiltreerd. heeft doelbewust aangestuurd op het gebruik van geweld, en heeft geprobeerd binnen de vredesbeweging gewelddadige groepen om zich heen te vormen, precies dat soort groepen dus waar de CCC voortdurend naar verwijst maar die niet bestáán. Gardiner heeft niet alleen met een aantal mensen obussen in Florennes gestolen maar ondermeer ook enkele Belgische pacifisten aangezet om straalvliegtuigen op te blazen.

»Toen hij als Amerikaans spion ontmaskerd werd, is gebleken dat hij vóór zijn infiltratie in de vredesbeweging gewerkt had als tipgever in Brussel van de Drug Enforcement Administration DEA»

HUMO Wat bij de CCC opvalt is dat ze zeer goed geïnformeerd zijn. Simpele KP-militanten of PvdA-ers weten geen NATO-pijpleidingen liggen, schat ik.

Cappelle «Niet alleen de CCC is goed geïnformeerd, ook de politie-diensten. Ze waarschuwen de doelwitten vooraf. Motorola had een paar dagen voor de aan-slag een brief van de Amerikaanse Ambassade gekregen dat ze bijkomende veiligheidsmaatregelen moesten nemen. De Kredietbank heeft anderhalve dag voor de aanslag nog een topvergadering gehouder én een speciale verzekering afgesoten, omdat men een aanslag voorzag. Men heeft in bepaalde Kredietbankfilialen zelfs evacuatie-oefeningen gehouden. Ook de BBL was door de GIA (de interpolitionele anti-terreurgroepl vooraf gewaarschuwd. Men kent dus de doelwitten maar niet de daders. Men onderneemt bovendien niets om ze te onderscheppen.»

'Op binnenlands vlak spelen de CCC in de kaart van wie een sterker repressieapparaat wil, en op internationaal vlak de Amerikaanse defensiepolitiek'

HUMO Is ook de informatie waarover de CCC beschikt geen bewijs dat de terroristen de steun van hogerhand krijgen?

Cappelle «Niet noodzakelijk. Er is zeer veel te achterhalen via publieke bronnen, maar het vraagt wel jarenlange studie en opzoekingswerk. De vredesuniversiteit in Gent bijvoorbeeld beschikt over zeer veel feitenmateriaal over aller-hande bedrijven die ze gewoon uit gespecialiseerde tijdschriften halen, uit bibliotheken, op wapenbeurzen en op studiedagen. Het tentenkamp van Woensdrecht had het volledige plan van de militaire basis. Destijds heeft De Zwijger het plan van de basis van Florennes gepubliceerd. In een Nederlands tijdschrift is ooit het volledige Nato-pijpleidingennet plus een gedeelte van dat van België afgedrukt. Vox, het officiële public relations-blad van het Belgisch Leger, publiceerde onlangs uitgebreide gegevens over een ultra geheime Nato-bunker nabij Maastricht. Er werd door dat artikel ei zo na een diplomatieke rel met Nederland veroorzaakt. Het is dus niet zo moeilijk als het lijkt. Het is gewoon een kwestie van tijd, geduld en voorbereiding. Overigens gaat de NATO ervan uit dat de pijpleidingen bekend zijn, er worden maneuvers rond gehouden, ondermeer gefingeerde aanslagen verricht, omdat de NATO over een nog geheimer pijpleidingennet beschikt dat in werking treedt als het bekende vernietigd wordt. Sterker, in geval van dreigend conflict plant de NATO de sabotage van het eigen pijpleidingennet. De CCC heeft met zijn aanslag dus alleen maar een NATO-oefening nagedaan.»

HUMO Dat doet me denken aan de overval van de kazerne is Vielsalm. Bij wijze van oefening wordt een overval gepland, die wordt op de valreep afgelast en in plaats daarvan gebeurt er een èchte overval waarbij 20 FAL-geweren en andere wapens worden geroofd. Een gedeelte van die buit wordt later in de zogenaamde CCC-schuilplaats in Ukkel teruggevonden.

