'Ik heb nog nooit een jongen een straf zien krijgen wegens ongewenste intimiteiten, maar wee je gebeente als je een aansteker op zak hebt.' Beeld Tom Jackson
'Ik heb nog nooit een jongen een straf zien krijgen wegens ongewenste intimiteiten, maar wee je gebeente als je een aansteker op zak hebt.'Beeld Tom Jackson

Seksueel misbruikde noodkreet van 16.000 Britse schoolmeisjes

‘De doos van Pandora is geopend.’ 16.000 meisjes klagen de rape culture op Britse elitescholen aan

Er raast een #MeToo-storm door de Britse scholen: de beweging Everyone’s Invited heeft op haar website en Instagram-account bijna zestienduizend getuigenissen verzameld van meisjes die door jongens op school of op feestjes zijn betast, vernederd en misbruikt. Dezelfde jongens leiden later bedrijven of zelfs het land, maar ze zijn doordrongen van de rape culture. ‘Hij dreigde ermee hen allemaal te verkrachten, op één meisje na, omdat ze zwart was.’

Eén van de onverwachte voordelen van het afstandsonderwijs, merkte Sophie (19), was dat ze nu in alle rust de trap kon opgaan. Niemand probeerde haar rokje op te tillen of een foto van haar onderbroekje te maken – hoe intiemer het kiekje, des te meer punten de jongen kan scoren bij zijn vrienden in hun WhatsAppgroepje. Er was nog wel meer wat ze niet miste van Highgate School, de privéschool in het noorden van Londen waar jongens de speelzaal domineerden met gebral over hoe ze meisjes zouden kapotneuken en in hun mond zouden klaarkomen, terwijl de stillere leerlingen gniffelden. Ze miste het niet dat haar lichaam constant werd beoordeeld en gequoteerd. Of dat ze moest aanhoren wie de beste lippen voor een blowjob had. Of dat ze meisjes op banken in de tuin zag huilen, getroost door vriendinnen, als er weer eens een intieme foto, nog explicieter dan de vorige, de ronde deed op de smartphones op school. Ze had geen heimwee naar de maandagen, als de jongens hun scorebord van de veroveringen van het weekend aanpasten, met het koortsige enthousiasme van fans in een verzonnen voetbalcompetitie. Wie zou de 12 House Challenge winnen, waarin ze het met een meisje van elke afdeling moeten doen? Wie kan een meisje het hoogste aantal keren versieren?

Pas in de lockdown beseften Sophie en haar vriendinnen dat ze de rape culture, de verkrachtingscultuur op school helemaal niet misten.

SOPHIE «Pas toen we wekenlang thuiszaten, drong het tot ons door wat voor een zootje het was. Het was ziekelijk. Waarom hadden we dat al die jaren oké gevonden? Ik ben zelf nooit lastiggevallen, maar je raakt erdoor beïnvloed, of je het nu wilt of niet. Ik werd eenzelvig, ik bleef weg van Facebook en Instagram omdat mijn foto’s anders misbruikt konden worden. En ik vermeed grotere groepen op school: ik zat liever in mijn eentje in de bibliotheek.»

Maar nu lijkt er eindelijk iets in beweging gekomen te zijn. Toen Soma Sara (22) in juni vorig jaar de tv-serie ‘I May Destroy You’ zag, over een vrouw die haar leven weer op orde probeert te krijgen nadat ze is verkracht, besloot ze haar eigen ervaringen met ongewenste intimiteiten via haar Instagram-account te delen. Ze raakte duidelijk een erg gevoelige snaar, want in nog geen week tijd ontving ze driehonderd reacties en getuigenissen van meisjes die al op jonge leeftijd waren aangerand of verkracht. Dat momentum wilde ze vasthouden, en samen met Meadow Walker, dochter van wijlen ‘The Fast and the Furious’-acteur Paul Walker, richtte ze de beweging en de website Everyone’s Invited op. De naam verwijst niet alleen naar de uitnodiging om traumatiserende ervaringen met seksueel geweld te delen met de wereld, maar ook naar de feestjes waar de rape culture telkens weer de sfeer vergiftigt.

