De Groote Oorlog van Sidi Larbi Cherkaoui: 'Gelukkig had Nick Cave een piano'

Nick Cave, undergroundicoon uit Australië, en Nicholas Lens, internationaal vermaard componist uit Ieper, sloegen in 2014 de handen in elkaar voor de opera ‘Shell Shock’: twaalf canto’s die stem geven aan de gruwel van de Eerste Wereldoorlog, van vuurlinie tot thuisfront. Hun multidisciplinair oorlogsrequiem, op 10 november voor het eerst op tv te zien, werd geregisseerd door een andere Belg met wereldfaam, choreograaf Sidi Larbi Cherkaoui. Die kreeg duidelijke instructies, vertelde Cave destijds aan Humo: ‘We wilden niet dat ‘Shell Shock’ een viering van het lichaam zou worden, wat dansvoorstellingen vaak zijn. We hadden net het tegenovergestelde in gedachten, een vernedering van het lichaam.’

HUMO Cave en Lens hebben beiden grootvaders die getraumatiseerd uit de oorlog kwamen. Heb jij familieverhalen uit de Groote Oorlog?

Sidi Larbi Cherkaoui «Mijn familie heeft meer met de Tweede Wereldoorlog. ‘Shell Shock’ heeft me gedwongen me te verdiepen in de Eerste Wereldoorlog, waardoor ik ook als danser ongelofelijke ontdekkingen gedaan heb. De Eerste Wereldoorlog betekende op veel vlakken een ommezwaai. Dat geweren twintig kogels per minuut konden afvuren in plaats van twee en dat iedereen daardoor een doelwit werd, leidde ertoe dat de pocherige outfits in rood, blauw en wit werden vervangen door camouflage, groen en kaki. Soldaten trokken niet langer rechtop ten strijde, maar kropen in die loopgraven als mollen in de grond. Hedendaagse dans heeft in de jaren 80 een soortgelijke ommezwaai gemaakt naar het lichaam dat valt, rolt, kruipt. Zulke overeenkomsten fascineren me enorm.

»Met de titel had ik iets soortgelijks: shellshock is een stoornis die getypeerd wordt door stuiptrekkingen – een soort fysieke tourette. Mij interesseerde natuurlijk dat die bewegingen dicht bij hedendaagse dans aanleunen.»

HUMO Wat is je favoriete canto?

Cherkaoui «De ‘Canto of the Unknown Soldier’. Die heeft iets zalvends, maar tegelijk zijn de bewegingen in de choreografie het meest lelijk en absurd. Alsof de meest lyrische stukken in de muziek om vervormingen vroegen om bij de rest te passen.»

HUMO Was je vertrouwd met het werk van Nick Cave en Nicholas Lens?

Cherkaoui «Het werk van Nicholas ken ik goed, hij volgt mij ook al langer. Hij is ook een selfmade man, dat schept een band. Van Nick Cave herinner ik me vooral een soloconcert in 1999 op het Edinburgh Festival, waar ik toen ook speelde. Ik was diep onder de indruk van de manier waarop hij zoveel volk heel nederig aansprak: ‘Normaal speel ik met een band, maar vandaag ben ik alleen. Gelukkig heb ik wel een piano’ – en hop, hij was vertrokken. Heel zachtaardig, ondanks die zware en intrieste teksten. Dat sprak me aan, omdat melancholie mij niet vreemd is.»

HUMO Lens en Cave zien in jou toch vooral een optimist, zeiden ze. Ze vroegen zich af wat dat zou geven in combinatie met hun donkere werk.

Cherkaoui «We zijn naar mijn gevoel veel te duaal ingesteld: links of rechts, Vlaams of buitenlands, optimistisch of pessimistisch. Ik wil niet kiezen, ik ben en blijf iemand die op de rand zit. Daarom weet ik ook nog altijd niet of ‘Shell Shock’ nu optimistisch of pessimistisch is. Het heeft bij momenten iets glorieus, maar we probeerden daar toch ook van af te dingen. Zo glorieus was het toen immers allemaal niet, het was vooral graven en ploeteren.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234