De kwelduivel van Bart De Wever: advocaat Abderrahim Lahlali

Abderrahim Lahlali (36) is advocaat, jong en succesvol, maar tevens bij de pinken en onverschrokken. Toen Bart De Wever zijn uitspraken over Marokkanen en Berbers in de ether mikte, diende Lahlali prompt een klacht in.

Lahlali en ik hebben afgesproken aan het Gentse Sint-Pietersstation. We grijpen die geografische omstandigheid aan om de actualiteit even te laten voor wat ze is en te beginnen bij de jeugdjaren van Lahlali, nu CD&V-gemeenteraadslid in Ronse, maar geboren Gentenaar.

'Iedereen heeft recht op verdediging. Misschien moet De Wever in de leer bij zijn partijgenoot Vic Van Aelst, die heeft vaak aan de kant van de beklaagden gestaan. Zware criminelen. Moordenaars, drugdealers'

Abderrahim Lahlali «Mijn vader was een migrant van de eerste generatie: hij is in 1965 naar hier gekomen op uitnodiging van de Belgische overheid, want zoals u weet heeft België, toen de stroom werkkrachten uit Zuid-Europa opdroogde, actief campagne gevoerd in Marokko en Turkije. Mijn vader was Marokkaans, maar ook Imazighen. Wij gebruiken de benaming Berber niet, dat is een Franse koloniale term en een verbastering van het woord ‘barbaar’. De Imazighen leefden in heel Noord-Afrika – de Egyptische farao Ramses II had Imazighen-roots.

»Mijn vader zette dus precies vijftig jaar geleden voet aan wal in België. Na een tijdje ging hij als handarbeider aan de slag bij UCO, een textielbedrijf in Gent. Hij was net 22 toen hij hier aankwam. Zich zo goed mogelijk aanpassen aan de regels van die nieuwe wereld: daar draaide zijn leven rond. Dat, en werken, en nog eens werken. Als kind uit een landbouwersgezin had hij een strenge arbeidsethiek meegekregen.

»Mijn vader leest en schrijft Arabisch, en hij spreekt een mondje Frans, maar geen Nederlands: er bestonden indertijd geen taallessen en inburgeringscursussen. Hij deelde – tot hij in 1974 met mijn moeder trouwde – een studio met drie vrienden: kwestie van de huurprijs laag te houden, om af en toe wat geld naar Marokko te kunnen sturen. Het was niet de bedoeling om te blijven. Zo had België het ook niet bedoeld, daarom werden ze gastarbeiders genoemd: een gast blijft niet voor altijd. Maar mijn vader is wél gebleven, net als duizenden andere Marokkanen. Hij heeft zo bijgedragen aan de economische expansie van België na de Tweede Wereldoorlog, en dus ook aan de welvaartsstaat die op die fundamenten is gebouwd. Daarom heeft Bart De Wever zo veel mensen op de ziel getrapt met zijn uitspraken.»

HUMO U bent in 1978 geboren.

Lahlali «In de Rabotwijk in Gent. Wij woonden in de buurt van de torenblokken naast het nieuwe gerechtsgebouw, die nu één voor één verdwijnen. We speelden er in de ondergrondse parkeergarages, haalden kattenkwaad uit, deden belleketrek: een doodnormale jeugd. Maar wel getekend door armoede: mijn moeder was analfabeet, ze kon niet uit werken gaan.»


'Mijn vader heeft, net als duizenden andere Marokkanen, bijgedragen aan de economische expansie van België na de Tweede Wereldoorlog, en dus ook aan de welvaartsstaat'

HUMO Bent u bekend met de spreekwoordelijke verscheurdheid van de tweedegeneratie-migranten?

