'De geschiedenis van het varken (in ons)': op zoek naar het zwijn in de mens

Zijn we allemaal zwijnen? Toch wel volgens documentairemaker Jan Vromman, die voor ‘De geschiedenis van het varken (in ons)’ – vanaf 9 januari in de zalen – de wereld rondtrok op zoek naar de band tussen mens en varken.

'Mijn thuis is waar mijn varken wroet'

Jan Vromman «Of je nu naar Papoea, Rusland of Spanje gaat: overal leven varkens en mensen dicht bij elkaar. In China is het schriftteken voor ‘huis’ zelfs afgeleid van dat voor ‘varken’: mijn thuis is waar mijn varken wroet. Je komt het dier tegen in de hele geschiedenis van onze beschaving, en dat heeft veel met overleven te maken: wie vroeger een varken had, was verzekerd van voedsel voor de winter. Met het ontstaan van de vleesindustrie is die band veel losser geworden, maar je vindt er overal nog de sporen van terug.»

HUMO En passant leer je ons ook waar moslims en joden hun afkeer voor varkens vandaan halen.

Vromman «Het verbod op varkensvlees was voor de joden een manier om zich te onderscheiden van de primitieve volksstammen in wat later Israël zou worden. Mohammed nam dat over, vooral om praktische redenen, want varkens kweken vraagt veel ruimte en in het Midden-Oosten is vruchtbare grond schaars. De eerste christenen schuwden het varken om dezelfde redenen, maar toen de Romeinen, echte varkensliefhebbers, hun godsdienst omarmden, kwam het vlees al snel weer op het menu. Met het argument dat het dier geen ziel heeft en de mens eigenaar is van alles op aarde, is in een paar concilies alles gekeerd: abdijen gingen varkens houden, en zo verspreidde de kweek zich verder over de wereld.»

HUMO Vergis ik me of ben je George Orwells ‘Animal Farm’, waar de varkens ook een bijzondere rol spelen, vergeten te vermelden?

Vromman «Je moet met je ogen geknipperd hebben, want ik haal er héél snel even een beeld uit. Maar er is zoveel dat ik níét heb kunnen aanraken. Miss Piggy had ik graag ook even aan bod laten komen, maar daarvoor kreeg ik de rechten niet, net als voor enkele Japanse animatiefilms waarin varkens voorkomen, zoals ‘Spirited Away’. Jammer, want het is boeiend om te zien hoe de dieren zowel voor het kwade als voor het goede kunnen staan. Van ‘Babe’, het sympathieke Disneyvarkentje, tot die dictatoriale Napoleon bij Orwell: mooi hoe dat heen en weer gaat.»

‘De geschiedenis van het varken (in ons)’ speelt nu in de zalen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234