In nog geen jaar tijd staan er nu bijna zestienduizend getuigenissen te lezen op de website. De meeste zijn anoniem, maar de plaats van de misdaad wordt wel telkens genoemd: keer op keer zijn het gerenommeerde scholen waar het kruim van Groot-Brittannië wordt opgeleid om later hun vaders op te volgen in de hoogste regionen van de industrie en de overheid. De namen klinken als een klok: St Paul’s School, Latymer Upper School, Wellington College, Harrow School, Eton College. Het jaarlijkse inschrijvingsgeld bedraagt er 20.000 euro of meer. En sinds de moord begin maart op de 34-jarige Sarah Everard in Londen, gepleegd door een 48-jarige politieagent, stromen de getuigenissen opnieuw binnen: duizenden meisjes en vrouwen willen de vrouwenhaat en gewelddaden aanklagen waarmee ze te maken hebben.

De genoemde scholen haastten zich om de beschuldigingen te onderzoeken, riepen de hulp in van voormalige rechters en gaven zelfs hun eigen leerlingen aan bij de politie. Niemand verwacht dat het tot die exclusieve instellingen beperkt zal blijven, maar dat ook misbruiken in de lager aangeschreven openbare scholen aan het licht zullen komen. ‘De doos van Pandora is geopend,’ zegt Sophie.

‘Dit is een kantelpunt voor de scholen en voor de samenleving. We kunnen niet meer terug.’ (Foto: leerlingen protesteren aan Highgate School in Londen.) Beeld REUTERS
‘Dit is een kantelpunt voor de scholen en voor de samenleving. We kunnen niet meer terug.’ (Foto: leerlingen protesteren aan Highgate School in Londen.)Beeld REUTERS

GEEN MAAGDEN MEER

Wat heeft een hele generatie jongens, die niet eens waren geboren toen de Spice Girls de mond vol hadden over girlpower, of wat ervoor moest doorgaan, ertoe aangezet om hun vrouwelijke klasgenoten te ontmenselijken? ‘Dat is de kern van de zaak: die jongens zien meisjes niet als mensen, maar als punten die ze moeten scoren,’ zegt Alex (18), een eerstejaarsstudent in Oxford die vorig jaar les volgde aan St Paul’s School in Londen.

ALEX «Ze gaan naar fuiven met als enige doel punten scoren, dat vinden ze heel normaal. Ze sturen zoveel naaktfoto’s naar elkaar door dat je naar een feestje kunt gaan en voorgesteld worden aan een meisje dat je nog nooit hebt ontmoet, maar dat je al zonder kleren aan hebt gezien. Niemand vindt dat raar.

»Ze vinden het al even normaal dat niemand hen daarvoor straft. Mijn oren tuiten nog van alle seksistische opmerkingen die ik heb gehoord, maar ik heb in mijn hele carrière nog nooit een jongen een waarschuwing of een straf zien krijgen wegens ongewenste intimiteiten. Maar wee je gebeente als je een aansteker op zak hebt.»

Alex was vroeger bevriend met Guy, die hij al sinds zijn 13de kent. Ze gingen samen naar St Paul’s en daarna naar Oxford. Guy was van het snoeverige type, en hij gaf Alex op een bepaald moment de raad om snel een vriendinnetje te zoeken, ‘want straks zijn alle maagden op’. In de eerste week aan de universiteit, de beruchte ontgroeningsweek, zag Alex hem helemaal ontsporen.

ALEX «Hij dwong meisjes naar zijn kamer te komen en gewaagde spelletjes als Truth or Dare te spelen. Ik waarschuwde meteen mijn vriendinnen dat ze bij hem uit de buurt moesten blijven. Op een avond had hij flink wat drank op en probeerde hij met een brandblusser binnen te raken in kamers van studentes. Hij ging door het lint en riep: ‘Je weet dat je het wilt!’ En hij dreigde ermee hen allemaal te verkrachten, op één meisje na, omdat ze zwart was. Het was een vreselijk schouwspel.»

