Humo_teasers Beeld Humo_teasers
Humo_teasersBeeld Humo_teasers

Erika Vlieghe, Omar Souidi, Wouter Torfs en Olivier Klein

‘De echte armen hebben geen tijd om te betogen voor hun vrijheid’

Het coronavirus sloeg hard en onverwachts toe, pleegde een aanslag op onze luchtwegen en ons sociaal leven, en dwong ons tot langdurig nadenken over leven en werk. Nu code oranje en code geel wenken en perspectief bieden op een zorgeloze lente en zomer, is het tijd om de balans van twee pandemische jaren op te maken. Welke lessen leerde het virus ons voor wij het uiteindelijk een lesje konden leren? Humo verzamelde 25 levensveranderende inzichten, met vandaag: Erika Vlieghe, Omar Souidi, Wouter Torfs en Olivier Klein.

Raf Liekens en Vincent Van Peer

ERIKA VLIEGHE (infectioloog UZ Antwerpen en GEMS-voorzitter) «Ik heb geleerd dat er in ons land heel veel mensen enorm gedreven zijn om er het beste van te maken en om de situatie te blijven verbeteren, vaak achter de schermen: ambtenaren en lokale besturen, maar ook mensen die werken in de zorgsector, in het onderwijs, of gewoon privé-intiatieven... Dat raakt vaak ondergesneeuwd. De luidste roepers krijgen dikwijls de meeste aandacht en zij die deze complexe crisis adequaat en consciëntieus proberen te beheersen, blijven wat onderbelicht.

LEES OOK

Lessen uit corona door Geert Meyfroidt, Sofie Lemaire en Tom Lanoye: ‘We glijden af door corona: rust en vrede blijken opeens geen evidentie meer te zijn’

Lessen uit corona door Pedro Elias, Jean Paul Van Bentegem, Average Rob en Paul De Grauwe: ‘Ik heb geleerd antivaxers niet af te wijzen als onnozelaars, integendeel’

»Dat geldt ook voor de bredere samenleving: mensen die het goed proberen te doen, worden te weinig gehoord, terwijl zij er wel voor zorgen dat de boel blijft draaien. We moeten kritisch blijven reflecteren, maar niet alles kan onmiddellijk beter, daar moet je eerlijk in zijn.»

HUMO Zijn er ook zaken die u zorgen baren?

VLIEGHE «Als maatschappij hebben wij in decennia niet meer zo’n grote crisis gekend. We zijn het duidelijk niet meer gewoon om daarmee om te gaan. Velen hebben wat controle over een deel van hun leven verloren. Op andere continenten en in andere tijden was men dat meer gewoon. Wij moeten dat op een gezonde manier opnieuw leren. Vrijheden mogen niet nodeloos worden ingeperkt, maar we moeten wel erkennen dat sommige situaties gevaarlijk zijn en dat er straffe maatregelen nodig kunnen zijn. Dat zijn geen evidente evenwichten.»

HUMO Zijn er de voorbije twee jaar dingen geweest die u liever anders, helemaal niet of net wél had gedaan?

VLIEGHE «Elke week was er wel zoiets. ‘Had ik dat wel of niet moeten zeggen?’ Zeker wanneer de situatie zeer ernstig was en de beslissingen van de Overlegcomités niet doortastend genoeg waren, heb ik vaak gedacht: hebben we wel alle risico’s voldoende benadrukt? Hebben we onze stem voldoende verheven? Ik denk ook nog altijd heel diep na over alle kritiek: of we wel multidisciplinair genoeg zijn, of we de bevolking genoeg betrekken bij alle adviezen…

»In zo’n onuitgegeven crisis zijn er permanent dingen waarvan je achteraf denkt dat je ze anders of beter had moeten doen. Maar je bent ook maar onderdeel van een geheel. Je staat op een grote tanker en het is niet zo makkelijk om die van richting te doen veranderen. Maar elke dag biedt nieuwe kansen.»

