null Beeld

De Grand Slam van de maffia: de georganiseerde misdaad manipuleert tenniswedstrijden vanuit België

Het wordt al jaren gefluisterd: de georganiseerde misdaad bepaalt mee de uitslagen in het internationale tenniscircuit. Harde bewijzen zijn nog niet op tafel gekomen, maar uitgerekend in België wordt nu toch één en ander duidelijk. Matchen in Duitsland, Nederland en Peru worden ‘geregeld’ vanuit gokkantoren in Gent en Montignies-sur-Sambre.

Eind vorig jaar verklaarde de Serviër Novak Djokovic, de huidige nummer 1 in het mannentennis, in de krant USA Today: ‘Matchfixing is illegaal en tast de reputatie van onze sport aan. Er is geen plaats voor dit soort dingen in het tennis, maar de realiteit is helaas anders.’ Djokovic vertelde hoe hij in 2006 werd aangesproken door een man die hem 100.000 dollar bood om een wedstrijd te vervalsen. De Amerikaanse dubbelspelkampioen Mike Bryan schat dat 25 tot 30 procent van de professionele tennissers wordt benaderd om wedstrijden te fiksen.

'Hele Armeense clans – zonen, dochters, neven, nichten, ooms, tantes en grootouders – reizen België af met misdaadgeld in hun zakken om weddenschappen af te sluiten'

Er doen al jaren wilde verhalen de ronde over bekende en minder bekende tennissers die omgekocht zouden zijn. Maar zijn die verhalen wel zo wild? Sinds zijn oprichting in september 2008 heeft de Tennis Integrity Unit (TIU) al elf officiële sancties opgelegd aan ritselende spelers en scheidsrechters, waaronder vijf levenslange schorsingen.

De meeste tennissers die tot nu toe zijn gepakt, komen uit de lagere regionen van de Association of Tennis Professionals (ATP), ver onder de top 100 dus. Vooral de zogeheten challengertoernooien, die net onder het hoogste niveau liggen en met veel lager prijzengeld werken, zijn de geliefkoosde actieterreinen voor matchfixers. Dat beweerde de voormalige Australische politieman Chris Eaton eind vorig jaar in een Britse krant. Eaton was in 2010 veiligheidsadviseur voor de wereldvoetbalbond FIFA tijdens het WK in Zuid-Afrika en is dat nu bij het in Qatar gevestigde International Centre for Sport Security (ICSS). Volgens hem zijn de omgekochte spelers, als ze eenmaal doorbreken, voor de rest van hun carrière chanteerbaar.

Tennissers die er in dergelijke challengertoernooien al in de eerste ronde uit worden geknikkerd, verdienen soms niet meer dan 500 dollar. Maar in de gokkantoren zet de gokmaffia bedragen van 150.000 dollar en meer in op hun wedstrijd. Van de potentiële winst kan er dus makkelijk 10.000 dollar af voor een speler die de match, of zelfs maar één set, wil vervalsen.


Familiezaak

Er lopen weleens spelers tegen de lamp in het tennis, maar de criminele gokkers bleven doorgaans uit het vizier. Tot nu: recent is de Kansspelcommissie, een afdeling van Justitie die instaat voor de regulering van en de controle op de Belgische gokindustrie, op een internationaal georganiseerde bende gestoten die overal ter wereld tenniswedstrijden manipuleert. In Belgische gokkantoren, van Aarlen tot Oostende, wordt geld ingezet op het verloop en/of het resultaat van tenniswedstrijden. Dat gebeurt in opdracht van de georganiseerde misdaad uit een land in de zuidelijke Kaukasus: Armenië.