Lahlali «Als kind wist ik van geen verscheurdheid. We leefden tussen de Turken en de Vlamingen, in de veronderstelling dat wij allemaal gelijk waren. Maar in het derde leerjaar ben ik terechtgekomen bij meester Henri. Een xenofoob en racist van het zuiverste water. Het was de eerste keer dat iemand mij het gevoel gaf dat wij anders waren. Hij behandelde de Marokkaanse en Turkse kindjes als beesten, snauwde ons allerlei lelijks toe. Als we ’s ochtends de tafels van vermenigvuldiging moesten opzeggen, kreeg een Vlaams kind (tikt drie maal op tafel) drie seconden bedenktijd, wij moesten binnen de (hamert op tafel) seconde antwoorden of we werden gestraft. Lijfstraffen. Ik werd tijdens de pauze in de kast opgesloten. Andere keren liet hij mij alle hoeken van de klas zien: die meester Henri – ik neem geen woord terug – heeft ons mishandeld. Ik was 8 en dacht dat dat normaal was. Een leraar was een gezagsfiguur naar wie je opkeek. Ik heb er de laatste dagen vaak aan moeten denken, toen ik las over verkrachtingsslachtoffers die geen klacht durven in te dienen. Mijn oudere broers zeiden: ‘Wij hebben het ook meegemaakt.’ Onze ouders vielen we er niet mee lastig: zij zaten in overlevingsmodus. De politie zou ons niet geloofwaardig gevonden hebben: hoelang hebben die zaken van kindermisbruik in de kerk niet in de doofpot gezeten? En dat ging dan nog over kinderen van Vlaamse middenklassers. Nee, wij werden geslagen door een leerkracht en we vonden dat normaal.»

HUMO Aan Yamila Idrissi vertelde u ooit hoe u na de lagere school richting TSO werd gemanoeuvreerd, ondanks uw goede resultaten.

Lahlali «Ik was altijd de tweede van de klas, na Kurt. Ik ken zelfs zijn naam nog (lachje). En toch zei men: TSO. Omdat mijn ouders nooit naar het oudercontact kwamen. Ik kan het ze niet kwalijk nemen: mijn vader deed ploegendienst en mijn moeder kon niet lezen. Gelukkig had ik intussen Mohamed El Omari leren kennen in de Arabische les. Een mondige, slimme kerel – ook jurist intussen. Hij zag dat ik capaciteiten had en wees me de weg naar het Sint-Amanduscollege, een witte eliteschool met 1.500 leerlingen, van wie vier met een kleurtje. Het was een aderlating voor mijn ouders: elk jaar 20.000 frank aan boekengeld, dat was een maandloon. Ik heb er wel de Bijbel gelezen, wat ik als praktiserend moslim nog altijd een verrijking vind, en we werden gerespecteerd in ons geloof. We hoefden bijvoorbeeld geen kruisteken te maken. We moesten wel mee naar de mis, maar we hoefden niet ter communie te gaan.

»We bleven een curiosum, al namen de leerkrachten, de directie en de broeders ons altijd in bescherming. Op één uitzondering na: de leraar technologische opvoeding. De dag na Zwarte Zondag wenste die mij voor Sinterklaas een doos Vlaamse Blokjes toe. Legoblokjes. Iedereen lachen, maar ik wist niet waar hij het over had. Ik had nog nooit van het Vlaams Blok gehoord. Wij hadden geen geld voor een televisietoestel, laat staan dat we kijk- en luistergeld konden betalen. Maar toen hoorden we erover op straat: ‘Het Vlaams Blok is akelig en tegen óns.’ Als ik hun posters met borstels en bokshandschoenen zag, was ik bang. Bang dat ze ons zouden oppakken, opsluiten in de gevangenis en mishandelen.»

HUMO De geschiedenis herhaalde zich toen het PMS na het zesde middelbaar een nieuw studieadvies moest formuleren.

Lahlali «Same story. Ik haalde altijd 79, 80 procent, maar zij vonden dat Abderrahim enkel hogeschool aankon, een opleiding van het korte type. Ik stond al klaar om voor maatschappelijk assistent te gaan studeren toen Mohamed mij op 30 september 1997 meesleurde naar het rectoraat. Hij wilde dat ik rechten ging studeren, hij had zelf net de kandidaturen afgemaakt. Ik: ‘Ben je zot? Dat is te moeilijk voor mij.’ Ik heb even criminologie overwogen – half zo veel handboeken, ze stonden er naast elkaar uitgestald – maar ben toch tegen mijn zin aan rechten begonnen. Vijf jaar later ben ik met onderscheiding afgestudeerd – niet één keer tweede zit gehad.»