Het is niet duidelijk of de universiteit heeft ingegrepen: op de vraag of de jongeman een tuchtmaatregel kreeg opgelegd, weigerde ze commentaar te geven ‘om privacyredenen’.

ALEX «Hij is een goede student, maar wie hem beter kent, weet waartoe hij in staat is. Ik denk niet dat dit nog een staartje zal krijgen, laat staan dat hij een strafblad krijgt.

»Op St Paul’s hebben we meer dan eens voordrachten en debatavonden moeten bijwonen over relaties en onderlinge toestemming en zo. Guy was daar ook bij, ik zat naast hem. We hebben zo vaak te horen gekregen wat mag en wat niet. Er is geen enkel excuus. Maar ook daar vielen jongens de meisjes lastig. En ze wisten dat ze ermee zouden wegkomen.

»Er waren wel pogingen van oudere jongens om de jongere garde in toom te houden. Elk jaar wordt John Colet Day, de feestdag ter ere van de oprichter van St Paul’s, ingezet met een traditionele kroegentocht. Op de Facebookpagina hadden de organisatoren de jongens, die stijf stonden van de hormonen, opgeroepen om zich te gedragen. ‘Hou je handen thuis. Om het even hoe hard je ook denkt dat ze het willen, je ego vol Red Bull-wodka heeft het ongetwijfeld bij het verkeerde eind. Tot in de veertiende pub, of in een ambulance! Schol!’ Het is een waanzinnige kroegentocht langs veertien pubs: je weet vooraf dat zoiets niet goed afloopt.»

Op Everyone’s Invited staan tientallen getuigenissen over seksueel misbruik op St Paul’s. De instelling liet weten dat ‘er een hele reeks maatregelen zijn genomen om alle jongens te steunen die ons zijn toevertrouwd’. En ook: ‘Dit is een kantelmoment voor jonge mensen. De overgrote meerderheid van de jongens is even ontzet door de beweringen en willen evenzeer een duurzame culturele verandering.’

ALEX «Ze leggen de verantwoordelijkheid mee op de schouders van die jongens, en dat kan ik begrijpen. Maar als je 15 of 16 bent, is het niet makkelijk om op te staan en te zeggen: ‘Een momentje, kan het eigenlijk wel wat we nu doen?’ Je verandert op die leeftijd ook niet plots van vriendengroep. Je moet al veel lef hebben om te zeggen: ‘Hier stopt het voor mij, ik ben weg.’»

EEN ECHTE SLET

Kat (19) volgde les aan St James, een particuliere meisjesschool in Kensington, en ze telde jongens van de meest exclusieve scholen tot haar vriendenkring: uit Eton, Harrow en Latymer Upper School. Toen een vriendin op een avond helemaal overstuur uit haar kamer kwam en vertelde dat ze net was verkracht, deden de andere tieners niets.

KAT «Ze huilde hartverscheurend en zei: ‘Ik wilde het helemaal niet.’ Maar niemand geloofde haar. De jongen, een knaap met een beruchte reputatie, beweerde dat ze loog. Hij zei tegen ons: ‘Ze wilde het heus wel’, en daarna verweet hij haar dat ze dronken was.

»Later heeft hij eens een meisje dat tipsy was op een verjaardagsfeestje meegenomen naar de kelder en haar aangerand. Maar niemand heeft hem aangegeven. Zoiets deed je niet: dan was je een onderkruiper en een verrader. En als je er iets van zei, zou je ook niet meer op die fuiven uitgenodigd worden.

»Toen ik 14 was, smeekte een vriendin van mij een jongen om een foto van haar borsten te wissen. Hij lachte alleen maar, en ik vrees dat ik toen ook gelachen heb. Ik was een deel van het probleem. Ik dacht gewoon: oh my God, toon mij die foto, snel! (Zwijgt) Afschuwelijk, ja.»