'Gokfraude is de kip met de gouden eieren: op elke 100 euro crimineel geld die wordt ingezet, kan de maffia tot 1.500 euro 'legale' winst maken'

In de loop van 2014 liepen bij de Kansspelcommissie in Brussel de eerste berichten binnen over Armeniërs die veel geld inzetten op wel erg onbeduidende tenniswedstrijden in het buitenland, vaak in Zuid-Amerika. De eerste signalen kwamen uit gokkantoren in Gent. ‘Een paar Armeense gokkers hadden zelfs het lef om met een klacht naar de Kansspelcommissie te trekken,’ zegt een insider. ‘Ze kwamen klagen dat een gokkantoor de duizenden euro’s winst die ze hadden gemaakt, niet wilde uitbetalen, omdat het de zaak verdacht vond. Zo trokken de gokkers zélf de aandacht op hun activiteiten.’

Op een zaterdagavond vorig jaar liep er ook een merkwaardig telefoontje binnen van een krantenwinkel annex gokkantoor aan de Bredabaan in Merksem, een filiaal van de in Charleroi gevestigde sportgokaanbieder Cash Win Bet. De uitbaters hielden er een Armeniër vast na een verdachte transactie. Zowel de winkel aan de Bredabaan als de gokorganisator Cash Win Bet en de achterliggende vennootschap Business Café blijken in handen te zijn van Turken. Turken en Armeniërs zijn historisch gezien aartsvijanden.

Een insider uit de branche «Het ging om een Armeniër uit Brussel. Hij leek niet echt goed te weten waar hij mee bezig was. Dat maakte de uitbaters argwanend. Ze besloten de man aan de tand te voelen. Of er geweld werd gebruikt? Laten we zeggen dat Belgische politiemensen of onderzoeksrechters hun ondervragingen niet op zo’n manier zouden mogen uitvoeren. De Armeniër ging snel door de knieën, en vervolgens hebben de uitbaters de Kansspelcommissie gebeld.»

De Kansspelcommissie is een steundienst en kan zelf geen onderzoeken opzetten, dus schakelde ze de recherche van de Antwerpse lokale politie in. Die nam nog diezelfde avond een verklaring van de man af.

Insider «Al snel was men nog twee Armeniërs uit Brussel op het spoor die zich ook met gokfraude bezighielden.»

Uit het onderzoek bleek dat er in België een wijdvertakt netwerk actief is dat zijn geld verdient met het manipuleren van tenniswedstrijden. De drie Armeniërs die geklist werden, zijn echter niet de kopstukken, maar onbetekenende stromannen. Doorgewinterde gokcriminelen weten dat het niet verstandig is om online, of in een groot wedkantoor, in één keer grote sommen geld in te zetten op onbelangrijke sportwedstrijden ergens ver weg. Dat trekt de aandacht. Het is slimmer om voor kleinere sommen te gokken in zo veel mogelijk kleine kantoren en krantenwinkels die een vergunning hebben voor weddenschappen op sportwedstrijden. Maar om je illegale gokactiviteiten op die manier over het hele land te spreiden, heb je volk nodig. Dus sturen de kopstukken hun knechten uit om mules te rekruteren: voetvolk dat het vuile werk moet opknappen.

Insider «De Armeense gokmaffia is die stromannen in de Armeense diaspora in België beginnen te rekruteren. Ze zoeken actief naar landgenoten die in financiële problemen zitten en snel geld nodig hebben. In Brussel vind je ze bijvoorbeeld in de inburgeringscursussen van de overheid, die nieuwkomers wegwijs moeten maken in de Belgische samenleving. Het gaat dan vooral om werklozen die altijd wel voor een klusje te vinden zijn, legaal of niet. Vervolgens krijgen die mules cash geld en de gegevens over de wedstrijd en de sporter op wie ze dat geld moeten inzetten. Ze worden dan naar gokkantoren overal in het land gestuurd, van Genk en Oostende tot in Montignies-sur-Sambre.»

De onderzoekers konden hun ogen nauwelijks geloven: het leek wel alsof de halve Armeense gemeenschap in ons land aan het gokken is geslagen.

