De Leterme-fobie: 'waarom zijn de Walen zo bang van de formateur?

Kaalgeschoren vendelzwaaien was niet eens nodig, Yves Leterme doet Wallonië zo ook sidderen: de formateur, bekeken met Waalse ogen: 'Totnogtoe heeft hij alles verkeerd aangepakt.'

Na een reeks vrolijke uitschuivers kampt Yves Leterme meer dan ooit met een knoert van een imagoprobleem in het zuiden. Veel Walen vinden hem een flamingantische, respectloze versie van Guust Flater. Laurette Onkelinx noemde hem vorig jaar zelfs 'een gevaarlijk man'. Met 800.000 Vlaamse stemmen is de toekomstige Belgische premier zélf een symbool van nationale verdeeldheid geworden. Hoe kon de perfect tweetalige zoon van een Vlaamse moeder en een Waalse vader uitgroeien tot l'homme qui fait peur? Luckas Vander Taelen, Marc Moulin en Philippe Dutilleul hanteren het scalpel.

De meeste franstaligen maakten voor het eerst kennis met Yves Leterme toen hij op de boekvoorstelling van Wilfried Martens' memoires kipkap maakte van de Brusselse regering en Laurette Onkelinx de Vlaamse minister-president 'un homme dangereux' noemde. In de Franse krant Libération zei hij een paar maanden later dat 'de franstaligen kennelijk intellectueel niet in staat zijn om Nederlands te leren': voor de Walen was het een bom, voor Leterme slecht begrepen ironie. Excuses kwamen nooit.

Na een aantal interviews waarin hij het belang van België relativeerde en een verkiezingsoverwinning die gevierd werd met leeuwenvlaggen, zong formateur Leterme op de nationale feestdag de Marseillaise in plaats van de Brabançonne. Excuses kwamen alleen in het Nederlands, en Leterme dreigde: 'Wie mij schade wil toebrengen, zal vroeg of laat de gevolgen voelen.'

Luckas Vander Taelen kent de Waalse ziel. Niet alleen is hij de helft van een Vlaams-Waals huwelijk, jarenlang maakte hij voor het RTBF-programma 'Strip Tease' ook reportages tussen Doornik en Luik. Als groen europarlementslid liep hij rond in coulissen waar gebikkeld wordt om de macht. De hobbelkoers van Leterme rond de formateurstafel verbaast hem niet.

LUCKAS VANDER TAELEN « Leterme krijgt een koekje van eigen deeg. Stel je eens voor dat Vlamingenhater Happart ineens een regering zou moeten vormen met een gezelschap Vlaamse politieke coryfeeën. Denk je dat hij een rode loper zou krijgen? Wel, Leterme heeft zichzelf in een vergelijkbare hachelijke positie gewrongen. Jarenlang heeft hij de franstaligen de ene pikuur na de andere gegeven en vooral zijn imago als supervlaming gesoigneerd. Op geen enkel moment heeft hij blijk gegeven van staatsmanschap. Die keuze betaalt hij nu.

» Als Vlaams minister-president etaleerde hij vooral een boekhoudkundige degelijkheid. Maar is dat een grote verdienste als je ziet welke enorme sommen via de financieringswet naar de gemeenschappen vloeien? Leterme heeft zich nooit het hoofd moeten breken over de afbetaling van een schuld. Hoe vaak heb ik kabinetsmedewerkers niet horen verzuchten: waar krijgen we al ons geld aan uitgegeven? Eigenlijk is Leterme op het Vlaamse niveau nooit op de proef gesteld. En met uitzondering van Patrick Dewael hebben ook zijn voorgangers nooit bewezen dat ze genoeg carrure hadden om op Belgisch niveau mee te kunnen spelen.

» Het eerste grote rendez-vous voor Leterme zijn deze formatie-onderhandelingen, waar hij een tekst presenteerde met de wollige titel: 'De kracht van mensen'. Wat betekent dat in 's hemelsnaam? Eerder kwam hij aanzetten met het al even vage 'de warme samenleving'. Het is gewoon holle retoriek.

» Uit geen enkele uitspraak van 'm blijkt dat Leterme zelfs maar in de buurt van een visie op België komt. En dat is, zacht gezegd, teleurstellend voor iemand die de ambitie heeft het land te leiden. Dan hou ik meer van Verhofstadt, die België wilde omvormen tot een modelstaat, hoewel hij jammerlijk faalde. Een leider moet een wervend project hebben. Verhofstadt kon je overtuigen met zijn enthousiasme. Vaak was hij veel te voortvarend, maar dat valt te verkiezen boven het gebazel over 'de kracht van mensen'.

» Au fond blijft Leterme de ambtenaar die carrière gemaakt heeft bij het Rekenhof en de Europese commissie. Ik heb zelf genoeg in dat milieu rondgelopen om te weten welke persoonlijkheden er gedijen. Het zijn gedegen mensen, maar een beetje klein en kneuterig. Bij voorkeur drukken ze zich uit in een soort ambtenarees.»

U leest het volledige artikel in Humo 3492.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234