'De dudes': hoe twee losers internationale wapenhandelaars werden (voorpublicatie)

Efraim Diveroli, David Packouz en Alex Podrizki willen maar één ding: stinkend rijk worden. In ‘De dudes’ beschrijft de Amerikaanse bestsellerauteur Guy Lawson hoe de drie in geen tijd de grootste wapenhandelaars ter wereld werden.

De e-mail bevestigde het: de lading was weer onderweg, na weken van gekmakend, onverklaarbaar oponthoud. Het was 24 mei 2007, en in de e-mail stond te lezen dat er zojuist een vrachtvliegtuig vanaf een militair vliegveld in Hongarije was opgestegen. Het zou afbuigen naar het oosten en de Zwarte Zee oversteken op weg naar Kirgizië, een kleine 5.000 kilometer verder. Na een tankstop op een vliegbasis in Bisjkek zou het doorvliegen naar Kaboel, de hoofdstad van Afghanistan. De lading bestond uit tachtig pallets met in totaal vijf miljoen stuks munitie voor AK-47’s, het wapen uit de Sovjettijd waar het Afghaanse nationale leger zich bij voorkeur van bediende.

Nadat David Packouz in zijn piepkleine kantoortje in Miami Beach de e-mail gelezen had, slaakte hij een zucht van verlichting. De vracht maakte deel uit van de levering ter waarde van 300 miljoen dollar die Packouz samen met zijn kompanen Efraim Diveroli en Alex Podrizki in opdracht van het ministerie van Defensie tot een goed einde diende te brengen. Packouz en zijn vrienden, nog maar jonge twintigers, waren door het Amerikaanse leger ingeschakeld om het Afghaanse leger van een enorme hoeveelheid munitie te voorzien. De blowende gasten hadden online, op de website waar het Pentagon zijn aanbestedingen bekendmaakte, diverse grote bedrijven de loef afgestoken en het contract binnengesleept. In het voorjaar van 2007 had Packouz wekenlang verwoede pogingen ondernomen om van de landen tussen Hongarije en Afghanistan – alle voormalige Oostbloklanden – toestemming te krijgen om met de munitielading hun luchtruim te mogen doorkruisen. Met niet veel meer dan een mobiele telefoon, een internetaansluiting en een gestage toevoer van kwaliteitswiet had hij uiteindelijk de munitiezending voor Kaboel weer vlot weten te trekken. Maar tijdens dat proces had Packouz de indruk gekregen dat er geheimzinnige, onzichtbare krachten tegen hem samenspanden in een poging te verhinderen dat hij de munitie zou leveren – verkapte politieke complicaties die nu eenmaal onlosmakelijk met de wapenhandel verbonden zijn.

'Toen Alex Podrizki in april 2007 in Albanië was aangekomen, ontdekte hij dat het merendeel van de munitie al tientallen jaren geleden in China was gefabriceerd'

Ondertussen hadden Packouz’ maten Efraim Diveroli en Alex Podrizki, die zich zo’n 8.000 kilometer verder in het Albanese Tirana bevonden, hun eigen schimmige problemen bij de voorbereidingen van het transport van de AK-47-munitie naar Kaboel. Diveroli en Podrizki, eenzaten in een ogenschijnlijk wetteloos land, probeerden met behulp van smeergeld zaken te doen met Albanese maffiosi, en met een Zwitserse wapenhandelaar. Die zou ervoor zorgen dat de zaak via een Cypriotisch bedrijf zou worden beklonken, om zo de zakken te vullen van een paar schimmige tussenpersonen die naar verluidt nauwe banden onderhielden met de premier van Albanië. Die relatie met de premier is nooit bewezen – het is vrijwel onmogelijk om in de wereld van de internationale wapenhandel de waarheid boven water te krijgen. Alsof ze nog geen zorgen genoeg hadden, moesten Diveroli en Podrizki er ook op toezien dat de AK-47-patronen in kartonnen dozen verpakt zouden worden, om te verhullen dat ze al tientallen jaren geleden in China waren gefabriceerd. Hiermee misleidden ze het Pentagon en handelden ze mogelijk in strijd met de Amerikaanse wet.

