null Beeld PASCAL VOSSEN
Beeld PASCAL VOSSEN

De bol van Van Bekhoven

‘De Britten beleven hun fin de siècle, niets raakt opgelost’

Journalist Lia van Bekhoven (69) is al meer dan veertig jaar correspondent in het Verenigd Koninkrijk, maar ze drinkt haar thee nog altijd on-Engels zwart, zonder melk dus. Ze zegt het niet zonder trots. Zelfs anglofiel is ze niet. ‘Er zijn mensen die tranen in hun ogen krijgen als ze de krijtrotsen van Dover zien. Daar heb ik geen last van.’ Ze heeft nu ‘Klein-Brittannië’ uitgebracht, haar vierde boek over het VK.

Niels Posthumus

– En u ergert zich nog altijd aan de Britten.

LIA VAN BEKHOVEN «Ik stoor me er vaak aan dat er zo weinig verandert, bijvoorbeeld in de politiek. Al honderd jaar wordt erover gepraat om de samenstelling van het Hogerhuis grondig te wijzigen, want iedereen weet dat het systeem niet deugt. De premier benoemt bijna 90 procent van de Hogerhuisleden. Of neem het kiesstelsel. Het VK is samen met Wit-Rusland het enige land in Europa dat nog het first-past-the-postsysteem hanteert, waardoor miljoenen stemmen simpelweg niet tellen. Toch gaan de Britten er gewoon mee door. Het parlementsgebouw in Westminster is symbolisch. Al decennia is dat aan het afbrokkelen. Het dak lekt zo erg dat bij elke bui overal emmers worden gezet. Maar niemand hakt de knoop door. Men schuift het voor zich uit.»

– Een anglofiel zou zeggen: daarin schuilt juist de charme van het VK.

VAN BEKHOVEN «Ik vind het vooral irritant. Charme zie ik in andere dingen. In de Britse humor, bijvoorbeeld.»

– Vindt u het na veertig jaar nog altijd boeiend?

VAN BEKHOVEN «Ik ben een verhalenverteller. Nog elke week bestook ik mijn opdrachtgevers met nieuwe ideeën. Maar voor dit boek heeft mijn uitgever bij me aangeklopt. ‘We begrijpen de Britten niet meer sinds de Brexit,’ zei hij. Ik antwoordde dat Groot-Brittannië in een overgangsfase zit. Het land lijkt kleiner te worden. Soms voelt het alsof Schotland al met één been buiten het VK staat. En niemand kan uitsluiten dat Noord-Ierland zich ooit met Ierland herenigt. Er heerst een fin-de-sièclestemming in het land, een gevoel dat de grote problemen waar de Britten al zo lang mee kampen – hun kiesstelsel, het klassensysteem, hun verhouding tot Europa, migratie – nooit meer zullen worden opgelost.»

– Dus we moeten de titel van uw boek letterlijk nemen?

VAN BEKHOVEN «Die titel slaat ook op de groeiende kleingeestigheid in het land. Alles draait er om het verleden. Nog elke dag gaat het in de media over de Britse winst in WO II. Ze maken een mythe van hun nationale verleden en dat weerhoudt hen ervan na te denken over hun toekomstige plek in de wereld. Alleen de hoofdstad kan zich onttrekken aan die toenemende eilandmentaliteit. In Londen leeft iedereen vreedzaam naast elkaar. Hoe anders was dat toen ik er in 1976 aankwam. Alles was er stoffig, smerig en gedateerd. Ik zag het veranderen na de toetreding tot de Europese Unie. In de jaren 70 hingen huisbazen soms nog bordjes op met teksten als: ‘Geen Ieren, geen zwarten, geen honden’. In tien jaar veranderde alles.»

– Bestaat het risico dat Londen nu weer meer bekrompen wordt?

VAN BEKHOVEN «Dat geloof ik niet, zolang de City het financiële hart van de wereld blijft. Britse jongeren zijn ook veel verdraagzamer, en overwegend pro-Europees. De Brexit voelde als een laatste stuiptrekking van de oude garde. Het zou mij niet verbazen als de Britse regering na Boris Johnson alsnog een zachtere Brexit accepteert, want de kosten zijn enorm.»

Lia van Bekhoven, ‘Klein-Brittannië’, Borgerhoff & Lamberigts

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234