De groeven in Koen De Graeve

Koen De Graeve en ik gaan aan de keukentafel zitten, en om te beginnen nemen we even zijn huidige stand van zaken door.

Zijn laatste grote rol werkt nog na: Mario Verstraete in ‘Tot altijd’ van Nic Balthazar, de MS-patiënt die als eerste gebruik maakte van de Belgische euthanasiewet, en daardoor een historische figuur werd. De stem van Koen De Graeve is te horen in ‘Helden van het internet’ op 2BE, een tussendoortje dat geinige filmpjes van een nieuw medium naar een oud medium overhevelt: ‘Ik doe het puur voor Tim Van Aelst, de baas van productiehuis Shelter,' zegt de acteur. ‘Hij had me gevraagd voor ‘Wat als?’, maar ik kon me er jammer genoeg niet voor vrijmaken. Ik dacht: ‘I owe him.’ Ik heb me goed geamuseerd met die inleessessies, maar voor de rest heb ik geen enkele verdienste aan dat programmaatje.’


Enkele quotes


HUMO Je bent ondertussen een gewaardeerd en veelgevraagd acteur. Maar hoe zit het nu met de voldoening die je uit acteren puurt?
De Graeve «Ik kan me ten volle ontplooien in mijn werk. Ik kan er haast volledig in verdwijnen, en tegelijk kan ik het als het ware overzien - ik kan erboven staan. Ik kan me geen grotere voldoening voorstellen. Al komt een liedje schrijven aardig in de buurt.»


»Ik was naar de toneelschool gegaan om Shakespeare te spelen, liefst vanaf dagéén. Alleen begon ik na verloop van tijd te voelen dat ik eerst allerlei tics en maniertjes moest afleren vooraleer ik voorzichtigjes aan Shakespeare kon beginnen. Daar heb je de toneelschool dan wél heel erg voor nodig.»
HUMO Heb je op de toneelschool ook getwijfeld of je het wel kon?
De Graeve «Ze hebben mij doen twijfelen. Aan het eind van het tweede jaar kreeg ik te horen: ‘We vermoeden wel dat het in je zit, maar het krijgt maar geen vorm.’ Ik denk dat ik die opleiding lang veel te cerebraal heb benaderd, dat ik te zeer dacht dat het louter een kwestie van begrijpen was. Ik wou het té goed doen.
»Het gekke is dat het impulsieve en het intuïtieve mijn troeven waren toen ik aan Studio Herman Teirlinck begon, maar dat heb ik in de eerste twee jaar verloren. Ik stond er overigens ook als lui bekend; wellicht terecht, want tussen mijn vijftiende en mijn negentiende heb ik mijn arbeidsethos verloren. Leerstof reproduceren wilde ik niet meer. Werken was ik niet meer gewend en ik was me van mijn luiheid bewust, maar de acteur Ernst Löw zei me op een dag: ‘Jij bent helemaal niet lui. Je bent gewoon aan het wachten.’


HUMO Waren er acteurs die je erg bewonderde, en die je daardoor misschien wel beïnvloed hebben in je studiekeuze?
De Graeve «Neen, ik ben nooit idolaat geweest. Maar ik heb altijd wel gefascineerd naar Marlon Brando gekeken. Een mafkikker, maar zo overtuigend, zo krachtig. Dat animale, die innerlijke gloed: buitengewoon. Je wordt zo door hem aangetrokken. Maar wat ís dat magnetisme?
»Wat Brando heeft, zie ik ook bij Matthias (Schoenaerts). Ik weet dat er aan elke acteerprestatie van Matthias een ongelofelijke concentratie voorafgaat: je kunt hem dan zien ijsberen op de set, of anders staat hij ergens aan de kant in zichzelf verzonken te wiebelen. Een fantastische speler. Mijn clowneske kant is dan weer veel groter dan die van Matthias, en ik ben ook veel theatraler, en dus veel uitgesprokener in mijn manier van acteren. Maar af en toe heb ik ook wel zin om naar binnen te duiken...


HUMO Ik neem aan dat jij het ‘parcours van verdriet’ wel hebt kunnen afleggen: je moeder heeft jarenlang aan bloedkanker geleden.
De Graeve «En al die jaren beseften we dat het fataal was, want haar ziekte was nu eenmaal ongeneeslijk. Wij, haar naaste familie, kwamen elkaar in die jaren heftig tegen. ’t Was wel bijzonder om te zien hoe het leven altijd weer een soort evidentie wordt, ook al verwacht je je aan de dood van je moeder of je vrouw. Het gaat onverbiddelijk door, zelfs al zat ik op cruciale momenten in mijn moeders ziekte weleens met mijn familie om de tafel: ‘Wat nu?’ In zak en as. Even later zat ik alweer in de rush van alledag.»
HUMO Euthanasie is dus ter sprake gekomen.
De Graeve «Ja. Die palliatieve sedatie was eigenlijk ook al een toegeving, en op de keper beschouwd is het verschil met euthanasie gering. De thuisverpleegster zei: ‘We gaan je mama helpen.’ Hóé bleef onuitgesproken, maar alle betrokkenen wisten wel wat ‘helpen’ betekende. Die verpleegster, die bekend was met mijn familie, kan in mijn ogen niets meer verkeerd doen. Zij moet gedacht hebben: ‘Het is uitgesloten dat een mens dat zo veel gedaan heeft in haar leven er op een mensonwaardige manier moet uitstappen.


HUMO Wat is er blijven hangen van die emotioneel veeleisende rol?
De Graeve «’t Was ongetwijfeld een ingrijpende ervaring, maar toch was Celle, mijn rol in ‘De helaasheid der dingen’ een nog intensere ervaring. Dat komt ook door de inspirerende kracht van Felix van Groeningen, een regisseur die onder je vel gaat zitten. En daarbovenop daagden de acteurs ook nog eens elkaar uit. Het overkomt mij anders nooit, maar dit keer vond ik het fijn om in Celle te blijven hangen, ook als ik aan de cateringtafel zat. Mijn rol in ‘Tot altijd’ was voor mij een emotionele rollercoaster, maar zodra er ‘Actie!’ werd geroepen, dacht ik niet meer aan mijn moeder: ik wilde haar gedachtenis niet gebruiken, want dat voelde oneerlijk aan – het trok mij uit de situatie van Mario Verstraete. Maar ik wou wel haar hardheid en haar generositeit tonen: de kracht die haar over de drempel van de dood heeft getild. Ik wou daar ver in gaan, en het heeft mij weinig moeite gekost om twintig kilo af te vallen. Toen ik ‘s ochtends om halfvijf opstond om te gaan sporten, dacht ik altijd weer: ‘Piece of cake in vergelijking met wat mijn moeder zich heeft moeten getroosten.’»

Lees de filmreview en bekijk de trailer van 'Tot Altijd'

Tot Altijd - The Making Of

HELDEN VAN HET INTERNET

2BE | maandag 26 maart | 22.30

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234