De drie kwamen er door schade en schande achter dat de wapenhandel een harde wereld was.

In Miami stuurde David Packouz een opgetogen antwoord op het bericht over de Kirgizische munitie. Toen zijn werkdag erop zat, stapte hij in zijn nieuwe Audi A4 en reed hij met de raampjes naar beneden en ‘Beautiful Day’ van U2 in de cd-speler op een aangenaam warme lenteavond naar huis. Packouz kon niet geloven wat er allemaal gebeurde. Hij had geen enkele ervaring op de internationale wapenmarkt en alles wat hij over de wapenhandel wist, had hij geleerd van zijn 21-jarige vriend, de hyperactieve Efraim Diveroli. Packouz was nog maar 25 en het enige wat hij na de middelbare school gepresteerd had, was het half voltooien van zijn scheikundestudie, plus het behalen van een masseursdiploma; tot voor kort verdiende hij de kost met het geven van massages, waar hij op de website Craigslist mee adverteerde. Nu was Packouz de spil in de levering van een compleet arsenaal aan Afghanistan; verantwoordelijk voor tientallen her en der in Oost-Europa gehuurde vliegtuigen en het verkrijgen van toestemming om over landen als Turkmenistan en Oezbekistan te mogen vliegen, om de in het nauw gedreven Amerikaanse soldaten midden in het oorlogsgeweld in de gebombardeerde straten van Kaboel te helpen het Afghaanse leger te herbewapenen.

Het leven van Packouz was na het binnenhalen van die deal van 300 miljoen ingrijpend veranderd. Hij had zijn sjofele appartement verruild voor een onderkomen in de Flamingo, een hippe woontoren aan de kust. Volgens zijn eigen berekeningen stond hij op het punt multimiljonair te worden. En dat was nog maar het begin. Nog even en hij zou voldoende geld hebben om zijn droom te kunnen verwezenlijken: een carrière als rockmuzikant. Gedaan met het getwijfel, met zijn existentiële angst. Nog even en hij was rijk – en dan zou de roem snel volgen.


Krakeel in Kirgizië

Toen hij thuis was, greep Packouz zijn kegelvormige elektrische Volcano-pijp en na een diepe trek voelde hij de dagelijkse sores in zijn hoofd oplossen in een heldere, zuivere high. Hij zou eten bij Sushi Samba, een hip Latijns-Aziatisch fusionrestaurant. Packouz was afgepeigerd maar opgetogen – de onverwachte wending in zijn leven was spannend, ook al had die tot gevolg dat hij hard moest werken. Terwijl hij wachtte op zijn in miso gemarineerde Chileense zeebaars, ging zijn telefoon.

AEY’s vrachtcoördinator (AEY Inc. is het bedrijf dat Diveroli heeft opgericht, red.) belde in paniek vanuit New York: ‘We hebben een probleem. Ons vliegtuig wordt in Kirgizië vastgehouden op de luchthaven. De Kirgizische geheime dienst geeft geen toestemming voor vertrek naar Kaboel.’

‘Waar heb je het in godsnaam over?’ vroeg Packouz, die vanwege de harde muziek in het restaurant moeite had zijn gesprekspartner te verstaan.

'De Kirgizische KGB chanteert ons. Per dag dat ons vliegtuig hun landingsbaan blokkeert, moeten we 300.000 dollar boete betalen' 'Wat een kutzooi!'

'De douane en de beveiligers – de plaatselijke KGB – zitten ons dwars. Ze willen verder niets toelichten. Je moet onze diplomatieke contacten in de Verenigde Staten inschakelen.’

‘Wat een kutzooi!’ schreeuwde Packouz. ‘We zijn drie weken bezig geweest om al het papierwerk in orde te maken!’

‘De Kirgizische KGB chanteert ons. Ze zeggen dat we 300.000 dollar boete moeten betalen per dag dat het vliegtuig hun landingsbaan blokkeert.’

