'Nurture drukt toch duidelijk een stempel op nature.'

15 Minuten BeroemdRafael Van der Sype

De jeugdliefde van Lidewij Nuitten uit ‘Waar is Mark?’: ‘Ik wilde het een beetje spannend houden’

'Nurture drukt toch duidelijk een stempel op nature.'Beeld Kris Van Exel

Er waren al een heleboel Marken de revue gepasseerd – hier en daar zelfs een Reginald en een Francky – toen Lidewij Nuitten in de laatste aflevering van ‘Waar is Mark?’ eindelijk haar jeugdliefde terugvond. Alleen heette hij niet Mark maar Rafael, was hij niet Afrikaans maar Braziliaans, en woonde hij niet in de Kempen maar in het Leuvense. Het mag dus een wonder heten dat Lidewijs zoektocht niet op een sof uitdraaide, maar wel op een aandoenlijk weerzien en op onverwachte televisiebekendheid voor de gezochte Rafael Van Der Sype.

RAFAEL VAN DER SYPE «Mijn buurvrouw had de oproep van Lidewij bij Danira Boukhriss in ‘Vandaag’ gezien. Ik ben meteen het fragment gaan opzoeken en ik wist het zeker: ik ben de Mark die ze zoekt. Ik heb in mijn hele leven maar één Lidewij ontmoet en dat was op een sportkampje. Haar naam was me altijd bijgebleven. Diezelfde avond heb ik haar een mail gestuurd.»

HUMO Je verwoordde het nogal kort en cryptisch: ‘Beste Lidewij, ik weet over welke Mark het gaat.’

VAN DER SYPE (lacht) «Ik wilde het toch een beetje spannend houden. Ik dacht: als jij mijn wereld op z’n kop komt zetten, ga ik niet meteen alles prijsgeven.

»Het heeft wel even geduurd voor het tot me doordrong: ze zijn een programma aan het maken over mij! Ik was ook best zenuwachtig voor onze eerste ontmoeting. Lidewij en ik hadden wel een paar keer gebeld, maar wat je op tv zag, was écht ons eerste weerzien na twintig jaar.»

HUMO ‘Waar is Mark?’, dat volgende week opnieuw wordt uitgezonden, nam al snel een bocht: het werd minder een zoektocht naar een jeugdliefde, wel een reportage over adopties in het Vlaanderen van de jaren 90.

VAN DER SYPE «Zelf ben ik met mijn gat in de boter gevallen met mijn adoptieouders, maar ik had ook gehoord over adopties die niet goed waren uitgedraaid. Vaak ging het over kinderen die al wat ouder waren toen ze werden geadopteerd. Zij wisten wat ze achterlieten, ik niet: ik was maar een paar maanden oud toen mijn ouders me van Brazilië naar België brachten.»

HUMO Een andere geadopteerde Mark uit de reeks zegt: ze kunnen interlandelijke adopties beter afschaffen.

VAN DER SYPE «Daar valt iets voor te zeggen. Je kunt beter eerst in de eigen kring van een kind kijken voor je het naar de andere kant van de wereld stuurt om op te groeien.

»Maar de strenge eisen die hier aan kandidaat-adoptieouders worden gesteld, gaan toch wat te ver. Geen idee of het er vandaag nog zo aan toegaat, maar destijds kregen mijn ouders midden in de nacht controle om te kijken of ze wel samen sliepen. Volgens mijn pa werd er zelfs aan de matras gevoeld, om na te gaan of de linker- en rechterkant allebei warm waren.»

HUMO Je hebt je biologische moeder voor het eerst ontmoet op je 16de. Hoe had je haar gevonden? Niet via Danira Boukhriss, stel ik me voor.

VAN DER SYPE «Die zoektocht was vooral het werk van mijn adoptieouders. Zij hadden al met succes naar de roots van mijn geadopteerde zus en broer gezocht, en bij mij hadden ze een aanknopingspunt: ze hadden een foto van mijn moeder en ze wisten haar naam. Met de hulp van een Braziliaanse kennis en een soort detective, die in mijn geboortedorp van deur tot deur is gegaan, hebben ze haar gevonden.»

HUMO Bij zo’n weerzien moeten duizend vragen door je heen gaan. Welke stel je dan het eerst?

VAN DER SYPE «Goh, ik heb haar veel vragen gesteld, maar tegelijk ook te weinig. De emoties waren zo overweldigend, zeker voor een 16-jarige. We zijn er toen ook achter gekomen dat ik bij mijn geboorte niet Roberto heette – mijn ouders waren er altijd van uitgegaan dat dat mijn Braziliaanse naam was – maar Rafael, en dat mijn verjaardag twintig dagen eerder viel dan ik hem al die jaren had gevierd. Dat was veel informatie om te verwerken: ik kreeg er niet alleen een moeder bij, maar ook een nieuwe naam en een nieuwe verjaardag.»

HUMO De naam Mark had je te danken aan je broer en zus: zij mochten van je ouders een naam kiezen voor hun nieuwe broertje. Waarom in godsnaam Mark?

VAN DER SYPE (lacht) «Dat vraag ik me ook af. Ze hebben zelf oer-Vlaamse namen: mijn broer heet Dirk en is geboren in Chili. Mijn ouders hebben bewust voor Belgisch klinkende namen gekozen, omdat ze vreesden dat potentiële werkgevers onze sollicitatiebrieven anders na één blik al aan de kant zouden schuiven.»