HUMO En op persoonlijk vlak? Zal u na de pandemie bepaalde dingen anders doen?

VLIEGHE «Ik ga proberen om de grens tussen werk- en privétijd beter te respecteren, meer te bewegen en weer een wat normaler leven te leiden. En om mij weer zoveel mogelijk op mijn oorspronkelijke taken te concentreren: mijn klinische en academische werk. Ik heb heel veel geleerd over de organisatie van onze maatschappij en het functioneren van onze bestuursorganen. Als wetenschapper was het een bijzondere ervaring om daar input te mogen leveren. De ene keer al met meer succes dan de andere, maar ook dat moet je aanvaarden.

»Er is nog heel veel boeiend en noodzakelijk werk aan de winkel. Hoe bereiden we ons voor op nieuwe golven of zelfs een nieuwe pandemie? Het is nog lang niet gedaan. Maar ook voor mij mag het leven weer in rustiger vaarwater komen, want het zijn ook voor mij zeer belastende jaren geweest.» (mvs)

OMAR SOUIDI: ‘WANHOPIGE DEALERS’

Omar Souidi Beeld Vier
Omar SouidiBeeld Vier

OMAR SOUIDI (advocaat) «De voorbije jaren vielen twee dingen mij sterk op. Enerzijds dat de mens kwetsbaarder is dan ik had durven te vermoeden. Ik had nooit verwacht dat een virusje wereldwijd dit effect zou kunnen sorteren. De beelden van mensen die in Italiaanse ziekenhuizen op hun buik werden gedraaid, en van puinhopen vol lijken in New York – een stad die ik zo gemist heb dat ik er soms droevig van werd – zijn staalhard binnengekomen. Anderzijds ontroerde de veerkracht van de mens me. Mensen, ook vrienden in de evenement- en cultuursector, zagen door pure pech hun hele business naar de haaien gaan – én door soms barbaarse beslissingen van sommige politici – maar na eens goed te slikken rechtten ze toch hun rug. Enorm indrukwekkend. Ja, als er één woord dit tijdgewricht typeert, dan wel veerkracht.»

HUMO Hebt u vanwege corona ook de criminele wereld zien veranderen?

SOUIDIE «Mijn broer (strafpleiter Mounir Souidi, red.) en ik hebben onze dossierkasten zien kantelen. Omdat de discotheken gesloten waren, kregen wij minder dossiers over vechtpartijen, maar nam huiselijk geweld wél een dramatische vlucht. Wij hebben jonge kinderen en arme vrouwen gezien die elke dag tegen de vuisten van de man des huizes liepen. Daarnaast werden de drugdealers bijna wanhopig omdat ze hun voorraad amper nog kwijtraakten. Zij begonnen meer risico’s te nemen, bijvoorbeeld door te leveren bij homeparty’s. Maar daar begon dan weer de klikcultuur, met mensen die politie afstuurden op hun buren. Wat dan weer een verhoging in de burenruzies veroorzaakte, etcetera. Je zag gaandeweg een soort strafrecht op coronamaat ontstaan, na vijftien jaar in mijn beroep een op zijn minst opmerkelijke constatering.» (vvp)

WOUTER TORFS: ‘LEVE DE E-COMMERCE!’

null Beeld Wouter Maeckelberghe
Beeld Wouter Maeckelberghe

WOUTER TORFS (CEO Schoenen Torfs) «Ik heb het kleine geluk herontdekt. Ik woon in Berlaar, vlak bij de Nete. Op een kwartier wandelen van mijn deur tref ik via knooppuntenroutes nog steeds verborgen parels in m’n eigen streek. Door de wisseling van de seizoenen zien veel plekjes er telkens anders uit. Tijdens corona werd ook mijn eerste kleinkind geboren. Doordat we aan huis gekluisterd waren, kon ik daar meer van genieten. Onze band is hechter dan hij zonder de pandemie zou geweest zijn.»

HUMO U werd tien keer verkozen tot beste werkgever van België en zelfs één keer van Europa, maar in de eerste golf kreeg u felle kritiek, omdat u 24 medewerkers in tijdelijke werkloosheid op straat zette.