Cappelle «Onverklaarbaar! Zo'n diefstal veronderstelt op z'n minst een enorme kennis van het militaire apparaat. Dat soort oefeningen gebeurt weliswaar al jaren maar ze zijn ultra-geheim. De oefeningen gaan ervan uit dat Sovjet-para's in samenwerking met de' binnenlandse Belgische oppositie de kazernes proberen in te nemen. Het vreemde is dat bij deze oefening, riesling 84 genaamd, twee eenheden van de Amerikaanse Special Forces naar België zijn overgevlogen om de rol van de Sovjets te spelen, aangevuld met gewezen Belgische para's die de binnenlandse oppositie vertolkten, Oesling 84 was zo realistisch dat de Amerikanen geen andere tweede taal dan een Oosteuropese spraken. Wegens onvoorziene omstandigheden -- een Belg werd gewond - werd de aanval op de kazerne geannuleerd en precies op die dag grijpt een werkelijke overval plaats. Bovendien verdwijnen de Amerikaanse Special Forces Onverwacht en ongemerkt uit België, iets waarvoor zelfs de Belgische regering geen verklaring heeft. De wapendiefstal wordt aangegeven, er komt een gerechtelijk onderzoek maar aan de onderzoekers worden de details van de militaire aanvalsoefening niet meegedeeld. Dat kwam pas later aan het licht. Aanvankelijk was er trouwens maar één enkel spoor: een boer had goederen zien overladen van één militair voertuig in een ander. Pas in augustus '85 wordt een deel van de buit in het beruchte CM-appartement in Ukkel teruggevonden en in oktober duikt Lucien Dislaire op, een gewezen huurling en een crimineel met een strafregister zo dik als een telefoonboek. Hij heeft als burger aan Oesling 84 meegedaan en beweert dat de Amerikaanse Special Forces die wapenroof gepleegd hebben. De Belgische regering vraagt daarover uitleg aan de Amerikaanse autoriteiten; die ontkennen zondermeer de feiten en dat was dat. Lucien Dislaire wordt in beschuldiging gesteld wegens medeplichtigheid aan wapendiefstal. Intussen blijft het een open vraag hoe het mogelijk was dat enkele geweren van die buit in het CCC-appartement in Ukkel teruggevonden werden. Ofwel heeft de CCC die overval op de kazerne gepleegd en moet ze van die geheime NATO-oefening op de hoogte geweest zijn. Ofwel hebben Dislaire en anderen het gedaan en staan zij in verbinding met de CCC, al was het maar om die wapens door te geven, te lenen of te verkopen; ofwel de Special Forces. Andere mogelijkheden zijn er niet, tenzij de politiediensten de geweren zelf in het CCC-appartement hebben geplaatst om aan het CCC-spook een schijn van werkelijkheid te geven.»

HUMO Heeft de CCC ook met de Bende van Nijvel te maken?

Cappelle «Het zijn waarschijnlijk niet dezelfde personen, maar beide groepen spelen wel op elkaar in. De Bende van Nijvel versterkt nog het klimaat van onveiligheid en onzekerheid in België. Ik geloof niet dat men zonder massale tegenstand van de publieke opinie 750 para's voor rijkswachttaken had kunnen inzetten ais alleen maar de CCC had bestaan. Het is door de accumulatie van gewelddaden dat de rijkswacht om ver-sterking kan vragen en dat de publieke opinie dat ook klakkeloos aanvaardt. Het is niet voor niets dat de Bende van Nijvel een jongetje heeft neergeschoten dat op de parking aan het fietsen was of een meisje dat naast de kassa stond. Kinderen zijn het symbool van de onschuld, en door schuldeloze slachtoffers af te maken heeft men een waar shockeffect bij de mensen veroorzaakt. De gevaarlijke verklaringen van Van Miert bewijzen dat. Ik heb daarnet gezegd dat de CCC op de rand van het terrorisme balanceert. Wel, de Bende van Nijvel beweegt zich op de rand van de criminaliteit. De criminaliteit is slechts verpakking; het ware doel van de Bende van Nijvel is terreur. Waarom overvallen ze vrijdagsavonds een grootwarenhuis? Omdat er dan het meeste volk is. Iedere Belg herkent zich daar in. We worden allemaal met het gevoel opgezadeld: ik had de dode kunnen zijn. Als de Bende echt wilde stelen, zou ze rustiger momenten uitkiezen; maar nee, terwijl de CCC verwarring zaait met haar pamfletten, zaait de Bende verwarring door bloed te laten vloeien.»

