null Beeld

De geluksprofessor: 'Mensen die gelukkig zijn, laten dat geluk niet afhangen van externe factoren'

Van de Amerikaanse ‘geluksprofessor’ Raj Raghunathan (49) moet je leven alsof je alles in overvloed hebt. Pas dan kun je delen en gelukkig worden. ‘Donald Trump denkt bijvoorbeeld vanuit schaarste. Dan moet je álles bevechten.’

jop van kempen

'Ik weet zeker dat Donald Trump ongelukkig is'

Opgewekte ogen, een glimmende huid en een radde tong: in de lobby van het Amsterdamse Ambassade Hotel zit Raj Raghunathan ijverig reclame te maken voor zijn boek ‘Als je zo slim bent, waarom ben je dan niet gelukkig?’ De bestseller is gebaseerd op inzichten uit de psychologie en andere gedragswetenschappen. Raghunathan oogt als een 35-jarige, maar wordt volgend jaar 50. En dat terwijl hij eigenlijk last zou moeten hebben van een zware jetlag.

- U hebt net een lezing gegeven voor ambtenaren van de gemeente Amsterdam. Wat hebt u hen verteld?

Raj Raghunathan «Ze wilden weten hoe je burgers van Amsterdam gelukkiger kon krijgen, en ik heb enkele aanbevelingen gedaan. De gemeente moet in open ruimten een vriendelijke sfeer bevorderen: laat zien dat het prettig is in Amsterdam. Toon kunst met gezichten van aardige mensen. Zorg ervoor dat mensen en kinderen kunnen spelen. Dat aangename slaat dan over op andere mensen, en zo vergroot je het geluk van iedereen.»

- U hebt net even buiten gewandeld. Vond u het niet druk in de binnenstad?

Raghunathan «Ik ben hier al zeven keer geweest, meestal ’s zomers. Als ik hier zou wonen, zou ik de drukte goed kunnen vergelijken, maar dat kan ik nu niet. Ik vond het niet druk. Maar als de toegenomen drukte je ongelukkig maakt, zit het niet goed met de interne controle van je geluk.»

- Pardon?

Raghunathan «Mensen die gelukkig zijn, laten dat geluk niet afhangen van externe factoren, zoals drukte in de stad. Ze zijn in staat met hun eigen gedachten hun emoties te sturen. Ik zeg niet dat een drukke binnenstad niet hinderlijk kan zijn, maar wel dat het je geluksgevoel niet hoeft te beïnvloeden. Mensen benaderen zaken vaak te negatief: sta eens stil bij wat er goed gaat.

»In Toronto hebben ze een leuk experiment gedaan. Het gemeentebestuur legde de stadsbewoners een vraag voor. Stel, je legt twintig portemonnees met een kaartje van de eigenaar én met 200 dollar erin op willekeurige plekken in de stad. Hoeveel worden er terugbezorgd? Vier, dachten de inwoners van Toronto. Het waren er zestien. Dat betekent dat je veel meer vertrouwen kunt hebben in andere stadsbewoners. Stilstaan bij zo’n gedachte helpt mensen aan een gevoel van geluk.»

- Wat helpt nog voor meer geluk?

Raghunathan «Leven vanuit de gedachte dat je dingen in overvloed hebt, zodat je kunt delen. Het is een misvatting dat alleen dingen krijgen je gelukkig maakt. Dingen geven maakt ook gelukkig. Liefde geven maakt bijvoorbeeld vaak gelukkiger dan liefde krijgen.»

- Waar wordt een mens ongelukkig van?

Raghunathan «Van leven met de mindset dat alles schaars is. Als alles schaars is, moet je alles bevechten. Je kunt alleen iets winnen als de ander verliest. Als je op die manier in het leven staat, is alles een sportwedstrijd. Zo word je niet gelukkig. Ook niet als je meer wint dan je verliest.