'Ik had geen idee van de situatie in dat deel van de wereld. Maar ik was wel een spil in de Afghaanse oorlog' David Packouz

Packouz, behoorlijk stoned, wist niet wat hij hoorde en had aanvankelijk moeite de implicaties van de woorden in volle omvang tot hem te laten doordringen. Hij had er geen idee van dat de lading munitie die hij naar Afghanistan probeerde te verschepen inmiddels de inzet was geworden van het geopolitieke steekspel tussen George W. Bush en Vladimir Poetin. De Russische president stond niet bepaald te juichen bij de NAVO-uitbreiding naar het Oosten, en dat sentiment werd door vele oudgedienden binnen de Kirgizische veiligheidsdienst gedeeld. De Verenigde Staten werden bovendien extra afgeknepen met een steeds hogere huur voor het gebruik van de luchthaven in Bisjkek – een strategisch cruciale locatie in de Afghaanse oorlog. En dan was er nog het recentelijke afgekondigde verbod voor Russische bedrijven om wapens aan de Amerikanen te leveren, waardoor de Russen niet hadden kunnen meedingen naar de grote Afghaanse leverantie. De Russen leken uit te zijn op wraak; het was binnen de internationale wapenwereld algemeen bekend dat de Afghanen kampten met een munitietekort, het plan om de aanvoer ervan te vertragen was een geniepige manier om de Amerikanen een hak te zetten.

Het was niet te bevatten,’ herinnert Packouz zich. ‘Ik, die van toeten noch blazen wist, was ineens tot over mijn oren verwikkeld in een internationale veiligheidskwestie. Ik had geen idee van de situatie in dat deel van de wereld. Maar ik was wel een spil in de Afghaanse oorlog – en als onze zending niet in Kaboel aan zou komen, zou de hele strategie rond de wederopbouw van de Afghaanse krijgsmacht in duigen vallen. Het was een flinke streep door de rekening. Maar ik moest de zaak weer op de rails krijgen. Ik moest met mijn beste wapenhandelaarssmoel voor de dag komen.’

Packouz verliet het restaurant en schermde met zijn hand zijn telefoon af tegen de herrie. ‘Zeg tegen de Kirgizische KGB dat die munitie koste wat het kost naar Afghanistan moet,’ brulde hij door de telefoon. ‘Deze levering maakt deel uit van een uiterst belangrijke missie in de wereldwijde strijd tegen het terrorisme. Zeg dat als ze ons aan het lijntje houden, ze met de Amerikaanse overheid te maken krijgen!’

'Diveroli werd wakker naast de prostituee die een Albanese zakenman voor hem betaald had, in de hoop bij de jonge Amerikaanse wapenhandelaar in een goed blaadje te komen'

Nadat hij had opgehangen, raakte Packouz in paniek en hij besloot dat hij met Diveroli moest overleggen, die de leiding over de hele operatie had. Toen Packouz hem belde, lag Diveroli in zijn hotel in Tirana te slapen. Hij had de vorige avond flink gefeest, moest dat nu bekopen met een fikse kater, en werd wakker naast de prostituee die een Albanese zakenman voor hem betaald had, in de hoop bij de jonge Amerikaanse wapenhandelaar in een goed blaadje te komen.

‘Stront aan de knikker,’ zei Packouz.

‘Gast, ik lag nog te pitten,’ antwoordde Diveroli.

‘Ons vliegtuig staat vast in Kirgizië,’ zei Packouz.

‘Staat vast?’ vroeg Diveroli. ‘Waar heb je het verdomme over?’

‘De Hongaarse munitie. De Kirgizische veiligheidsdienst beweert dat we niet de juiste papieren hebben om de lading via hun land te mogen doorvoeren. Ze zeggen dat we drie ton moeten betalen voor elke dag dat het vliegtuig daar aan de grond staat.’

Diveroli was op slag klaarwakker.

‘300.000 dollar per dag?’ vroeg Diveroli schreeuwend. ‘Dat is belachelijk. Wat is er godverdomme aan de hand? Leg ze uit dat de levering deel uitmaakt van een uiterst belangrijke missie in de wereldwijde strijd tegen het terrorisme en dat ze met de Amerikaanse overheid te maken krijgen als ze het proberen te verneuken!’

‘Jaja, dat heb ik ook al gezegd. Ik zal de Amerikaanse ambassade bellen zodra het daar ochtend is.’