HUMO Is de Bende van Nijvel dan een even kunstmatige organisatie als de CCC?

Cappelle «Alles wijst daar op. De daden van de Bende staan haaks op de ongeschreven wetten van het criminele milieu. Een gulden regel bij gangsters is dat men met een minimum aan middelen een maximum aan buit binnenhaalt, om de eenvoudige reden dat men als men gesnapt wordt, een zo laag mogelijke straf wil krijgen. Het is duidelijk dat wie een hold-up pleegt met een alarmpistool minder zwaar gestraft wordt dan een bankovervaller met een riotgun, en dat iemand die geen schot gelost heeft er beter afkomt dan een gangster die schoten gelost heeft of een burger vermoord. De Bende van Nijvel gedraagt zich net andersom. Het aantal slachtoffers staat niet in verhouding tot de buit: acht doden in Aalst voor 200.000 frank, of drie doden bij Colruyt voor enkele pakjes koffie, enkele flessen olie en sterke drank. In Beersel heeft de Bende van Nijvel zelfs de conciërge van het restaurant van Jef Jurion afgemaakt voor een stuk taart en een fles champagne. Voor mij is dat geen buit meer, maar het toasten op het welslagen van de actie.

»Er bestaan nog andere gebruiken in het milieu. Gangsters weten precies hoe ver ze mogen gaan en de politie weet dat eveneens. Het territorium van beiden is duidelijk afgebakend. Wie die grenzen overschrijdt verklaart de oorlog, en de godfathers van het milieu kijken er streng op toe dat die grenzen niet worden overschreden. Een gangster die zich daar niet aan I. houdt wordt door het milieu zelf vogelvrij verklaard. Een mooi voor-beeld is Yvan Somville. Hij leefde verscholen in Campus Irena in Heverlee, werd gedekt door het milieu, maar beging de fout twee flikken neer te schieten, iets wat in het milieu verboden is. Wel, Somvitte heeft nergens nog onderdak gevonden en was dus een vogel voor de kat. De Dyane heeft hem in Koekelberg afgeschoten. Dat is een regel waar men absoluut niet tegen mag zondigen. Hoe is de Bende van Nijvel begonnen? Met een overval op een wapenwinkel waarbij een politieman wordt gedood en waarbij niet het normale wapenarsenaal wordt gejat maar het prototype van een geweer. De tweede actie was een overval bij de firma Wittock in Temse, waar ze zeven zeer gesofisticeerde kogelvrije veiligheidsvesten pikken, die nog niet op de markt waren maar die wel al door politiediensten waren uitgetest. Het is of ze de politie duidelijk wilden maken : we zijn jullie een stapje voor.

»Eén van de volgende acties is de Colruyt in Nijvel. Er vallen drie doden, de Bende slaat op de vlucht met een Saab Turbo en een Mercedes en ze wordt achtervolg door een inferieure, ordinaire Golf van de politie. Elke andere gangster zou gewoon gas geven en verdwijnen maar wat doet de Bende van Nijvel? Ze geven gas tot ze uit het gezicht zijn, stoppen, vatten post aan beide kanten van de weg en nemen de naderende politiepatrouille onder spervuur! Dat is een oorlogsverklaring! Ook dat staat haaks op de gedragsregels van het milieu.