HUMO Bent u ooit uw gram gaan halen bij meester Henri, of bij die leraar technologische opvoeding?

Lahlali «Nee, nooit. Ik heb meester Henri nooit teruggezien, ook al heeft hij lang in mijn achterhoofd gezeten. Maar op den duur was ik er niet meer mee bezig. In mijn vriendenkring belandden mensen in de gevangenis, in de goot, en in het mortuarium – overdosissen. Dáár was ik mee bezig: de struggle for life. Ik wilde niet in de gevangenis belanden en dus studeerde ik als gek. Gelukkig kregen we een studiebeurs, maar tijdens de vakanties ging ik als jobstudent in de Volvofabriek smerigheid opkuisen om de rest bij te passen. Deftig werk kreeg ik door de uitzendbureaus nooit aangeboden, in tegenstelling tot mijn Vlaamse vrienden. Ik zal nooit vergeten vanwaar ik kom, en ik zal nooit neerkijken op mensen die niet slagen.»

HUMO Hoe komt het dat u geslaagd bent, en sommige van uw vrienden niet?

Lahlali «Dat heeft onder andere met toeval te maken. Het discours van Zuhal Demir en de hele N-VA – ‘Als je maar wil, dan kóm je er’ – is natuurlijk je reinste onzin. Alles hangt af van hyperindividuele sociale, economische en familiale omstandigheden, en van het vertrouwen dat je krijgt. Maar veel hangt ook af van geluk: wat was er van mij geworden als ik Mohamed El Omari niet was tegengekomen?»

'Ik wil het debat niet voeren waar Bart De Wever het naartoe heeft geleid: het riool'


Barbaren op de speelplaats

HUMO U bent intussen een gevestigd advocaat met een lange lijst rechtszaken achter uw naam, waaronder ook geruchtmakende. We zitten hier om het te hebben over uw laatste: de racismeklacht tegen Bart De Wever.

Lahlali «Ik was met mijn vrouw en mijn kindje op vakantie in Turkije, toen ik op de gsm plots het ene bericht na het andere kreeg: ‘Terzake’ was nog bezig. Ik heb de uitzending de dag nadien bekeken. Mijn eerste reactie was: ontzetting. Waarom doet de machtigste man van het land uitspraken waarmee hij honderdduizend mensen stigmatiseert en culpabiliseert? De Wever heeft een heel specifieke groep mensen geviseerd, met een soort omcirkelende beweging. Moslims. Dan: Noord-Afrikanen. In het bijzonder: Marokkanen. Nog specifieker: Berbers.»

HUMO Was u persoonlijk gekwetst?

Lahlali «Als advocaat én als mens ben ik tegen élke inperking van de mensenrechten, maar na de uitspraken van De Wever heb ik een tsunami van verontwaardigde reacties over mij gekregen. De dag na ‘Terzake’ zijn kinderen op de speelplaats uitgemaakt voor ‘barbaren’ en ‘criminelen’. Dat laat me uiteraard niet onberoerd. Maar nadat mijn cliënten (drie mensenrechtenorganisaties en acht particulieren, red.) contact met me hadden opgenomen, benaderde ik het dossier op een strikt juridische manier.»

HUMO Concreet: welke passages zijn volgens u problematisch?

Lahlali «Zijn uitlating dat migranten al tientallen jaren niet inburgeren, en zo zelf de oorzaak zijn van racisme. Dat is een motie van wantrouwen tegenover heelder bevolkingsgroepen.De Wever hiërarchiseert bevolkingsgroepen, in de beste 19de-eeuwse traditie: hij weegt Aziaten af tegen Noord-Afrikanen en rangschikt de Imazighen onderaan. Ik dacht dat we de koloniale periode waren ontstegen. Trouwens: als nationalist zou hij de geschiedenis van de Imazighen moeten kennen, en moeten weten dat ze jarenlang onderdrukt werden. Voor de Schotten en de Catalanen staat Bart De Wever op de barricaden, de Imazighen noemt hij slechte migranten.»

HUMO De Wever verwees naar ‘de zonneklare statistieken’.

Lahlali «Hij legt statistische en causale verbanden tussen criminaliteit en Imazighen die er niet zijn. Die statistieken: waar zijn ze? Ik zeg: show me the numbers!»

