facebook illustratie - big lobby Beeld JEROEN LOS
facebook illustratie - big lobbyBeeld JEROEN LOS

Lobbyisten techreuzen

De lobby van 100 miljoen: hoe big tech Europa om haar vinger windt

Geen grotere lobbymachine dan die van de big tech in Europa: Facebook, Google, IBM, Amazon en andere technologiereuzen spendeerden vorig jaar ruim 97 miljoen euro, zo blijkt uit nieuw onderzoek van de gespecialiseerde ngo Corporate Europe Observatory. Dat is meer dan oliebedrijven, de financiële sector en de big pharma. In totaal lobbyen maar liefst 612 bedrijven en organisaties voor de technologiesector.

MARGARIDA SILVA (onderzoekster Corporate Europe Observatory) «We weten al langer dat de technologiebedrijven veel investeren in lobbying en dat die investeringen jaar na jaar toenemen. Toch was het een verrassing: bijna 100 miljoen euro is een enorm bedrag, zeker vergeleken met andere sectoren. We verwachten dat die budgetten de komende jaren nog zullen stijgen, aangezien Europa volop werkt aan wetgeving die de big tech nog meer in een keurslijf dwingt. Daar verzetten ze zich met hand en tand tegen.»

HUMO Waarom is het zo zorg-wekkend dat techbedrijven zoveel investeren in lobbying?

SILVA «Het gaat om de gezonde werking van onze democratie. Lobbyen is een money game. Wie veel geld heeft, heeft meer invloed en macht, en kan sneller aankloppen bij politici. Sectorfederaties, bedrijven, juristen en denktanks spreken allemaal met politici. Schijnbaar onafhankelijk van elkaar, maar ze brengen dezelfde boodschap en verdedigen dezelfde belangen. Zo wekken ze de indruk dat ze een grote groep mensen vertegenwoordigen en de overheersende mening vertolken. Ngo’s en vakbonden hebben veel minder middelen om zich te laten horen. Het gevolg: drie op de vier ontmoetingen die politici hebben in het kader van de Digital Services Act, een wetsvoorstel dat de macht van techbedrijven aan banden moet leggen, zijn met mensen uit de industrie. Dat is enorm.»

HUMO Zegt het aantal bezoeken iets over de effectieve invloed van lobbyisten?

SILVA «Alleen al het feit dat een boodschap keer op keer herhaald wordt, heeft een grote impact op politici. Bovendien zijn lobbyisten op verschillende niveaus tegelijk actief: ze gaan langs bij toppolitici, kabinetten, administraties... Telkens weer met dezelfde boodschap.»

HUMO En die luidt dat ze zo weinig mogelijk regels willen?

SILVA «Ja, al zeggen ze dat tegenwoordig niet meer luidop. Vroeger verzetten ze zich heel fel tegen wetten en regels die indruisten tegen hun belangen. Maar na enkele schandalen en de nodige reputatieschade komen ze nu met een andere boodschap. Ze zeggen publiekelijk voorstander te zijn van regels en de bezorgdheid van de politiek en het publiek te delen. Helaas is dat louter pr: achter de schermen blijven ze zich onverminderd verzetten tegen regelgeving die hun macht inperkt. Zo ijveren ze bijvoorbeeld steevast voor niet-bindende gedragscodes in plaats van strikte wetten.»

HUMO Slagen ze er vaak in om dat voor elkaar te krijgen?

SILVA «Niet altijd, maar dikwijls zie je dat wetsvoorstellen in zeer afgezwakte vorm goedgekeurd worden, zodat de impact beperkt blijft. In een gelekt document van Amazon schept dat bedrijf bijvoorbeeld op over hoe het erin geslaagd is de steun voor de ePrivacy-wetgeving binnen het Europees Parlement af te zwakken. In het document stond te lezen dat ‘op die manier de onderhandelingspositie van het Parlement tegenover de Europese Raad (waarin de regeringsleiders van de verschillende lidstaten samenkomen, red.) verzwakt is’. De Raad staat volgens de brief meer open voor de belangen van de industrie.»

HUMO Kan en moet de macht van de lobby van de industrie aan banden gelegd worden?

SILVA «Ja. Het is in ieders belang dat de Europese wetten en regels op een evenwichtiger manier tot stand komen. Er moeten striktere regels rond lobbyen komen. Denktanks moeten transparant zijn over wie hun geldschieters zijn. Ze doen zich vaak voor als een onafhankelijke partij, terwijl ze geld krijgen van de industrie om hun belangen te verdedigen. We willen ook dat er meer competitie is, zodat er geen monopolies ontstaan, en dat er striktere regels komen rond belangenconflicten en voor politici en ambtenaren die naar de privésector overstappen. We hopen ook dat politici de reflex hebben om verder te kijken dan de lobbyisten die zich bij hen komen aanbieden. Dat is hun maatschappelijke verantwoordelijkheid.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234