»Ten derde: gangsters hebben niet de gewoonte om bij elke nieuwe misdaad naar hun vorige te verwijzen. De Bende van Nijvel doet dat wel. Ze verhoogt dus doelbewust het risico gesnapt te worden en bij arrestatie zwaarder gestraft te worden.»

HUMO Desondanks loopt de Bende van Nijvel nog altijd vrolijk rond.

Cappelle «Zolang de onderzoekers uitsluitend blijven zoeken in het misdadige milieu ligt het voor de hand dat men niets zal vinden. Het gaat de Bende van Nijvel om terreur met een politieke betekenis. Dat wordt door vele waarnerners in de pers en de politiek onderschreven, maar het gerecht, en de politiediensten vertikken het om ook eens in die richting te zoeken.

»Een andere reden waarom men de Bende niet vindt komt door wat ik het politioneel gedrag van de Bende zou willen noemen. Dat is zeer nieuw in het gangsterisme, zeker op die grote schaal. Statistieken wijzen uit dat de meeste misdrijven opgehelderd worden dank zij de sporen die men gevonden heeft in de vierentwintig uren na het misdrijf. Naarmate de tijd verstrijkt daalt de kans op opheldering. Wat zien we de Bende van Nijvel doen? Ze laten niet alleen zo weinig mogelijk sporen na, ze leggen ook valse sporen om de politiediensten op een dwaalspoor te brengen, en dat is nieuw. Die valse sporen worden bovendien alsmaar complexer. In een eerste fa-e heeft de Bende met gecopieerde nummerplaten gewerkt. Ze deed bijvoorbeeld een overval in een blauwe GOLF GTI bouwjaar 1982 en ze had ervoor gezorgd dat ze een plaat had gecopieerd van een GTI van dezelfde kleur en hetzelfde bouwjaar. Wat gebeurt er bij die overval? Een getuige schrijft de nummerplaat op, de kleur en het merk van de auto, en de politie controleert onmiddellijk wie de eigenaar van die wagen is. Het lijkt een duidelijk spoor, maar die eigenaar heeft natuurlijk een perfect alibi. Intussen heeft de politie uren tijd verloren.

»Die truuk past de Bende nog altijd toe maar men heeft het nog ingewikkelder gemaakt: men zoekt niet alleen een wagen uit waarvan men de nummerplaat copieert, men steelt ook nog eens een wagen die identiek dezelfde is als de auto waarmee men de overval doet en die men dan ná de overval ergens gaat dumpen, na verwijdering van alle technische gegevens. De politie denkt telkens dat ze de overvalwagen gevonden heeft, maar alweer blijkt het een vals spoor en dus zijn er weer uren tijd verloren. Bij het onderzoek naar de overval in Aalst is zelfs gebleken dat de Bende twee uur ná de overval een identieke auto als hun eigen overvalwagen had gestolen op de Kunstlaan in Brussel. Om één uur 's nachts werd die auto gevonden; de eigenaar wist nog niet eens dat zijn wagen gestolen was. Een complexer afleidingsmaneuver is ondenkbaar.

»Bij de overval in Aalst heeft de Bende nog een bijkomende taktiek toegepast: ze heeft de derde wagen, de eigen overvalwagen dus, in de fik geschoten. Hij bleek op 24 september gestolen op de parking van Volkswagen in Kortenberg, waar nochtans een zeer geperfectioneerd veiligheidssysteem bestaat: er is een bewakingsdienst die regelmatig zijn ronde doet en er is een radarinstallatie die alles signaleert wat op de parking beweegt. De dieven hebben op een of andere manier de radar-installatie ontweken, het is nog altijd niet duidelijk hoe, ze hebben twee auto's verplaatst en ze hebben bovendien de GTI bijgetankt. Alweer: zoveel raadsels meer voor de onderzoekers.