‘Je moet dit oplossen. Dit soort gezeik kunnen we niet gebruiken. Dit kunnen we verdomme niet over onze kant laten gaan. Bel Buitenlandse Zaken, bel het Pentagon – bel iedereen die je maar kunt bedenken. Ga desnoods naar Kirgizië om die maffiatypes te pijpen als het moet. Doe alles wat je kunt om dit recht te breien – en dan bedoel ik ook alles.’

‘Ga ik regelen,’ zei Packouz.

‘Je weet dat ik van hieruit niet veel kan doen – ik heb al genoeg gezeik met de Albanese maffia.’

‘Ik regel het wel met die Kirgi’s.’

‘Mooi, dan ga ik met je welnemen weer door met het neuken van die hoer naast me,’ aldus Diveroli’s afsluitende bijdrage aan het gesprek.


Goose, coke & chicks

De vaststelling dat deze jochies uit Miami Beach – amper de 20 gepasseerd – er tot over hun oren in zaten, was nog mild uitgedrukt. Ondanks hun leeftijd waren ze alle drie in zekere zin geen groentjes meer. Efraim Diveroli bleek tijdens het bieden op defensieaanbestedingen en in het afhandelen van de complexe bureaucratie van het Pentagon niets minder dan een genie. David Packouz was inventief en goed bestand tegen stress – als hij tenminste niet high was. Alex Podrizki, de enige met een hogeschoolopleiding en een beetje militaire ervaring, was zwijgzaam, behoedzaam, en stond erop dat de munitie die ze naar Afghanistan zouden verschepen, niet benedenmaats zou zijn.

Maar het ontbrak hun aan de ervaring, de opleiding en de voorbereiding om een leverantie die zo complex en zo groot was als deze deal van 300 miljoen, tot een goed einde te brengen. Enorme internationale conglomeraten hadden voor de deals die de dudes uitvoerden, voltallige, door militaire veteranen bemande afdelingen opgetuigd. Het Pentagon had in de jaren 90 de Defense Acquisition University in het leven geroepen en zodoende duizenden soldaten opgeleid voor een carrière in de geheimzinnige wereld van de militaire wapenhandel, die bol stond van de fraude en de politieke intriges. Een stoet kleine bedrijfjes, vrijwel allemaal aangestuurd door ervaren wapenhandelaars, veertigers en vijftigers die over connecties binnen het militair-industriële apparaat beschikten, dong ook mee naar de legeraanbestedingen in Afghanistan en Irak. De jongens werden door hun rivalen aanvankelijk amper serieus genomen, maar ze hadden zich door hun geheimzinnige praktijken, die steevast resulteerden in lagere prijzen dan de concurrenten, al snel tot geduchte tegenstanders ontwikkeld.

Het verhaal hoe de drie kameraden hun opwachting in de internationale wapenwereld hadden gemaakt, was drie jaar eerder begonnen, in de zomer van 2004. Efraim Diveroli had op zijn 18de het onwaarschijnlijke – maar welgemeende – voornemen opgevat wapenhandelaar te worden. Diveroli en zijn kornuiten David Packouz en Alex Podrizki hadden elkaar leren kennen op een jesjiva in Miami Beach, waar ze menig gebed oversloegen om in een verlaten huis in de buurt te kunnen blowen. Ze maakten deel uit van een groepje orthodox-joodse kinderen die zichzelf bij voorkeur als grungepunks uitdosten. De groep maakte de art-decohotels van Miami onveilig en verwierp de restricties van het religieuze leven ten gunste van de geneugten en afleidingen van de moderne Amerikaanse jeugd. Totdat de jongste van het stel, Efraim Diveroli, op het idee kwam om geld te gaan verdienen aan de Amerikaanse oorlogen in Irak en Afghanistan, en hij zijn vrienden deelgenoot maakte van zijn zaak in oprichting.