Toen Samira (19) naar Emanuel School ging, een gemengde particuliere school in het zuidwesten van Londen, had ze het de eerste weken erg lastig om met anderen bevriend te raken. Een jongen bood aan om haar te helpen. Wat ze op dat moment niet wist: hij stond erom bekend dat hij meisjes ongevraagd filmpjes stuurde waarop hij masturbeerde.

Op een schoolreis naar Normandië moest de hele groep door een verkeerde boeking in dezelfde ruimte slapen op de ferry. De jongen kwam naast haar liggen.

SAMIRA «Toen iedereen sliep, stak hij mijn hand in zijn onderbroek. Ik wilde dat eigenlijk niet, maar hij drong aan en zei: ‘Raak hem aan. Raak hem gewoon aan!’ En toen kwam hij klaar in mijn hand. Toen ik de volgende ochtend wakker werd, wist iedereen het. Ze hadden het er allemaal over.

»Toen ik naderhand niet met hem wilde daten, maakte dat het alleen maar erger. De anderen zeiden: ‘Ik kan niet geloven dat je dat deed als je niet zijn vriendin bent. Jij bent een echte slet.’ Ik voelde me ellendig. Om mijn gezicht te redden, deed ik vervolgens toch maar alsof ik zijn vriendinnetje was. Toen loog hij dat ik hem ook oraal had bevredigd, en dumpte hij me op de terugreis – hij maakte er een hele show van. Terug op school ging het het hele jaar van: ‘O, Samira was mee op schoolreis en ze was een echte slet.’ Het heeft mijn leven tot een hel gemaakt.»

Toen Samira de verhalen van andere meisjes las op Everyone’s Invited, waren die een openbaring voor haar. Maar sommige reacties sloegen haar met verstomming.

SAMIRA «Sommige jongens zeiden: ‘Wow, te gek, al die meisjes zijn hier in de buurt seksueel aangerand!’ Waarop ik: ‘Natuurlijk, jullie waren ook op die feestjes.’»

Na de onthullingen op Everyone’s Invited legde een woordvoerder van Emanuel School een verklaring af: ‘We zijn geschokt te vernemen dat een leerling seksueel is aangerand op een schoolreis en dat ze ontgoocheld is in de manier waarop daar toentertijd op is gereageerd. De school neemt zich voor om gepast te reageren op de incidenten en nodigt iedereen met vragen uit meteen contact op te nemen met de directie.’

‘Één keer nee zeggen volstaat niet. Je moet het zes keer herhalen, en het zijn altijd jongens uit je vriendenkring’
 Beeld Tom Jackson
‘Één keer nee zeggen volstaat niet. Je moet het zes keer herhalen, en het zijn altijd jongens uit je vriendenkring’Beeld Tom Jackson

GOED IN BED

Maar weinig meisjes hebben die ongewenste intimiteiten aangekaart bij hun ouders of bij de school. En wie dat wel deed, kwam doorgaans van een kale kermis thuis, zoals Agnes, een oud-leerlinge van de Cardinal Vaughan Memorial School, een Londense openbare jongensschool met een gemengd zesde jaar. Ze was 13 toen een man van middelbare leeftijd in maatpak haar vastgreep in de metro op weg naar school. Ze herinnert zich nog hoe bang ze was toen ze samen met haar vader naar het politiebureau ging, en dat ze misselijk werd toen ze op camerabeelden zag hoe de man op het perron in haar buurt stond te wachten, waarna hij haar in het metrostel volgde. ‘Dat ik de politie moest vertellen waar hij me had aangeraakt, vond ik verschrikkelijk.’ Het onderzoek liep met een sisser af. Sindsdien is ze lastiggevallen door leerlingen van zowel particuliere als openbare scholen op feestjes thuis of op straat.