»Alsof dat nog niet volstaat, blijkt bij de controle dat die wagen gerodeerd werd en dat hij in zes weken 15.000 kilometer heeft gedaan. Die wagen is dus niet van de baan geweest. Volgens mij is dat het zoveelste valse spoor.»

HUMO Waarom noem je die methode ‘politioneel’?

Cappelle «Om zoveel valse sporen aan te leggen moet je bijna in de huid van een politieman kruipen en zijn stress en zijn koorts kennen als hij sporen zoekt. Je moet trouwens bijna een politie-opleiding gehad hebben om op zulke ideeën te komen en ze zo perfect uit te voeren. Volgens mij moet er een stevige organisatie achter schuilen, anders is het werken met drie identieke wagens nauwelijks mogelijk.

»Je kan het ook afleiden uit de dubbelslag Eigenbrakel-Overijse. Na de eerste golf van aanslagen in Waals-Brabant heeft de Staf van de Rijkswacht beslist dat, in tegenstelling tot de gebruikelijke hiërarchische weg, het district Waver meteen het district Nijvel mag waarschuwen als er een aanslag gebeurt, en omgekeerd. Welnu, als je die dubbele overval bestudeert, zie je dat Eigenbrakel in het district Nijvel ligt en Overijse in het district Leuven. Maar dat de kortste weg van Eigenbrakel naar Overijse via het district Waver loopt. Wat heeft de Bende van Nijvel gedaan? Ze hebben een overval in Eigenbrakel gepleegd en zijn vervolgens via het district Brussel en het district Leuven naar Overijse gereden. Ze hebben dus een belangrijke omweg gemaakt om het district Waver te mijden.»

HUMO Dat was een doelbewuste omweg?

Cappelle «Er is geen andere verklaring mogelijk.»

HUMO Dat veronderstelt dat de Bende van Nijvel vanuit de politiediensten zelf geïnformeerd wordt?

Cappelle « Ze zijn alleszins zeer goed ingelicht, over de interne politiekeuken, want die specifieke reglementering voor Nijvel en Waver was nooit publiek gemaakt. Het was een goed bewaard geheim.»

HUMO In de pers is al gesuggereerd dat de Bende van Nijvel mogelijk gewezen rijkswachters zou bevatten.

Cappelle « Dat is één mogelijkheid. Een andere mogelijkheid is dat de bendeleden getipt worden vanuit de rijkswacht of dat ze een gelijkaardige militaire opleiding hebben genoten. Het kan ook een combinatie van de drie zijn. De Bende van Nijvel verraadt trouwens niet alleen een politionele ingesteldheid maar ook een typisch militair gedrag. Spervuur aanleggen is geen gangstertechniek. Bij de overval in Aalst is de Bende achteruit van de parking gereden met een open vijfde deur. Ook dat is zeer ongewoon. Achteruit kun je nooit dezelfde snelheid halen als vooruit. Een gewone bandiet zal dat nooit doen. Waarom reden ze dan achteruit? Omdat je op die manier een zo groot mogelijk schietveld hebt, en dus een maximale dodende kracht. Je moet militair denken om dat te weten. Ook de manier waarop de auto's in brand worden gestoken is typisch militair. Normaal doe je dat door benzine over de auto te gieten, een lucifer in de tank te gooien of door brandende vodden in de auto te leggen, maar de Bende van Nijvel schiet de auto's in brand, ze lossen kogels ter hoogte van de benzinetank en zo vliegt de boel in brand. Dat is een methode die bepaalde legereenheden gebruiken om vijandige tanks en wagens in brand te schieten. Op zichzelf is die methode voor de Bende van Nijvel totaal zinloos, maar ze gebruikt ze toch maar, net zoals een riotgun eigenlijk zinloos is bij bankovervallen. Je loopt namelijk enorme risico's met een riotgun. Het is een zeer slecht verdedigingswapen. De maximaal dodende kracht van de loodjes bedraagt ongeveer vijftig meter, wat zeer weinig is. De dodelijke reikwijdte van de UZI-mitraillette waarmee de rijkswacht is uitgerust gaat tot driehonderd meter en meer. Iemand met een riotgun moet het dus afleggen tegen de rijkswacht.»