HUMO Een terechte vrees. In ‘Waar is Mark?’ vertel je hoe je op een stageplek naar huis werd gestuurd, omdat je bij aankomst geen witte Mark bleek te zijn.

VAN DER SYPE «Daar was ik toen het hart van in, maar ik heb nog erger meegemaakt. Achteraf vond ik het jammer dat ik in ‘Waar is Mark?’ niet heb verteld over onze vroegere buurman. Toen ik een jaar of 14 was, was ik op straat aan het voetballen met vrienden. Die buurman kwam razend naar buiten gelopen: ‘Jullie moeten stoppen met die bal op mijn gazon te trappen!’ Waarop hij zich omdraaide en een vinger in mijn gezicht stak: ‘En voor jouw soort heb ik het niet.’ Ik was te verbouwereerd om te reageren, maar vergeten zal ik dat nooit.»

HUMO Zou die oude buurman de reeks gezien hebben?

VAN DER SYPE «Ha! Ik hoop het. Misschien zou hij dan eindelijk begrijpen hoe machteloos ik me toen voelde.»

HUMO ‘Waar is Mark?’ eindigt met een quote van de spirituele leermeester Ram Dass: ‘Alles wat je zoekt, zit al in jezelf.’ Heb jij een deel van jezelf teruggevonden in Brazilië?

VAN DER SYPE «Ja en nee. Brazilië is er altijd geweest in mijn leven. Ik heb de passie en de intensiteit die je associeert met Zuid-Amerikanen. Op het voetbalveld was ik één van de snelsten, maar op school speelde het me parten. Dan stond op mijn rapport: ‘Mark kan moeilijk stilzitten en stoort de les.’

»Ondanks dat zuiderse temperament voel ik me op en top Belg. Het is niet omdat ik geen bloedverwant van mijn ouders ben, dat ik niet op hen lijk. Ik betrap mezelf geregeld op de gedachte: ik ben helemaal onze pa. Nurture drukt toch duidelijk een stempel op nature

HUMO Heb je nog contact met je biologische moeder?

VAN DER SYPE «Ik heb haar niet meer teruggezien, maar dat zal er zeker nog van komen. Mijn vaste voornemen is haar een brief te schrijven – internet heeft ze bij mijn weten niet – maar ik schuif die zware opdracht telkens voor me uit. Intussen moet ik twaalf jaar van mijn leven neerpennen en naar het Portugees laten vertalen. Ze weet nog niet eens dat ze intussen oma is geworden: ik heb twee kinderen.»

'Het is fijn te merken dat het programma veel mensen wat heeft bijgebracht. Over adopties – dat het niet altijd rozengeur en maneschijn is – en over het racisme of de vooroordelen waarmee je geconfronteerd wordt.' (Beeld uit 'Waar is Mark': Lidewei Nuitten met twee andere Marken) Beeld © VRT
'Het is fijn te merken dat het programma veel mensen wat heeft bijgebracht. Over adopties – dat het niet altijd rozengeur en maneschijn is – en over het racisme of de vooroordelen waarmee je geconfronteerd wordt.' (Beeld uit 'Waar is Mark': Lidewei Nuitten met twee andere Marken)Beeld © VRT

HUMO Als je je moeder nooit had gevonden, was je dan je leven lang blijven zoeken?

VAN DER SYPE «Nee, omdat ik die foto had. Ik wilde dat weerzien wel graag, maar dan vooral voor haar. Het moet afschuwelijk zijn om je kind te moeten afgeven en dan niks meer van hem te horen. Mijn biologische vader was met de noorderzon verdwenen tijdens de zwangerschap, en zij had niet de middelen om me groot te brengen. Ik wilde haar graag geruststellen dat mijn adoptieouders hadden gedaan wat ze hadden beloofd: heel goed voor mij zorgen.»

HUMO Lidewij is door het programma beginnen na te denken over haar leven en haar geaardheid. Heeft het bij jou ook zo’n aardverschuiving veroorzaakt?

VAN DER SYPE «Niet bij mij, maar het is wel fijn te merken dat het veel mensen wat heeft bijgebracht. Over adopties – dat het niet altijd rozengeur en maneschijn is – en over het racisme of de vooroordelen waarmee je geconfronteerd wordt, nog vóór je één woord hebt gezegd. Zelfs vrienden reageerden verbaasd: ‘We hadden er nooit bij stilgestaan dat dat je jeugd zo hard heeft bepaald.’

»Onlangs had ik het erover met een vriendin van mijn zus, een Koreaanse. Als kind stond ze zich vaak voor de spiegel af te vragen: waarom zien mensen toch zo snel aan mij dat ik niet van hier ben? Dat gevoel herken ik. Pas als iemand me weer eens met mijn huidskleur confronteert, denk ik: ah ja, ik ben anders.»

HUMO Hoe gaat het nu tussen jou en Lidewij?

VAN DER SYPE «Goed. Als we ons nu afvragen hoe het met de ander gaat, pakken we gewoon de telefoon. Daar hebben we geen tv-programma meer voor nodig.»

Waar is Mark?
Eén, dinsdag 10 augustus, 21.00

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234