HUMO Ernaar gevraagd door ‘Reyers laat’ kwam Bart De Wever op de proppen met één statistiekje: van de 70 dealers die dit jaar zijn opgepakt, zijn er 55 Marokkaan. Toen Lieven Van Gils hem vroeg naar het aantal Berbers, moest hij het antwoord schuldig blijven, ‘want zover had hij niet gekeken’.

Lahlali «Hij heeft die cijfers niet, want ze bestaan niet. Er is geen wetenschappelijk onderzoek over de criminaliteit onder Imazighen. Dat onderzoek zou je natuurlijk kunnen voeren op basis van nationaliteit of geboorteplaats, maar dan moeten we ons hoeden voor ethnic profiling. Dat is namelijk onwettig. Zoals het patserbeleid, bijvoorbeeld, toen de politie mensen viseerde op basis van hun uiterlijke, vooral Maghrebijnse kenmerken. Ik ken die 55 Marokkanen natuurlijk niet persoonlijk, maar een deel van die mensen die hij Marokkanen noemt, zijn wellicht in België geboren. Dat zijn dus Vlamingen. Onze jongens. De Wever herleidt een diverse groep mensen tot één aspect van hun identiteit, hun etnische achtergrond, en doet op basis daarvan onwetenschappelijke claims. Als De Wever mensen zo herleidt, sluit hij een groep mensen uit, en kan hij dus geen inclusief beleid voeren.»

HUMO Wat hoopt u met uw klacht te bereiken?

Lahlali «Mijn cliënten hebben mij gevraagd om uit te zoeken of en hoe wij dit voor de rechtbank kunnen brengen. Ik heb de uiteenzetting geanalyseerd en ik denk dat bepaalde elementen kunnen wijzen op racisme. Het is aan het gerecht om daarover te beslissen. We hebben ook aan de mensenrechtencommissie van de VN gevraagd om een onderzoek in te stellen. Geert Bourgeois en Theo Francken hebben hun voorzitter gelijk gegeven: de impact van zulke uitspraken wordt natuurlijk groter als ze gedragen worden door regeringsleden en zelfs regeringsleiders. Een interessante case voor de VN.»

HUMO Etienne Vermeersch omschreef de uitspraken van De Wever in ‘Reyers laat’ als onverstandig vanwege zijn functie, maar ook uitdrukkelijk als níét racistisch. Wanneer een onderzoekster – Vermeersch noemde niet toevallig Marion Van San – zulke dingen zegt, is er geen probleem.

Lahlali «Vermeersch heeft recht op een mening, maar hij is geen rechter. Het rapport-Van San, dat een oorzakelijk verband vond tussen bepaalde etnische identiteiten en criminaliteit, was meer fictie dan realiteit. Het is in 2010 doorgeprikt door een studie van professor Marc Hooghe van de KUL, later gepubliceerd in het British Journal of Criminology. Criminaliteit is hoofdzakelijk verbonden met sociaal-economische achterstelling. Bilal Benyaich – wiens boek over radicalisering is voorgesteld in het gezelschap van De Wever, toen is dit hele debat eigenlijk begonnen – is politicoloog en dus ook wetenschapper: hij heeft intussen gezegd dat De Wever er een amalgaam van heeft gemaakt. Hij heeft migratie, inburgering en radicalisering op één hoop gegooid, en er claims aan gekoppeld die geen steek houden. Volgens Benyaich zijn de uitspraken van De Wever ‘racistisch getint’, en heeft hij zo de drempel om te discrimineren verlaagd. Ik zeg dat niet, een wetenschapper zegt dat. Alle coalitiepartners van De Wever hebben intussen afstand genomen van zijn uitspraken, maar toch blijft hij volhouden dat hij gelijk heeft, en alle anderen ongelijk. Waarom volhardt hij in de boosheid?»

HUMO Misschien denkt hij punten te scoren bij zijn achterban, vooral bij dat deel dat is komen overlopen van Vlaams Belang?

Lahlali (wuift) «Ik maak geen intentieprocessen, maar als hij zich electoraal interessant probeert te maken, dan is dat laakbaar. Hij doet dat niet alleen op de kap van de Imazighen, maar op die van de volledige samenleving. Niemand heeft baat bij polarisering.»