HUMO Waarom gebruikt de Bende dan riotguns?

Cappelle «Omdat het als terroriserend wapen een maximaal effect sorteert. Het is in de eerste plaats een moordwapen. Het kan per schot twaalf kogels ter grootte van een erwt afvuren, terwijl een pistool maar één kogel per keer lost. Dat betekent dat je met een riotgun binnen de vijftig meter per schot twaalf kansen hebt om iemand dodelijk te raken. Het feit dat de Bende met riotguns werkt, bewijst dus dat ze in de eerste plaats vanop korte afstand willen moorden en terreur zaaien.»

'De rijkswacht heeft er zelf alle belang bij dat de CCC en de Bende van Nijvel niet al te snel gevonden worden'

HUMO Andermaal de vraag waarom? Iedereen vraagt zich dat af.

Cappelle «Het gaat volgens mij om een vorm van politieke terreur. De Bende vertoont allerhande kenmerken die men in het extreem-rechtse kamp aantreft. Ze gebruiken ook methodes die worden aangeleerd in bepaalde Amerikaanse opleidingscentra voor huurlingen, para-regimenten en andere antiterreureenheden. Ik zie ook alleen maar wat ik zie. Of er dezelfde krachten achter schuilen als achter de CCC weet ik niet, maar de gevolgen op het gebied van de repressie zijn dezelfde.»

HUMO De onderzoekers klagen steen en been over doelbewuste lekken waardoor het onderzoek zwaar bemoeilijkt wordt. Ook dat wijst op steun van hogerhand.

Cappelle «Er gebeuren vreemde dingen, ja. Onlangs kwam La Lanterne met een zeer gedetailleerd verhaal over de zogenaamde reus van de Bende van Nijvel. Er stond zelfs bij dat hij in Oostende verbleef. Ofwel kloppen ai die feiten en geeft men op die manier een signaal aan de betrokkenen om onder te duiken, ofwel zijn ze verzonnen en jaag je nodeloos onschuldige burgers op. Het ene is al even onverantwoord als het andere. In dit geval bleken de feiten niet te kloppen. Serge M. is de reus van de Bende van Nijvel nièt. Tegelijkertijd werd door dezelfde krant bekend gemaakt dat er een infiltrant verongelukt was. Het is toch onvoorstelbaar dat zoiets meegedeeld wordt terwijl het onderzoek nog bezig is. Nu weet de Bende dat ze infiltranten mag verwachten. La Lanterne heeft dit als enige krant uitgebracht: uit het artikel bleek duidelijk dat het vanuit rijkswachthoek geïnspireerd was. Het is niet het enige artikel in die zin. Ook in La Dernière Heure zijn zulke tips gepubliceerd. 0e onderzoekers worden dus gesaboteerd. Ik neem nog aan dat een journalist het publiek wil informeren, dat is zijn taak, maar politiemensen hebben een andere taak, die weten maar al te goed wat er gebeurt als ze in zo'n belangrijke zaak hun mond voorbij praten.»

HUMO Het is dus geen toeval dat zulke informatie verschijnt in La Lanterne een krant waar de extreem-rechtse Baron de Bonvoisin zich onlangs heeft ingekocht?

Cappelle «Goeie vraag.»

HUMO In de pers is ook al geschreven dat de moordpartijen van de Bende van Nijvel een vorm van racketing zijn. Met andere woorden : de maffia wil op die manier Delhaize chanteren om een maandgeld te betalen. Als dat juist is. vervalt je hele stelling dat er buitenlandse geheime diensten zouden achter zitten, al dan niet in samenwerking met een deel van het Belgisch rijkswachtcorps.

