null Beeld

De Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs: Peter Verhelst en Carll Cneut

De Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs, die met dezelfde prijzenpot beloond wordt, gaat naar 'Het geheim van de keel van de nachtegaal' van Peter Verhelst en Carll Cneut.


De auteur: Peter Verhelst beweegt zich als een vis in het water van de Vlaamse literatuur- en theaterwereld. Zijn roman 'Tongkat' won in 2000 Gouden Uil, en zijn dichtbundel 'Nieuwe sterrenbeelden' werd recent bekroond met de Herman de Coninckprijs. 'Het geheim van de keel van de nachtegaal', een bewerking van 'De Chinese nachtegaal' van Hans Christian Andersen, is zijn eerste kinderboek. Het kaapte al een Boekenwelp, een Boekenpluim en de Woutertje Pieterse Prijs weg.


Het begin: 'Honderden jaren geleden lieten mannen hun hoofd nog kaalscheren tot ze op hun achterhoofd nog maar één haarlok overhielden. Die haarlok lieten ze groeien tot ze als een dunne, zwarte slang over hun rug kronkelde. De vrouwen droegen hun hele leven lang kinderschoenen om hun voeten klein te houden. Zo lang is het geleden dat de Keizer der Keizers van China aan alle tuiniers van het land het bevel gaf naar het Paleis der Paleizen te komen.'


Het slot: 'Kijk maar. Doe een wens als je ons ziet. Ga op de toppen van je tenen staan. Strek je armen uit. Zie je ons? Zie je mij? Beweeg je armen op en neer. Zo. Op en neer. Vertrouw me. Spring maar. Kom!'


Daartussenin: vertelt Verhelst het sprookje van Andersen door de ogen van een klein keukenmeisje, dat moedig weerstaat aan de hielenlikkerij aan het hof en het grote verdriet van de keizer. Hij doet dat in zijn kenmerkende sensuele stijl. Al even verleidelijk zijn de kleurrijke, imposante, soms haast angstaanjagende illustraties van Carll Cneut.


De vaststelling: het heeft lang geduurd eer Verhelst eens iets voor kinderen uitbracht.


Peter Verhelst «Ik heb de tekst zes jaar geleden al geschreven, voor een theatervoorstelling van Pantalone. Daarna is-ie een tijdje blijven liggen. Bovendien: een illustrator als Carll moet je twee jaar van tevoren strikken. Nadat hij van alles verschoven had, heeft hij acht maanden aan de tekeningen gewerkt.»

null Beeld


HUMO Acht maanden?

Verhelst «Waanzin, hè. Ik stond er zelf ook versteld van. Hij werkt erg minutieus, en hij heeft een monnikengeduld. Een deel van zijn tijd gebruikt hij alleen om een stijl te vinden. Ik voelde me al lichtjes schuldig dat ik hem zoiets aandeed. Ik kan me voorstellen dat hij het wel voor een paar jaar gehad heeft met tuinen tekenen.»


Het resultaat: tevreden?


Verhelst «Moh ja gij!


»Kijk, het was Cneut of niets: ik wilde absoluut met Carll werken. Het leuke was dat we onmiddellijk op dezelfde golflengte zaten. Met zijn tekeningen heeft hij een nieuw verhaal bij mijn woorden gemaakt.»


HUMO Zijn voorstelling van het keukenmeisje beïnvloedt sterk het beeld dat de lezer van haar krijgt.

Verhelst «Je zou denken dat illustraties je verbeelding beknotten, maar die van Carll zijn listig: zelfs als je ze vijftig of honderd keer bekeken hebt, blijven er dingen die je nog niet gezien hebt. Zijn keukenmeisje is een heel ontroerend wezentje: klein en kwetsbaar, je hebt goesting om haar vast te pakken. Tegelijk is ze eigenwijs: ze kijkt heel nuchter naar alle mensen die zo dwaas doen aan dat hof.»

De Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs: Peter Verhelst en Carll Cneut (2)

Het citaat: 'Als je er goed over nadenkt, is alles ingewikkeld en onnozel tegelijk.'


Het genre:


Verhelst «We wilden een zwelgboek. Geen gelul, een zwelgboek. Het soort boek dat een wereld op zichzelf is.»


Het motto: zou dat 'vrijheid boven alles' kunnen zijn?


Verhelst «Neen (lacht). Tuurlijk wel. Voor mij gaat het over iemand die nooit opgeeft, regels niet onmiddellijk aanvaardt en koppig blijft gáán. Wanneer het grote verdriet neerdaalt, wordt het keukenmeisje niet aangetast - ze wíl gewoon niet. Het boek is ook een ode aan een wilde, onverwoestbare kunst.»


Het juryrapport: 'Dit pleidooi voor kunst en schoonheid en hun ontwrichtende kracht wordt geïllustreerd en versterkt door de zinnelijke en beeldende taaltoets van Verhelst, ritmisch zingend en associërend. Hij vindt zijn beeldende evenknie in Carll Cneut: diens breed geborstelde schilderijen etaleren bedwelmende explosies van kleurenpracht, dollen met de traditionele oosterse natuurschilderingen en bulken van de dynamische poëzie.'


De drijfveer:


Verhelst «Vroeger werd er heel vaak voor me voorgelezen. Daar is mijn absolute fascinatie voor mythen, sagen en sprookjes ontstaan. 'Het geheim van de keel van de nachtegaal' is geschreven in de hoop dat mensen het zouden voorlezen, zelfs volwassenen aan elkaar.»


HUMO Waarin schuilt de kracht van sprookjes?

Verhelst «In de clash tussen ons romantische verlangen naar dingen die goed aflopen en het besef dat in sprookjes alles kan. De meest zotte en gruwelijke dingen zijn mogelijk, en dat heeft een onweerstaanbare aantrekkingskracht op mij.»


Het idool: Hans Christian Andersen?


Verhelst «Ik vind zijn sprookjes behoorlijk afgelikt. 'Het geheim van de keel van de nachtegaal' is geen voorbeeld van iets totaal wilds. Misschien doe ik dat later nog wel een keer.»


De vraag: hecht Verhelst evenveel belang aan deze nominatie als aan die voor zijn romans?

Verhelst «Ja, om de heel eenvoudige reden dat ik echt fucking trots op dit boek ben. Dat is zeldzaam, want doorgaans heb ik achteraf iets knorrigs. Misschien omdat ik het samen met iemand anders gemaakt heb. Carll is ondertussen een goede maat van mij.»

De troef: Verhelst en Cneut bereiken iets waar de jury al jaren op hamert en naar smacht: woord en beeld gaan een prikkelende dans aan waar ze beide sterker dan ooit uitkomen.
De handicap: er schuilt altijd gevaar in de rol van de favoriet.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234