HUMO Critici zullen zeggen dat u met deze klacht zélf polariseert.

Lahlali «Ik ben geen partij in deze zaak, maar advocaat. Onder andere van mensenrechtenorganisaties, die gebruik maken van democratische rechtsmiddelen. Zoals Amnesty International dat ook doet om de mensenrechten te vrijwaren.»

HUMO Heeft De Wever geen punt als hij zegt dat u nooit een klacht hebt ingediend tegen Tobback en Termont, toen die bedenkelijke dingen zeiden?

Lahlali «Louis Tobback heeft zijn uitspraak over de meeuwen op het stort in 1995 gedaan: ik was toen 17. Ik vind de uitspraken van Tobback en Termont laakbaar, maar ik ben in die dossiers niet geraadpleegd. De Wever verwijst ernaar om zijn eigen eventuele fouten in te dekken. Dat is kleuterachtig, en in elk geval helpt het ons geen zier vooruit.»

HUMO De nood aan een constructief maatschappelijk debat over superdiversiteit, en hoe we daar mee omgaan, is stilaan wel érg groot.

Lahlali «Vorige week las ik in De Morgen een zeer heldere analyse van Jean-Marie Gustave Le Clézio, Nobelprijswinnaar Literatuur. Le Clézio klaagt aan dat men integratie meer en meer verwart met assimilatie. Er wordt van bepaalde bevolkingsgroepen verwacht dat ze hun culturele en historische achtergrond afwerpen: dan pas kunnen ze als een goede burger bestempeld worden. Dat soort denken – Le Clézio noemt dat hersenroof – leidt recht naar de mislukking. We moeten evolueren naar een geïntegreerde cultuur, op basis van de grootste gemene deler die ons bindt, maar waarbij de dominante cultuur zich rekenschap geeft van de eigenheid van de minderheden. Iemand moet Vlaams burger kunnen zijn zonder afstand te doen van zijn eigenheid.»


'Het verhaal van de N-VA – ‘Als je maar wil, dan kóm je er’ – is natuurlijk je reinste onzin. Veel hangt af van geluk'

HUMO Vraagt De Wever dat?

Lahlali «In ‘Reyers laat’ zei hij: ‘Wie hoofddoeken wil zien, moet niet naar Casablanca, maar naar de Turnhoutsebaan.’ Wat je kunt interpreteren als: die mensen zijn niet goed ingeburgerd. Een gevaarlijke uitspraak. Ik heb hier onderzoeksgegevens van de voorbije jaren opgelijst. (Buigt zich over een A4’tje en somt op) 39 procent van alle Vlamingen vindt de aanwezigheid van andere culturen níét verrijkend. 48 procent van de Vlamingen beschouwt een buurt waar alleen mensen van Belgische afkomst wonen als ideaal. En 43 procent denkt dat etnische minderheden een bedreiging zijn voor de Vlaamse cultuur. Met andere woorden: 40 procent van de Vlamingen is terughoudend, angstig zelfs, tegenover mensen met een andere culturele achtergrond. In die context is het allesbehalve onschuldig dat de machtigste man van het land de drempel om te discrimineren nog eens verlaagt. Hij zou beter een voorbeeld nemen aan Bill de Blasio, de burgemeester van New York, die vorige week opriep om inkomensongelijkheid tot de inzet te maken van de komende presidentsverkiezingen. Op datzelfde moment maakt Robert Putnam furore in de States met zijn boek ‘Our Kids’, over ongelijkheid. Volgens hem is het 5 na 12: als we nu niet ingrijpen, wordt de kloof tussen de kansarmen en de kansrijken onoverbrugbaar.»


Relatief racisme

HUMO Het instrument bij uitstek om ongelijkheid bij de wortel uit te roeien is het onderwijs. Helaas slaagt het Belgische onderwijssysteem daar niet al te best in.