TORFS «Die kritiek heeft me pijn gedaan. Het botste met ons imago van great place to work. De pers schreef dat ik de crisis op de overheid afwentelde. Maar wat moest ik doen? Alle winkels waren dicht en we wisten niet voor hoelang. Als we wilden dat ons schip de storm doorstond, moesten we het in sommige winkels met minder mensen doen. Mensen vergeten hoe kwetsbaar retailbedrijven zijn in tijden van e-commerce en globalisering. Maar de stelling van PS-voorzitter Paul Magnette dat België een land zonder e-commerce moet worden, is een stommiteit. We kunnen niet meer terug naar de vorige eeuw. De e-commerce heeft ons bedrijf gered, dat was één van dé doorbraken van deze crisis! Bij Amazon zie je schandelijke sociale uitbuiting, maar je kunt nachtarbeid ook mogelijk maken aan goede sociale voorwaarden en correcte lonen. Wij hadden daar binnen het uur een akkoord over met onze vakbonden. Onze nachtarbeiders krijgen een toeslag van 25 procent voor hun avondwerk in ons distributiecentrum in Temse. Bij andere bedrijven is er na jaren overleg nog altijd geen akkoord.

»Onze politici moeten beseffen dat wij in een kwetsbare open economie leven. China was altijd de fabriek van de wereld, maar corona deed de aanvoerlijnen opdrogen. In de eerste golf zaten we plots zonder mondmaskers, omdat die in Europa niet gemaakt werden. We hebben dus meer lokale productie nodig. De aanvoer vanuit Azië loopt vandaag nog altijd moeilijk. Als er in een Chinese stad een paar besmettingen opduiken, gaat de haven dicht en vertrekt er wekenlang geen enkel schip meer. Daarom bestellen wij weer meer in Italië, Spanje en Portugal.» (rl)

OLIVIER KLEIN: ‘GROTE ONGELIJKMAKER’

null Beeld BELGAIMAGE
Beeld BELGAIMAGE

OLIVIER KLEIN (sociaal psycholoog ULB) «Net als de meeste crisissen was ook de pandemie een grote ongelijkmaker. Welgestelde hoogopgeleiden hadden het thuis best gezellig in hun grote woning met tuin, voor de kwetsbaarsten was het veel erger dat ze in hun krappe koten moesten blijven. Die groep wordt nu al twee jaar het zwaarst getroffen: bij hen vind je de meeste doden, de laagste vaccinatiegraad, de meeste depressies, de erbarmelijkste woningen en de grootste angst. Dat leidt tot een steeds grotere kloof in onze maatschappij. Gelukkig is de ongelijkheid in België kleiner dan in de meeste landen, maar ook hier nam ze tijdens de pandemie toe, met alle psychosociale gevolgen van dien: meer racisme, meer complottheorieën, meer verslavingen…»

HUMO Zijn het de kwetsbaarsten die nu ‘marsen voor de vrijheid’ houden?

KLEIN «Nee, eerder libertairen die hun individuele vrijheid als het hoogste goed beschouwen. En middenklassers die vrezen dat ze hun plekje gaan verliezen. De echte armen hebben geen tijd om te betogen. Voor hen is covid niet het belangrijkste probleem. Zij moeten voortdurend knokken om het einde van de maand te halen. De stijgende prijzen zijn uiteraard ook een effect van de pandemie.»

HUMO Wat was de belangrijkste verandering in uw persoonlijke leven?

KLEIN «De online lessen. Die vind ik super, omdat ik nu een directer contact heb met mijn studenten. Vroeger durfden ze hun vinger niet op te steken in een volle zaal, om een debat te starten. Maar de chat gebruiken ze wel, waardoor mijn lessen nu veel interactiever zijn.» (rl)

Lees hier de lessen van Pedro Elias, Jean Paul Van Bentegem, Average Rob en Paul De Grauwe.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234