Insider «In de dagbladhandels die weddenschappen mogen aannemen, mag je niet meer dan 200 euro per dag inzetten. In theorie kun je daar wel anoniem gokken, maar in de praktijk moet je vaak je identiteit opgeven, en al zeker als je wint. En wil je voor hogere bedragen wedden, dan moet je naar een echt wedkantoor. Daar moet bij inzetten boven de 1.000 euro de identiteit van de gokker verplicht worden geregistreerd. Als iemand dus veel en vaak wint, is zijn identiteit meteen bekend. Als de gokbazen van de Armeense maffia zo weinig mogelijk de aandacht willen trekken, moeten ze hun stromannen dus voortdurend afwisselen. En dus spreken de mules op hun beurt anderen aan, meestal binnen hun eigen familie. Met als gevolg dat er nu hele Armeense clans aan het gokken zijn gegaan: vaders, zonen, dochters, neven, nichten, ooms, tantes en grootouders ketsen heel België af met misdaadgeld in hun zakken om weddenschappen af te sluiten.

»Ook online proberen ze door te diversifiëren zo weinig mogelijk sporen achter te laten. Ze schakelen zo veel mogelijk mensen in die zo veel mogelijk IP-adressen hebben, want als je twaalf gokaccounts aanmaakt vanop dezelfde computer, krijgt het gokbureau dat uiteindelijk wel in de gaten. Toen in Mechelen een groep Armeniërs werd betrapt die daar in een wedkantoor weddenschappen probeerde af te sluiten, kon die vrij makkelijk worden gelinkt aan een computer en een IP-adres dat werd gebruikt om online goktransacties uit te voeren op verdachte wedstrijden.»


Drie keer kassa

Insider «De Armeniërs geven net iets te vaak de indruk geen geoefende gokkers te zijn. Ze weten ook niets van de sport en van de wedstrijden waarop ze gokken. Wat ze moeten doen, lezen ze af van sms’jes of handgeschreven briefjes. Als zo’n Armeense grootmoeder 3.000 euro wint op een tenniswedstrijd in Peru, met een naam die op haar hand geschreven staat, ruikt een uitbater natuurlijk meteen onraad. In zeker vijf Belgische steden, waaronder Gent en Mechelen, zijn al onregelmatigheden vastgesteld.»

Wie de stromannen zijn, is nu min of meer bekend. Maar over de opdrachtgevers tasten de onderzoekers nog in het duister.

Insider «Het gaat hier om zware georganiseerde misdaad, laat daar geen twijfel over bestaan. Niemand praat, want iedereen weet wat praten kost. Die man in Merksem sloeg door omdat hij zwaar werd aangepakt door de Turken van het gokkantoor. Hij heeft diezelfde avond nog een verklaring afgelegd bij de politie. Maar de volgende dag trok hij die weer in. En die stromannen weten trouwens zelf niet goed voor wie ze werken. Ze kennen amper de naam van de tussenpersoon met wie ze in contact staan, laat staan dat ze zouden weten wie de grote mannen achter de schermen zijn.»

'Hele Armeense clans - zonen, dochters, neven, nichten, ooms, tantes en grootouders - reizen België af met misdaadgeld in hun zakken om weddenschappen af te sluiten'

De politie heeft sterke vermoedens dat het om maffiagroeperingen uit Armenië gaat, maar de namen van de maffiosi kent ze niet. En al evenmin weten de onderzoekers van waaruit ze opereren. Werken ze vanuit de Armeense hoofdstad Jerevan, of vanuit Moskou, waar van oudsher een invloedrijke afdeling van de Armeense georganiseerde misdaad actief is? Of misschien werken ze wel vanuit Brussel of Parijs? Het enige wat vaststaat, is dat matchfixing een wel erg lucratieve bezigheid is.