Lahlali «Cijfers van de OESO: we zijn de slechtste leerling van de Europese klas. Ons onderwijs vergroot sociale ongelijkheid in plaats van het te verkleinen. Nederland heeft dezelfde migratiegeschiedenis als wij, maar toch zijn etnisch-culturele minderheden daar hoger opgeleid. De architectuur van onze onderwijsstructuren is ontworpen op maat van de autochtone middenklasse. In Scandinavië maar ook in Nederland heeft men dat beseft en ingegrepen. Maar natuurlijk zijn er nog andere oorzaken van de ongelijkheid: achterstelling, ongelijke berechting.»

HUMO Ik hoor uw vrienden van de N-VA al in de verte schamperen: Lahlali wentelt zich in slachtofferisme.

Lahlali «U kent het pygmalioneffect? Dat is een wetenschappelijk feit, geen slachtofferisme: de slaagkansen van leerlingen worden in hoge mate bepaald door de verwachtingspatronen van leerkrachten. En die worden niet alleen gevormd door de werkelijke capaciteiten van de leerlingen, hoor. Ik ben het bewijs. De lerarenopleiding moet hervormd worden. Het héle onderwijslandschap moet hertekend worden. Iedereen weet dat de schotten tussen de onderwijstypes weg moeten, en dat 12 jaar te vroeg is om een definitieve studiekeuze te maken. Zeker voor kinderen met een migratieachtergrond, die met een achterstand aan hun schoolcarrière beginnen. Die hervorming stond in de steigers, alleen de N-VA is gaan dwarsliggen.»

HUMO Een ander euvel: de Belgische arbeidsmarkt is notoir discriminerend.

Lahlali «Het landenrapport van de OESO heeft het dit jaar nog eens bevestigd: in geen enkel Europees land worden werknemers van buitenlandse afkomst zo sterk benadeeld als in België. Het is essentieel dat we werk maken van praktijktesten en van mystery calls om discriminatie aan te pakken. Jammer dat de N-VA weer dwarsligt. De Wever heeft in ‘Reyers laat’ nochtans gezegd dat je racisme alleen kunt aanpakken door de sociaal-economische positie van allochtonen te verbeteren. Ik reik hem de hand: maak daar werk van, eindelijk, want het beleid heeft weinig gedaan. Ook mijn eigen partij CD&V is in gebreke gebleven. De Vlaamse regering is aan herbronning toe. Nu ligt het banenpact op haar tafel: het is de uitdrukkelijke ambitie om de actieve tewerkstellingsgraad naar 76 procent op te trekken. Dat kun je alleen waarmaken als je iets doet aan de werkloosheid bij etnisch-culturele minderheden. Hun activiteitsgraad moet van 46 naar 58 procent, anders halen we onze eigen doelstellingen niet. Hoe? We geven RSZ-korting aan bedrijven die oudere en jongere werknemers in dienst nemen. Waarom doen we dat ook niet voor mensen met een migratieachtergrond?»

HUMO Bart De Wever heeft toch gelijk als hij zegt dat er de laatste jaren al veel wetgevende initiatieven tegen racisme en discriminatie zijn genomen?

Lahlali «De wetgeving is goed, maar de opvolging is slecht. Ik heb op Twitter veel schrijnende getuigenissen gelezen achter de hashtag #DailyRacism. Ik kom die verhalen elke dag tegen. Racisme en discriminatie zijn een realiteit, fel onderschat in de statistieken. Ik maak opnieuw de vergelijking met de onderrapportage van verkrachting: mensen dienen geen klacht in omdat ze het gevoel hebben dat ze niet ernstig worden genomen. Welk signaal geeft het parket als het zegt dat het computerspel van Filip Dewinter – waarmee men Marokkanen en moslims kon neerslaan met een vliegenmepper – racistisch is, maar tegelijk beslist om niet te vervolgen?»

HUMO Bepaalde figuren en politieke strekkingen relativeren het probleem sinds jaar en dag, maar er is tegelijk toch ook alertheid voor racisme? En een strijdbare generatie allochtonen wil er iets aan doen – Dyab Abou Jahjah, Youssef Kobo, uzelf.

Lahlali «Die alertheid wordt met één veeg geneutraliseerd als Bart De Wever zegt dat racisme relatief is. Zolang hij dat signaal uitstuurt, zullen mensen aarzelen om een klacht in te dienen.»

HUMO Hebben mensen die het slachtoffer worden van discriminatie en racisme niet de plicht om een klacht in te dienen?