Toen ik met Efraim begon samen te werken, wist ik niets van oorlog voeren,’ herinnert David Packouz zich. ‘Ik had wel eens gehoord over de zogeheten war on terror. Maar ik bedoel de zakelijke kant van oorlog – want dat was het, gewoon zakendoen. Efraim bleek een geweldige leermeester. Hoewel hij nog heel jong was, ging de wapenhandel hem goed af. Het zat bij hem een beetje in de familie: hij had een oom die in wapens handelde, zij het niet op de schaal waarin hij de dingen ondernam. Efraim was een geboren wapenhandelaar.’

De 18-jarige Efraim woonde op dat moment in een gebouw vlak bij het strand, in een achterkamertje dat hij huurde van een Spaanse familie. Hij had inmiddels de gewoonte ontwikkeld om direct bij het opstaan high te worden. Een paar trekjes van de pijp die steevast op de keukentafel stond, hielpen hem om zich te kunnen concentreren bij het afschuimen van de website Federal Business Opportunities, ofwel FedBizOpps, zoals die in de wandelgangen werd genoemd. Hier plaatste de Amerikaanse overheid haar aanbestedingen voor goederen en diensten, inclusief wapenleveringen voor het Pentagon ter waarde van miljarden dollars, waar geïnteresseerden vervolgens online op konden bieden. Rond lunchtijd maakte Diveroli een ommetje waarbij hij een joint rookte, en ging dan vlug weer naar binnen, op zoek naar zijn eerste wapenleverantie – een jacht die hij wel eens zou kunnen winnen. Hij was al maandenlang tot diep in de nacht in de weer; zoeken, roken, roken en zoeken. Eens per week struinde hij met Packouz, Podrizki en zijn andere vrienden de nachtclubs langs de kust af om wat stoom af te blazen, shots Grey Goose achterover te slaan, lijntjes coke te snuiven en, hopelijk, een meisje op te pikken.

'Om te verhullen dat ze van Chinese makelij was, werd de munitie van haar originele verpakking ontdaan.'

Diveroli wist dat het grote geld niet werd verdiend met de wapenhandel in Amerika: dat gebeurde in Irak. Hij had bij toeval het ideale moment uitgekozen om in de internationale wapenhandel te stappen. Om gelijktijdig oorlog te kunnen voeren in Irak en Afghanistan had de regering-Bush besloten werkelijk alles uit te besteden, van het opbouwen en bemannen van legerbasissen tot het beveiligen van de in het buitenland gestationeerde diplomaten. Het gegeven dat de regering-Bush zich in sterke mate afhankelijk maakte van private ondernemingen maakte deel uit van een bredere ideologische strijd om de efficiency van de vrije markt te laten doorsijpelen naar het overheidsapparaat. Dat was in elk geval het idee. In de Bush-jaren groeide de waarde van uitbestedingen aan private bedrijven van 145 miljard dollar in 2001 tot 390 miljard dollar in 2008. Militaire giganten als Raytheon en Lockheed Martin maakten van het verdienen aan oorlogsgeweld hun businessmodel. Waarom zou een stoner uit Miami Beach daar geen graantje van mogen meepikken?


Poetins poets

De volgende ochtend stuurde Diveroli zijn minuscule AEY-team een e-mail. ‘URGENT/STRATEGIEËN BETREFFENDE DE SITUATIE IN KIRGIZIË, GA HIER A.U.B. ONMIDDELLIJK MEE AAN DE SLAG!!!!’ Diveroli zette de punten uiteen waar actie op moest worden ondernomen. ‘WE MOETEN EEN OFFICIËLE, OP BRIEFPAPIER GESTELDE EN ONDERTEKENDE BRIEF AAN DE AMBASSADE EN AMBASSADEUR RICHTEN WAARIN WE HUN VERZOEKEN ONMIDDELLIJK IN TE GRIJPEN!!!!’