Insider «De mules zetten meestal relatief kleine sommen in, van een paar honderd euro tot een paar duizend. Maar ze incasseren wel telkens zeven tot vijftien keer het ingezette geld. En met dit systeem van matchfixing winnen de criminelen drie keer. De cash die ze meegeven aan hun mules is geen eerlijk verdiend geld: die centen zijn afkomstig van criminele activiteiten. Dat is één. Via de gokkantoren kunnen ze dat misdaadgeld vervolgens gemakkelijk witwassen. Dat is twee. En terwijl je normaal een verlies van 10 tot 15 procent moet incalculeren bij het witwassen, scheppen ze hier nog eens extra geld, dat zo schoon is als een pas gewassen baby. Op elke 100 euro crimineel geld die wordt ingezet, kan de gokmaffia tot 1.500 euro ‘legale’ winst maken. Gokfraude is echt de kip met de gouden eieren.»


Scheve tennissers

Als er omkopers zijn, zijn er uiteraard ook omkoopbaren en omgekochten. Wie zijn de tennisspelers die plooien voor het geld van de gokmaffia? Het valt op dat de Armeniërs vaak wedden op tenniswedstrijden in Zuid-Amerika, in Marokko of in het Turkse Antalya. Maar ze gokken ook op tennistoernooien dichter bij huis, zoals in het Duitse Marburg en het Nederlandse Alphen aan den Rijn.

'Niemand praat, want iedereen weet wat praten kost'

Insider «De Armeniërs lijken een voorkeur te hebben voor vrouwelijke tennissers. Niet de toppers uit de kop van de rangschikking, maar spelers van tweede en derde garnituur.»

Vaak komen die vrouwelijke tennissers uit in het Women’s Circuit van de International Tennis Federation (ITF). Dat is een competitie die net onder de prestigieuze WTA Tour van de Women’s Tennis Association geklasseerd staat, en waarvan de toernooien een prijzenpot hebben dat varieert van 10.000 tot 100.000 dollar.

Een naam die erg vaak opdook in de instructies waarmee de Armeense mules naar de Belgische kantoren trokken, is die van Fernanda Brito, een Chileense tennisspeelster. Brito is op dit moment de Chileense nummer 1 in het vrouwentennis en ze speelt bijna uitsluitend wedstrijden in Zuid-Amerika. Haar internationale ranking schommelt rond plaats 450. Een match van haar die veel Armeense gokkers lokte, was die tegen de Argentijnse Maria Constanza Vega van 23 oktober 2014 op het Lima 10 ITF-toernooi in Peru. De jongere Vega staat nog een honderdtal plaatsen lager gerangschikt dan Brito en werd ook al twee keer door haar verslagen. Maar op het toernooi van Lima, met een prijzenpot van 10.000 dollar, gokten de Armeniërs tegen de verwachtingen in op een verlies van Brito. De Chileense werd kansloos met 2-0 ingepakt door Vega.

null Beeld

Een andere favoriet van de Armeniërs was een wedstrijd op het toernooi in het Turkse Antalya, op 8 december 2014, tussen de Italiaanse Federica Prati en de Georgische Jekaterina Gorgodze. Gorgodze verloor met 2-0.

Er zijn ook mannelijke spelers die in de gokpatronen van de Armeniërs opduiken. De belangrijkste is Hans Podlipnik-Castillo. Podlipnik is een Chileen van Poolse afkomst, en de beste Chileense speler van het moment. Zijn hoogste ATP-ranking ooit was 177; op dit moment staat hij één plaats lager. Podlipnik was volgens de Belgische autoriteiten betrokken bij een aantal verdachte wedstrijden, zoals een match op een toernooi in het Duitse Marburg, op 3 juni 2014, tegen Henri Laaksonen, een speler met de dubbele Fins-Zwitserse nationaliteit. Laaksonen won de wedstrijd met twee sets tegen nul.

null Beeld

Insider «Bij de Kansspelcommissie hebben ze een aantal wedstrijden van Podlipnik die op de lijsten van de Armeniërs voorkomen, laten bekijken door specialisten. Die kwamen heel snel tot de conclusie: ‘Doorgestoken kaart.’»