Lahlali «Dat is gemakkelijk gezegd. Je hebt niet alle variabelen in handen, hè? Ik begrijp goed dat het meisje van die YouTube-boodschap drie jaar gewacht heeft om een klacht in te dienen.»

HUMO Ja, maar ze roept nu wel iedereen op om wél een klacht in te dienen.

Lahlali «Ja, ik wil daar ook toe oproepen, maar de drempel om te discrimineren is de voorbije dagen weer verlaagd, omdat men met de vinger naar de gediscrimineerden wijst. Racisme is een misdaad tegen de menselijke waardigheid, en daar is niets relatiefs aan. We kunnen het alleen maar samen overwinnen. Helaas schieten alle geledingen van de samenleving – justitie, de ambtenarij, de politieke partijen, en opnieuw: ook de mijne – tekort. Het probleem zit diep, het begint al bij het personeelsbestand: hoe kun je een beleid van interculturaliteit voeren als die in eigen rangen onbestaande is? Zo mis je natuurlijk aansluiting met bepaalde bevolkingsgroepen. Het ongoochelt me elke keer opnieuw als ik zie dat er op de kabinetten van CD&V een totaal gebrek aan diversiteit heerst. Bij de 27 leden van de Vlaamse fractie zit niet één iemand met een migratieachtergrond: dat is onaanvaardbaar.»


Massahysterie

HUMO Toen u een klacht had ingediend tegen Bart De Wever, somde hij in Het Laatste Nieuws een raak gekozen lijstje cliënten van u op. Houssien en Hakim Elouassaki van Sharia4Belgium. Een duiveluitdrijver.

Lahlali «Een karaktermoord. Du jamais vu. Om niet te moeten ingaan op de grond van de zaak. (Ironisch) Als De Wever vindt dat iedereen zich zomaar moet neerleggen bij het woord van de grote leider, dan moet hij maar verhuizen naar Noord-Korea of China. In een democratische rechtsstaat heeft hij evenveel rechten en plichten als u, ik en mijn cliënten.»

HUMO De Wever bediende zich daar van framing, middels een retorische handigheid die in de formele logica bekendstaat als guilt by association.

Lahlali «Meent De Wever het eigenlijk wel goed met de rechtsstaat? Elk individu – hoe zwaar de misdaden ook zijn – heeft recht op verdediging. Ik stel voor dat hij in de leer gaat bij zijn partijgenoot Vic Van Aelst. Van Aelst – die ik als advocaat ten zeerste bewonder – heeft vaak aan de kant van de beklaagde gestaan.»

HUMO Dat waren ook vaak zware criminelen.

Lahlali «Vermeende moordenaars, drugdealers. Kris Luyckx en Walter Damen, respectievelijk Open VLD en CD&V, hebben ook veroordeelde moordenaars verdedigd. Met verve, dat zijn juridisch-technisch cracks. (Kwaad) Maar hoort u De Wever hén moordenaarsvriendjes noemen? Hij herleidt alleen mij tot mijn cliënten: ethnic profiling. Enfin, hier stopt voor mij deze discussie, ik wil het debat niet voeren waar De Wever het naartoe heeft geleid: het riool.»

HUMO De Wever vermeldde ook de Blokkendoos, de Antwerpse school waar twee jaar geleden tumult uitbrak nadat ouders een juf van kindermisbruik hadden beschuldigd. U verdedigt twee ouderparen in die zaak.

Lalhlali «Een zeer moeilijke zaak, want het is zeer emotioneel – voor de beide kanten. Ik heb altijd het grootste respect aan de dag gelegd voor de rechten van de verdediging, en de schooljuffrouw is onschuldig tot het tegendeel is bewezen, maar ik vraag evenveel respect voor mijn cliënten: ouders van kindjes die signalen hebben gegeven dat ze het slachtoffer van seksueel misbruik geweest zouden – noteer mijn voorwaardelijke wijs – kunnen zijn.»

HUMO Het parket heeft geen elementen gevonden om te vervolgen, de raadkamer is gevolgd en heeft de juf buiten vervolging gesteld. U bent in beroep gegaan. Wie heeft het initiatief genomen: uw cliënten of uzelf?