»Mensen met een mentaliteit van schaarsheid zijn vaak op zoek naar macht, bewondering en aandacht. Er zit echter een enorme paradox in hun gedrag: ze maken zich niet geliefd, terwijl ze dat juist zo hard zoeken. Mensen die leven met de mentaliteit van overvloed, krijgen juist meer macht, bewondering en aandacht.»

- Vertelt u uw theorie ook weleens aan Amerikaanse soldaten voor ze op een missie vertrekken?

null Beeld

Raghunathan «Nee, die hebben daar niets aan. Ik zeg ook niet dat leven vanuit schaarste altijd slecht is. Er zijn situaties waarin je niet anders kunt. In de evolutie moest de mens zich verdedigen tegen wilde beesten, en het instinct om te vechten is een voorwaarde voor overleven geweest.

»Maar mensen hebben ook een instinct om te delen. In de westerse wereld hebben we veel overvloed en is er relatief weinig dreiging. We zouden het instinct om te delen vaker moeten aanspreken, want daar wordt iedereen gelukkiger van.»

- U richt zich in uw boek expliciet tot hoogopgeleide mensen. Waarom?

Raghunathan «Het zijn de enige mensen die boeken kopen.»

- U blijft meer marketingprofessor dan geluksprofessor?

Raghunathan «Nee, grapje. Voor mensen die weinig geld hebben, is mijn boek via mijn website te koop tegen de productie- en vervoerskosten. Ik richt me op hoogopgeleide mensen omdat ik denk dat mijn theorie zo meer voedingsbodem krijgt. Mensen op hogere posities hebben meer invloed. Als zij hun mindset kunnen veranderen, veranderen veel mensen met hen mee. Dan is het effect groter.

»Er zit vaak ook veel rek in slimme mensen. Je zou verwachten dat zij in staat moeten zijn om zichzelf te sturen. Soms lukt dat vanzelf, soms niet. Als een groep mijn boek leest en de oefeningen consequent doet, voorspel ik dat 80 procent gelukkiger wordt.»

- U had wat meer boeken moeten verkopen in de Rust Belt van de Verenigde Staten.

Raghunathan «Daar wonen veel ongelukkige mensen, ja. Misschien had dat de uitkomst van de verkiezingen veranderd: het gaat om honderdduizenden mensen die anders hadden moeten stemmen om Hillary Clinton te laten winnen, niet om miljoenen. Veel van die mensen zijn echter niet geïnteresseerd in mijn boek.»

- Is de zege van Donald Trump niet gewoon het bewijs dat je met een mentaliteit van schaarsheid veel verder komt?

Raghunathan «Negatieve emoties hebben vaak een sterkere energie dan positieve emoties. Op korte termijn zet het mensen in beweging. Dat zag je bij de verkiezingen. Trump sprak mensen aan op hun frustraties en hij heeft gewonnen. Maar op lange termijn kan Trump volgens mij niet winnen. Mensen in de Rust Belt verlangen naar een wereld die niet meer terugkomt. De staalindustrie is vervangen door de hightechindustrie. Die ontwikkeling kan Trump niet keren. Zijn presidentschap zal voor een deel van de mensen die op hem stemden, leiden tot nog meer ongeluk.»

- Vindt u niet dat Trump zelf een gelukkige indruk maakt?

Raghunathan «Ja, nu misschien, voor even. Hij heeft gewonnen en dus heeft hij aanzien en macht. Hij voelt zich vast alsof hij een paar lijnen cocaïne heeft gesnoven. Maar hij heeft niet de geestestoestand om permanent gelukkig te zijn. Kijk maar hoe gefrustreerd en agressief hij reageert op kritiek: met zo’n instelling kun je niet gelukkig zijn. Ik weet zéker dat hij ongelukkig is.

»Weet je wie gelukkig is? De dalai lama. Die wordt China uitgezet en is in staat om goede dingen te zeggen over China. Als je dat kunt, ben je een gelukkig mens.»

© Het Parool

Raj Raghunathan, ‘Als je zo slim bent, waarom ben je dan niet gelukkig?’, Business Contact

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234