Toen Podrizki bij het hotel aankwam, bezag hij hoofdschuddend hoe een doorgedraaide Diveroli zijn instructies naar Miami schreeuwde. Diveroli wilde dat er vanuit AEY een e-mail werd verstuurd naar de Kirgizische krijgsmacht, op zo’n manier dat die afkomstig zou lijken van het Pentagon – zo hoopten de dudes te kunnen schermen met allerhande onheilspellende consequenties. Podrizki was ervan overtuigd dat Diveroli’s puberale gedrag en zijn neiging om zich uit de situatie te willen liegen, dit keer niet zouden werken. De Kirgiziërs zouden zich niet in de luren laten leggen door een in paniek geraakte adolescent. Hetzelfde gold voor de Albanezen met wie ze te maken hadden. De wapenhandel was geen spel, zoals Diveroli af en toe leek te denken. Podrizki vertelde Diveroli nog maar eens dat het probleem politiek was en dat hij een deel van zijn winst zou moeten investeren in het vergaren van ‘vrienden’ die hem konden helpen. Podrizki legde uit dat AEY een senator of een lid van het Congres een aantal telefoontjes ten gunste van het bedrijf zou moeten laten voeren. Als hij alles op zijn voorwaarden voor elkaar wilde krijgen, moest Diveroli via politieke contributies anderen laten meedelen in zijn florerende wapenhandel. Zo zat het systeem in elkaar. Diveroli keek Podrizki aan alsof hij gek geworden was en ging daarna verder met het getier tegen Packouz dat hij de Amerikaanse ambassade erbij moest zien te betrekken.

Rond het middaguur vertrok Diveroli naar het vliegveld van Tirana. Podrizki vergezelde hem. Toen ze bij de douane kwamen, omhelsde Diveroli Podrizki – een stevige omhelzing waaruit zowel respect voor zijn moed als bezorgdheid over zijn welzijn sprak.

Ik stuur je een kogelwerend vest en een pistool zodra ik weer in Miami ben,’ beloofde Diveroli.

Dat vest kwam nooit. Het handvuurwapen evenmin.

In Miami Beach werden de daaropvolgende dagen gekenmerkt door onzekerheid. Packouz bereikte de militair attaché in de Amerikaanse ambassade in Bisjkek – een zekere kolonel Plumb. Packouz zette zijn beste krijgsmachtsstem op om uit te leggen dat hun vliegtuig aan de ketting was gelegd omdat AEY zogenaamd niet al het papierwerk op orde had.

Het is een zeer ernstig probleem,’ zei Packouz tegen kolonel Plumb. ‘We hebben een 747 met vijf miljoen 7.62x39 mm-kogels klaarstaan voor het Afghaanse leger. De Kirgiziërs hebben gezegd dat ze ons 300.000 dollar in rekening brengen voor elke dag dat het vliegtuig op de startbaan blijft staan – terwijl ze tegelijkertijd weigeren het toestel te laten vertrekken. Dat is afpersing. Ze maken ons bedrijf kapot. Maar belangrijker is dat ze de bevoorrading van onze bondgenoten verhinderen en een cruciale missie in de strijd tegen het terrorisme dwarsbomen.’

‘Drie ton per dag.’ Kolonel Plumb floot. ‘Allemachtig. We hebben nooit eerder problemen met de Kirgiziërs gehad. We voeren aan de lopende band via dat land spullen aan voor Afghanistan. We hoeven nooit iets bij te betalen. We betalen ze al meer dan genoeg huur om die basis te mogen gebruiken. Geef me even de tijd om een paar telefoontjes te plegen en dan bel ik je terug.’

‘U bent mijn reddende engel, meneer. Dank u!’

Niet lang hierna wist kolonel Plumb te vertellen dat de Russen zich met de ‘precoördinatie’ van de vlucht hadden bemoeid – wat inhield dat ze de Amerikaanse zending dwarsboomden. ‘We hebben geen duidelijk beeld van waarmee ze op dit moment bezig zijn of wat ze nog van plan zijn,’ schreef Plumb aan de groep van minstens tien legerofficieren die zich inmiddels inzetten om de munitie van AEY los te krijgen. ‘We doen ons uiterste best de bezwaren van de Kirgiziërs te achterhalen.’

'Het Amerikaanse wapenembargo had Poetins vertrouwelingen van een lucratieve handel beroofd. Maar nu nam Poetin op een geraffineerde wijze wraak.'

