Een ijsbeer met haar jongen. Beeld Thinkstock
Een ijsbeer met haar jongen.Beeld Thinkstock

Poolijs

De ijsbeer is voor zijn jacht afhankelijk van zee-ijs. En dat verdwijnt onder zijn poten

Vasten wordt de ijsbeer snel te veel door smeltend ijs

IJsberen voeden zich bij voorkeur met zeehond, en zijn afhankelijk van zee-ijs om in de buurt te komen van hun prooi. Door klimaatverandering neemt de oppervlakte zee-ijs af, wat de overlevingskansen van de ijsbeer vermindert. Maar hoe snel zal dat gaan? Sneller dan gedacht, concludeert een Noord-Amerikaanse onderzoeksploeg nu in vakblad Nature Climate Change.

Als er geen zee-ijs is, moeten ijsberen overleven op het land. Daar gaan ze geen zeehond vinden, dus dat betekent vasten, gewichtsverlies, en uiteindelijk de dood als het vasten te lang duurt. Vasten is nu nog een seizoensverschijnsel, een zomers gebeuren dat zich alleen voordoet bij de meest zuidelijke levende ijsberen. Dat zijn met name de populaties in het gebied tussen Groenland en het noord-oosten van Canada.

Onder leiding van de Canadees Peter Molnar hebben de onderzoekers een modelberekening opgebouwd, die begint met die ijsbeerpopulaties. Want het effect van dat zomers vasten op die dieren is bekend: de ijsberen moeten interen op hun vetlaag en verliezen gewicht, en hoe beter doorvoed ze aan die periode kunnen beginnen hoe langer ze die volhouden.

Welpen zijn de eerste slachtoffers

Vervolgens is met klimaatmodellen berekend wanneer alle andere ijsberen in het arctisch gebied, van Spitsbergen tot Siberië en Alaska, die nu nog het hele jaar kunnen profiteren van zee-ijs, te maken krijgen met een zomerse vastenperiode. Heel snel, concluderen de onderzoekers. En dat betekent dat ook die ijsberen een tijd op het vaste land moeten zien te overleven.

Als de uitstoot van broeikasgassen is het huidige tempo doorgaat, komen al die ijsberen snel aan de grenzen van hun kunnen. De eerste slachtoffers zijn de welpen, omdat die afhankelijk zijn van de moedermelk, en vasten vermindert moeders lactatie. Daarna leggen de jonge dieren het loodje, omdat die nog weinig reserves hebben. Dan volgen de volwassen mannetjes. De laatst overlevende ijsbeer zal een volwassen vrouwtje zijn dat geen pups heeft. Vrouwelijke ijsberen zijn zwaarder dan de mannen en houden het vasten langer vol.

De afname van het zee-ijs door opwarming zal voor het eind van de eeuw de ijsbeerpopulaties in vrijwel het hele arctische gebied ondermijnen, concludeert de ploeg van Molnar, omdat er nauwelijks meer pups groot worden en de sterfte onder volwassen dieren toeneemt. In de modelberekeningen moet de uitstoot van broeikasgassen drastisch worden verminderd om de ijsbeer voor uitsterven te behoeden. Alle tussenliggende scenario’s leiden er alleen maar toe dat enkele populaties de 22ste eeuw halen.

(Trouw)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234