AGNES «Als de politie al niet in actie komt wanneer op videobeelden duidelijk te zien is hoe een onbekende man mij volgt, wat mag ik dan nog hopen als een vriend geen nee aanvaardt als antwoord? Je kunt niet één keer nee zeggen, je moet het vijf, zes keer herhalen. En het zijn altijd jongens uit je vriendenkring. Daarom is het ook zo vervelend. Je weet dat niet iedereen het voor jou zal opnemen, dus als je er een zaak van maakt, moet je bijna je sociale leven opofferen. Want hij zal in je leven blijven opduiken en naar dezelfde feestjes gaan. Uiteindelijk is het de moeite niet waard om keet te schoppen.»

Esther deed dat wel, en ze werd gesteund door haar ouders, maar ze heeft er niets mee bereikt, zegt ze. Ze ging naar de London Oratory School, een gerenommeerde katholieke openbare school waar ook oud-premier Tony Blair zijn kinderen naartoe heeft gestuurd. Ze was een goede leerlinge, en was vastbesloten om later in Oxford te gaan studeren. Maar slechts een paar maanden na het begin van het schooljaar probeerde ze zichzelf van het leven te beroven. De vrouwenhaat waarmee ze werd geconfronteerd, had haar gesloopt.

ESTHER «De jongens gedroegen zich erg vijandig tegenover de meisjes die er in het zesde jaar bij kwamen. Ze begonnen haast meteen seksistische opmerkingen te maken. In de les wiskunde was er een debat over de loonkloof tussen mannen en vrouwen, en een jongen zei me dat als vrouwen een beter salaris wilden, ze maar ‘moesten stoppen met baby’s te krijgen’.

»In de les chemie liet ik eens mijn meetlat vallen. Een jongen raapte die op en zei: ‘Smeek op je knieën dat je hem terug wilt.’ En in de les fysica kon het niet over de wet van Archimedes gaan zonder dat er seksueel getinte moppen werden verteld – man in bad ontdekt zwaartekracht, je kent het wel.»

Het pesten escaleerde toen ze verkering kreeg met een jongen van haar jaar.

ESTHER «We waren allebei 16, en plots zag ik dat ik het onderwerp van gesprek was in een WhatsAppgroep. Jongens van 14 vroegen mijn vriendje om ons te filmen als we seks hadden en het dan in de groep te delen. ‘Hoe goed is Esther in bed? Hoe groot zijn haar borsten?’ vroegen ze ook. En ze maakten memes over mij.

»Wat ik ook vaak moest horen, was dat ik wel een piemel moest hebben, omdat ik zo graag wiskunde studeerde. En een jongen uit mijn klas vertelde me dat ik hem in de war bracht. ‘Waarom?’ vroeg ik. ‘Omdat je slim bent,’ zei hij. Zo ging het maar door. Ze zeiden me voortdurend dat het maar geintjes waren, dat ze gewoon eens wilden lachen.»

Toen Esther en haar ouders er met de schooldirectie over gingen praten, vertelde een leraar dat aan andere leerlingen, waarna het pesten uit de hand liep. Jongens versperden haar de weg en staarden haar zwijgend aan. Ze begon paniekaanvallen te krijgen. Haar schoolresultaten waren vroeger excellent, maar nu ging het bergaf, en ze kreeg ook psychologische problemen: ze begon zichzelf te verminken. Jongens die voor haar probeerden op te komen, werden de mond gesnoerd.

ESTHER «Een jongen die aardig was tegen mij, kreeg het alleen daarom hard te verduren. Dat jaar was de hel op aarde, de vreselijkste ervaring in mijn leven. Het was vernederend, het vrat aan mijn zelfvertrouwen. Geen enkel meisje zou een posttraumatische stressstoornis mogen overhouden aan de school.»