Packouz kwam er gaandeweg achter dat in de schimmige wereld van de wapenhandel ware intenties zelden duidelijk werden. Dubbelspel, geheime agenda’s en verborgen drijfveren waren aan de orde van de dag. Het Amerikaanse embargo had Poetins vertrouwelingen van een lucratieve handel beroofd. De Russen vergeleken het embargo met een oorlogsverklaring. Toen bleek dat het contract alsnog door een Amerikaans bedrijf werd uitgevoerd, nam Poetin op een ontegenzeggelijk geraffineerde wijze wraak.


Niet voor broekjes

De problemen van AEY in Kirgizië waren niet de enige waar de Amerikaanse overheid moest oplossen. De luchthaven van Bisjkek was een belangrijke schakel voor de oorlog in Afghanistan. De meeste vrachtvliegtuigen moesten op weg naar Afghanistan landen om te tanken; ook was het vliegveld een plek die, ver verwijderd van de schermutselingen rond de luchthaven van Kaboel, veilig genoeg was voor goederenoverslag. Het was absoluut noodzakelijk dat het geschil snel werd opgelost. Minister van Defensie Robert Gates reisde naar Bisjkek om de munitie van AEY vrij te krijgen, waarop de Amerikanen er prompt mee instemden de huur die ze betaalden voor het gebruik van het vliegveld te verdubbelen.

Zowel Packouz als Diveroli vertelde de defensiewerknemers met wie ze te maken kregen, dat AEY een bijdrage leverde aan ‘een contract dat cruciaal was in de wereldwijde strijd tegen terrorisme’. Packouz had het geveinsde hyperpatriottisme van deze retorische truc ietwat hilarisch gevonden. Maar inmiddels zag hij dat het waar was. De munitie van AEY zou weken later worden vrijgegeven en naar Kaboel worden verscheept, maar hij kon slechts gissen naar wat er zich op het hoogste politieke niveau in de achterkamertjes had afgespeeld. Hoewel hij nog maar een broekie was, had Packouz het gevoel in mondiale gebeurtenissen te figureren op een wijze die hij nimmer voor mogelijk had gehouden – en waar hij totaal niet op was voorbereid.

'Je legt je lot volledig in handen van politieke machinaties. Je wist zelf niet eens aan wiens kant je stond, wie je vrienden en wie je vijanden waren' David Packouz


Het werd ook de inkoopmedewerkers van het Amerikaanse leger in Rock Island zo langzamerhand duidelijk hoe groot de kloof was tussen de complexiteit van de taak die AEY op zich genomen had, en de naïviteit van Packouz en Diveroli. Op het hoogtepunt van de crisis in Kirgizië had de medewerker verantwoordelijk voor het contract met AEY, een burger, een memo opgesteld waarin stond dat de inbeslagname voor grote beroering in het Pentagon had gezorgd – tot aan de minister toe. ‘Op grond van dit incident uiten wij onze bezorgdheid over de mogelijkheid dat iets dergelijks zich in de toekomst in een ander land nog eens zal voordoen, en constateren wij dat ons vertrouwen dat uw bedrijf de leveringen zonder verdere incidenten zal laten verlopen, zeer gering is,’ aldus de woorden van de medewerker. ‘U dient voldoende rekening te houden met de gevoelige aard van de politieke verhoudingen in de regio, en met de houding van de Verenigde Staten ten opzichte van overige landen.’

Die memo is uiteindelijk niet verstuurd, omdat de leidinggevende van de betreffende werknemer het niet gepast vonden een contractant op die manier de oren te wassen – zelfs een partij die zo overduidelijk ervaring ontbeerde als AEY.

Ik ben er nooit achter gekomen wat er nu allemaal echt gebeurd is, of waarom het vliegtuig überhaupt aan de ketting is gelegd,’ aldus Packouz. ‘Zo werd dat in de internationale wapenwereld afgehandeld. De belangen van de defensie-industrie en de politiek zijn enorm verstrengeld – zonder de hulp van de één zul je bij de ander niets gedaan krijgen. Je legt je lot volledig in handen van politieke machinaties. Je wist zelf niet eens aan wiens kant je stond, wie je vrienden en wie je vijanden waren. Er waren schimmige krachten aan het werk, en het was wel duidelijk dat er een hoop gaande was waar wij niets van begrepen.’

© Uitgeverij Prometheus, vertaling Erik de Vries

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234