Een andere wedstrijd van Podlipnik waar intensief op werd gegokt, werd gespeeld tijdens TEAN International in het Nederlandse Alphen aan de Rijn. Daar nam Podlipnik het op 3 september 2014 op tegen de Nederlandse speler Matwé Middelkoop. Middelkoop won de wedstrijd met twee sets tegen nul. Beide wedstrijden werden gespeeld op professionele toernooien uit de ATP Challenger Tour, die in belangrijkheid net na de ATP World Tour komt. Het prijzengeld in deze categorie varieert van 40.000 tot 220.000 dollar.

null Beeld

Insider «Hoeveel kan een middelmatige speler verdienen op dergelijke toernooien? Vaak maar 1.000 of 2.000 dollar. Wel, de gokmaffia biedt die spelers 10.000 dollar en méér voor het verliezen van een match, of soms zelfs maar van één set. Bovendien zijn er wedstrijden waar verlies geen invloed heeft op je ranking: een extra motivatie voor sommige tennissers om een scheve schaats te rijden.»


Parketten zeggen nee

De Kansspelcommissie vond in totaal meer dan twintig wedstrijden waar mogelijk mee geknoeid was en concludeerde dat dit een belangrijk dossier was. Ze maakte het over aan de parketten van Antwerpen en Mechelen, waar een aantal van de gokactiviteiten hebben plaatsgevonden, en ook aan het federale parket.

Insider «In Antwerpen en Mechelen werden die dossiers in een mum van tijd geseponeerd, zonder dat er ook maar één onderzoeksdaad werd verricht. Tja, vind maar eens een substituut die zijn schouders onder een internationaal onderzoeksdossier wil zetten. Dat kost veel inspanningen, tijd en geld. Daar staat niemand om te springen. Maar de terughoudendheid van de Belgische justitie zorgt er wel voor dat dit soort criminaliteit, en de bijbehorende witwaspraktijken, ongestraft blijven in dit land. Internationale criminele bendes zien dat ook, hè. Ze weten inmiddels dat ze hun gokfraude ongestraft vanuit België kunnen organiseren.»

De woordvoerders van het parket van Mechelen en het federale parket zeggen vreemd genoeg dat ze geen spoor kunnen terugvinden van de geseponeerde dossiers. In Antwerpen vindt persmagistraat Ken Witpas er wél één terug.

Ken Witpas «Het betreffende dossier zit onder het notitienummer AN58.LB.145593-14. Het is inderdaad eventjes geseponeerd geweest. Het ging om wat wij een technische seponering noemen. Maar dat wil niet zeggen dat het dossier nu is afgesloten. Het onderzoek loopt wel degelijk nog.»

Bij de Kansspelcommissie bevestigt adviseur en specialist Peter Naessens het bestaan van het dossier.

Peter Naessens «Ik kan bevestigen dat een snelle en efficiënte samenwerking tussen de Kansspelcommissie en de lokale politie van Antwerpen aan het licht heeft gebracht dat matchfixing op internationale schaal ook vanuit België wordt georganiseerd. Met dit dossier wordt ook de mythe doorgeprikt dat matchfixing een Aziatisch probleem zou zijn, dat vooral online voor problemen zorgt en in de eerste plaats het voetbal treft.»

‘Ach, iedereen heeft nu de mond vol van matchfixing,’ zegt een anonieme magistraat. ‘De federale overheid, de gewesten, de parketten, de politie: ze verklaren allemaal met de hand op het hart dat ze er wat aan willen doen. Ook op internationaal vlak zijn er steeds meer intentieverklaringen van politieorganisaties en politieke instanties. Overal worden er druk bijgewoonde internationale conferenties georganiseerd. Maar wat gebeurt er daadwerkelijk op het terrein? Bitter weninig.’

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234