Ze heeft inmiddels London Oratory verlaten en doet haar jaar elders over. De school deelde in een verklaring mee dat ze zich ‘volledig engageert om op te treden tegen het gedrag zoals in de getuigenissen wordt beschreven’. En over Esther: ‘Alle geijkte procedures zijn gevolgd en er is een verslag opgesteld. We hebben een grondig onderzoek uitgevoerd en jeugdpsychologen geraadpleegd, en het dossier is afgesloten.’ In het lesprogramma zal men voortaan meer aandacht schenken aan ‘een leeftijdsgerichte benadering van de hedendaagse uitdagingen van sociale media, het leven op het internet en pornografie’.

DIKKE SPIJT

Er staan intussen bijna zestienduizend getuigenissen online, maar niemand weet hoe het de meisjes achter al die verhalen nu vergaat. Desmond Deehan, een oud-inspecteur van het Office for Standards in Education (Ofsted) en voorzitter van twee scholen in Londen, is bezorgd over hun welzijn.

DESMOND DEEHAN «Zoveel jonge mensen hebben erg verontrustende informatie publiek gemaakt, terwijl ze bij niemand terechtkonden. Er zijn wonden opengereten. Dat ze hun verhaal online plaatsen, zal hen niet veel helpen. Zelfs als hun wordt verteld dat het een verandering teweeg kan brengen, hebben ze geen controle over de commentaren die erop worden gegeven, en ze hebben mogelijk ook geen netwerk om op terug te vallen.

»Een initiatief als Everyone’s Invited is wel goed bedoeld, maar het gevolg is nu dat honderdduizenden meisjes denken dat hun school niet meer te vertrouwen is. Na al die getuigenissen lijkt elke school wel een vijandige omgeving geworden. Zulke onthullingen zou je moeten doen in een veilige context, en het internet is allesbehalve dat, zoals we allemaal weten.»

Instagram als 21ste-eeuwse schandpaal of scherprechter is niet het antwoord op het probleem, zegt Ava Vakil (19), maar het kan nu wel het machtsonevenwicht herstellen. ‘We hebben het gereedschap in handen om er iets aan te doen.’

Ava Vakil heeft een open brief geschreven naar Andrew Halls, de directeur van King’s College School in Wimbledon – jaarlijks inschrijvingsgeld: 20.000 pond, of omgerekend 23.000 euro. Ze schreef hem dat zijn school een broeihaard van seksueel geweld is, en dat meerdere jongens berucht zijn. Ze grepen meisjes vast en kleedden hen met geweld uit, ze dwongen hen op bed te gaan liggen of namen foto’s zonder hun toestemming. ‘Ik zou u willen vragen, meneer Halls, of u het gevoel hebt dat de inhoud van de klachten en het aantal klachten wel normaal zijn. Met andere woorden, is dat gedrag volgens u normaal, sir? Als King’s College School weigert om publiekelijk de reikwijdte van het probleem onder ogen te zien, dan onderneemt u geen eerlijke poging om er iets aan te doen.’

De open brief ging viraal, en Ava Vakil kreeg daarna een onderhoud via Zoom met de directeur. De school verklaarde vervolgens dat ze er alles aan zou doen om de wantoestanden een halt toe te roepen: er is al een curriculum uitgewerkt om onderwerpen als gezonde relaties, onderlinge toestemming en porno te behandelen. Ook zouden leerlingen en ouders contact met de school hebben opgenomen om te zeggen dat ze de schoolcultuur niet herkenden in de open brief. ‘Desondanks willen we niet passief toekijken en we beseffen door de getuigenissen van de meisjes en vrouwen dat er nog veel werk aan de winkel is.’

Wat Ava niet had verwacht: veel vriendinnen kregen plots berichtjes van jongens die hun spijt wilden betuigen.