Lahlali «Als advocaat ben ik mandaathouder: ik geef advies op basis van het dossier, maar mijn cliënten zijn Nederlandstalig: ze hebben het dossier zelf volledig bestudeerd en zijn mij – met tranen in de ogen – komen zeggen dat ze enkel en alleen willen dat de waarheid naar boven komt. Niet voor hen, maar voor hun kinderen: ‘We zouden het onszelf nooit kunnen vergeven als er toch iets gebeurd is en we niet alles hebben geprobeerd.’ Ik wil dit dossier geenszins vergelijken met de misbruikdossiers in de kerk, maar hoelang heeft het niet geduurd voor de waarheid daar aan het licht kwam?

»Mijn cliënten wenden de rechtsmiddelen aan waar ze recht op hebben: of vindt u dat ze minder recht hebben op bijstand dan u en ik? Eigenlijk zou Bart De Wever tevreden moeten zijn: als minderheden hun weg vinden naar democratische rechtsmiddelen, is dat een perfect voorbeeld van integratie en actief burgerschap. Als je het aanwenden van hoger beroep ter discussie stelt, is dat feitelijk een motie van wantrouwen tegen de rechterlijke macht die de uitspraak in beroep zal doen.»


'Ik heb de voorbije week veel haatmail ontvangen. Beledigingen, verwensingen, doodsbedreigingen. Men heeft mij een makakkenadvocaat genoemd, die terug naar zijn land moet. Ik ben in Gent geboren'

HUMO Sommige mensen vertalen dit beroep als een roekeloos geding. Het dossier baadde van het begin af in een toxisch wij-zij-sfeertje. De sereniteit was helemaal weg toen een zelfverklaard journalist, een sympathisant van Sharia4Belgium, zich met de zaak ging bemoeien.

Lahlali «Daar heb ik niéts mee te maken. Ik ben niet eens van Antwerpen, en ik heb geen uitstaans of contacten met die organisaties. Ik heb in de raadkamer gepleit dat ik het jammer vind dat bepaalde individuen en verenigingen het dossier hebben gekaapt. Aan weerszijden, want herinner u dat de burgemeester van Antwerpen tijdens het lopende onderzoek al liet weten dat er geen aanwijzingen voor misbruik waren. Hij maakte gewag van massahysterie en riep de leerkrachten op om een klacht in te dienen. Dat is spijtig. Het dient niemands zaak, ook niet die van de beklaagde.»

HUMO Tot slot: raakt het u nog als men u voor de voeten werpt dat u een allochtonenadvocaat bent?

Lahlali «U sprak daarnet over framing: ik vind dat een goed woord. (ironisch) Als het u kan geruststellen: mijn klantenbestand is evenwichtig samengesteld. Eén van de zaken die mij het nauwst aan het hart ligt, is die van een geïnterneerde man die al twaalf jaar in de vergeetput van Merksplas zit, omdat hij ooit een trui heeft gestolen. Een autochtone Vlaming: dat kunt u afleiden uit zijn naam, die ik u wil geven, maar die u best niet opschrijft. Die man is parkinsonpatiënt, hij lijdt aan epilepsie en hij takelt psychisch af: hij heeft in 2009 geprobeerd een einde aan zijn leven te maken. Ik heb de Belgische staat laten veroordelen omdat ze hem geen adequate hulp boden. Dat is mijn job: de stemlozen een stem geven.

»Ik heb de voorbije week veel haatmail ontvangen. Beledigingen, verwensingen, bedreigingen. Men heeft mij een makakkenadvocaat genoemd, die terug naar zijn land moet, ook al ben ik in Gent geboren. Maar ik heb ook veel steun gekregen. Onder anderen van eremagistraat Henri Heimans. Heimans, zoon van een vader die in Breendonk en Auschwitz heeft gezeten, benadrukt het belang van de procedurepleiters, die zo vaak verguisd worden. Recht, zei hij, mag niet gebaseerd zijn op publieke verontwaardiging of op een subjectief rechtvaardigheidsgevoel, want dat leidt tot willekeur. Advocaten moeten die willekeur net tegengaan. Het is fantastisch dat ik steun krijg van een topmagistraat die zegt: ‘U doet uw werk zeer goed.’»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234