Cappelle «Niet noodzakelijk. De daders moeten gelijklopende belangen hebben. Ze zouden gek zijn als ze er zelf geen voordeel bij hadden. De afspraak kan zijn : pak jij de racket, wij pakken de politieke gevolgen. Als het een racket is, hoeft de buit ook niet echt groot te zijn, de buit is dan alleen maar een alibi. Wie de recente geschie-denis van de Italiaanse misdaad bestudeert, stoot trouwens regel-matig op samenwerking tussen de CIA en de maffia. Die samenwerking was er al van bij de bevrijding van Sicilië. De maffia vormt trouwens een ideale dekmantel voor geheime diensten. Ze kunnen er zich perfect achter verschuilen. Als de daders van die overvallen ooit gevonden worden, zal dus nooit uitkomen wie er echt achter zat. Maar nog eens, het ligt allemaal veel complexer dan wij denken. Iedereen manipuleert hier iedereen. Het kan de maffia zijn maar het kunnen ook militaire commando's zijn die het uit politieke overtuiging doen. Huurlingen handelen niet anders. Voor ons is dat allemaal onbegrijpelijk, maar zulke mensen bestaan nu eenmaal.»

HUMO Al twee keer is bij een overval van de Bende Arabisch als voertaal gesignaleerd.

Cappelle «Dat klopt niet helemaal. In Temse was er een lerares talen getuige, en ze kon het taaltje van de Bende nergens thuis brengen. Ze dacht dat het een soort Slavisch was. In de kranten heeft men daar algauw Arabisch van gemaakt en de link gelegd naar commando's uit Libanon. Ik sluit dat niet uit; alles kan. Ik beweer alleen dat er gelijklopende belangen moeten zijn tussen de daders en de opdrachtgevers. »

HUMO Niet alleen worden de CCC en de Bende van Nijvel niet gepakt: de laatste tijd blijft ook een aantal zeer merkwaardige zaken onopgehelderd : de aanslag op rijkswachtcommandant Vernaillen, de wapendiefstal in de rijkswacht-kazerne in Etterbeek, de bomaanslag op de auto van Goffinon, de topspeurder in de zaak Francois. Is er een verband tussen die onopgeloste zaken?

Cappelle «Ja en nee. De manier waarop die drie misdaden zijn uitgevoerd wijzen alweer op medewerking vanuit het rijkswacht-corps. Bovendien: in de drie gevallen werd de rijkswacht zeer vitaal geraakt. Een wapendiefstal bij de elite-eenheid Dyane is niet niks. Toch slagen noch de rijkswacht noch het gerecht erin die zaken op te helderen. Wel, als het gerecht dat nog niet kan, hoe zou je dan willen dat het de CCC of de Bende van Nijvel oprolt? Het gerecht moet voor zijn onderzoek naar die drie vernoemde misdrijven, een beroep doen op de rijkswacht. Als de rijkswacht niet meewerkt of het onderzoek zelfs boycot, dan staat het gerecht nergens.

»Hetzelfde zien we nu gebeuren bij het onderzoek naar de CCC en Westland New Post. De rijkswacht organiseert eigen onderzoeken en beschikt over dokumenten en gegevens die het gerechtelijk onderzoek niet heeft en niet krijgt. Hoe kun je dan verwachten dat het onderzoek vordert, laat staan dat het resultaten boekt? Het gerecht in België is de laatste tijd enorm verzwakt ten voordele van bepaalde politiediensten, en hoe langer de CCC en de Bende van Nijvel actief blijven, des te sterker zullen die politiediensten nog worden. Met andere woorden : de rijkswacht heeft er zelf belang bij dat de CCC en de Bende niet al te snel gevonden worden. »

Leo De Haes

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234