AVA VAKIL «Ze zijn het niet gewend om uitgedaagd te worden. Dat is nochtans meer dan nodig. Die jongens gaan naar de universiteit en daarna de bedrijfswereld in, waar ze vaak veel macht krijgen. Of ze belanden in de regering. Maar als tieners keuren ze voortdurend meisjes in de schoolgangen, ze duwen ze tegen de muur en betasten hen. En dan heb ik het niet over verkrachtingen in kamers waarvan de deur op slot is gedaan. Het gebeurt ook op straat, op klaarlichte dag. Als die jongens het nu doen, zullen ze later net hetzelfde doen en het even normaal vinden. En op geen enkel moment worden ze ter verantwoording geroepen.»

HARDE PORNO

Het probleem gaat veel verder dan de scholen, zegt Ben West (20), die zich inzet voor geestelijke gezondheidszorg nadat zijn broer van 15 zich van het leven heeft beroofd.

BEN WEST «In de hele samenleving heerst een soort machocultuur: je mag als man niet huilen, niet zwak zijn en al helemaal niet over mentaal welzijn praten. In het verlengde daarvan mag je bijna neerkijken op vrouwen, want zij huilen wel, zijn zwakker en zijn geestelijk labiel, volgens de clichés. Zo kom je vanzelf bij een gebrek aan respect voor vrouwen en is het geen probleem als je ze vernedert.

»Ook pornografie is een steeds groter probleem. Vooral harde porno vervormt het beeld dat jongeren van relaties hebben, en ze zien niet meer hoe je je in het echte leven hoort te gedragen. Ik heb bij wijze van experiment eens een peiling op mijn Instagram-account gehouden, met als enige vraag: ‘Waar heb je geleerd hoe je seks moet hebben?’ Bijna alle mannen vinkten porno aan. De vrouwen daarentegen hadden het meest opgestoken van vrienden of uit gesprekken met vriendinnen.»

De sociale media spelen ook een twijfelachtige rol, vindt Ben West.

WEST «Vroeger kreeg je punten als je een vuile mop kon vertellen, maar nu worden steeds explicietere beelden gedeeld en moet je zo grof mogelijk proberen te zijn in een groepschat. Je kunt je ook niet afzijdig houden in zo’n groep. Je moet telkens weer een stapje verder gaan. Ik denk dat die leerlingen eenvoudigweg niet beseffen hoeveel schade ze aanrichten. De vraag is eigenlijk niet wat de scholen van plan zijn te doen, maar wel wat Google denkt te doen, en Snapchat, en TikTok.»

Wie eraan zou twijfelen hoe diep het verderf zit, hoeft maar ‘schoolboy’ in te tikken op Google Afbeeldingen en de foto’s te vergelijken met de resultaten als je ‘schoolgirl’ intikt. Spoiler: je moet al een flink eind scrollen, voorbij de minirokjes en navels van ‘stoute’ of ‘sexy’ meisjes, voor je onschuldiger foto’s vindt.

WEST «Wat zegt dat over welke afbeeldingen mensen eigenlijk zoeken? De techbedrijven zouden het minderjarigen veel moeilijker moeten maken om seksueel getinte beelden te verspreiden. Ze hebben de technologie in huis om snel te detecteren hoeveel huid er op een afbeelding te zien is, dus kunnen ze makkelijk naaktbeelden opsporen. Waarom doen ze dan niet meer om jonge mensen te beschermen? Als TikTok zou oproepen om geen spaghetti meer te eten, dan zou niemand dat nog doen. Die platformen betekenen álles voor jongeren. Als TikTok zich over hen zou ontfermen en zou verhinderen dat die beelden worden verspreid en meisjes aan de schandpaal worden genageld, dan zou het meer bereiken dan om het even welke leerkracht.»

EEN KANTELPUNT

De regering heeft nu een onderzoek bevolen naar ongewenste intimiteiten en seksueel wangedrag op de scholen. Is de rape culture erger aan de particuliere scholen? Het is zeker moeilijker om een jongen van ongepast gedrag te beschuldigen als families en het zakenleven zo nauw met elkaar verbonden zijn in de exclusieve onderwijsinstellingen, zegt Isabella Arthur (19), die naar de Londense Alleyn’s School ging.

ISABELLA ARTHUR «Iedereen heeft er dezelfde peters en meters, en iedereen heeft connecties. In die wereld ben je met iedereen bevriend en kennen alle ouders elkaar. Als een jongen verdacht wordt van ongepast gedrag, klinkt het: ‘O, ja. Hij is echt griezelig, dat is een publiek geheim. Hij heeft dat bij een heleboel meisjes gedaan, maar blijf gewoon bij hem uit de buurt.’ Meisjes wegen snel het ene tegen het andere af. Is dat misbruik de moeite waard om er je sociale leven voor op te offeren? De meesten kiezen voor de weg van de minste weerstand.»

Een oud-leraar van Harrow School beschrijft hoe hij in het begin gechoqueerd was door de houding van sommige leerlingen, tot hij het eerste oudercontact meemaakte. ‘Ik kende het cliché van de rijke vaders die al voor de derde keer getrouwd zijn. Maar als je hen ziet binnenkomen, de ene na de andere, met jonge, prachtige vrouwen aan hun zijde, denk je: wat gebeurt hier in godsnaam? Als dat de rolmodellen in het gezin zijn, hoe kun je die jongens er dan van overtuigen dat je ook op een andere manier kunt leven?’

Maar seksisme tiert welig in alle lagen van de samenleving. Een lerares van een openbare jongensschool herinnert zich hoe ze werd bedreigd door een 14-jarige jongen die al een voorgeschiedenis van agressief gedrag tegenover meisjes had. ‘Hij kwam vlak voor mijn gezicht staan en zei: ‘Waag het niet om mij te straffen. Je hebt er geen idee van wat ik jou kan aandoen.’ Toen ze dat aan de directeur meldde, verdedigde die de jongen ‘omdat hij een moeilijke achtergrond had’. Hij kwam er ongestraft mee weg. ‘Maar nadat hij van school was gegaan, belandde hij in geen tijd in de gevangenis wegens zedenfeiten.’

Een directeur van een openbare school, die vroeger nog heeft lesgegeven aan particuliere scholen, zegt dat hij helemaal niet verrast was dat het schandaal daar is losgebarsten. ‘Eerst en vooral omdat die scholen mondige, goed presterende oud-leerlingen afleveren die zich krachtig kunnen uitdrukken, en ten tweede is er een grotere controle in de openbare scholen als het over de veiligheid gaat. De particuliere scholen leveren wel betere studenten af, maar op dat vlak lopen ze een flink stuk achter. Maar de grootste uitdaging, waar alle scholen voor staan, is wat ik de ‘Lord of the Flies’-wereld van het internet noem. Ik ben de tel kwijtgeraakt hoeveel keren een jong kind bij me werd gebracht dat er spijt van had dat hij seksueel getinte beelden had verspreid. Het is erg choquerend hoe jonge kinderen onder elkaar praten. Je ziet ze om tien over vier vrolijk door de schoolpoort naar huis wandelen, en ’s avonds eten ze gezellig samen met papa en mama. En de volgende dag horen we dat er een vreselijke ruzie is geweest. Dan blijkt dat vijf vrienden tot een gat in de nacht met elkaar hebben gechat, ze vloeken om het hardst en tappen de vuilste moppen, en ze proberen elkaar te overtroeven.’

‘Als een kind plots teruggetrokken is of vreemd gedrag begint te vertonen, dan heeft het meestal iets te maken met die ‘Lord of the Flies’-wereld. Als de school dat met elk kind en elk gezin moet opnemen, vraagt dat enorm veel tijd. Daarom kunnen scholen het niet alleen. Als je al een hele dag lesgeeft, kun je er niet ook nog eens alle ellende van de wereld bij nemen.’

De directeur voorspelt wel dat het gedrag van de jongens hoog op de agenda zal staan bij de start van het nieuwe trimester. ‘Dit is een kantelpunt voor de scholen en voor de samenleving. We kunnen niet meer terug.’

© The Sunday Times

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234