De magie van kunst: Jeroen Willems - Over grenzen

Eén jaar geleden, op 3 december, stortte Jeroen Willems (50) neer op het podium van Carré in Amsterdam. Eén falend hart en het Nederlandse taalgebied was op slag een groot acteur kwijt. Op Nederland 2 herdenken ze hem een hele avond: eerst met de documentaire 'Jeroen Willems - Over grenzen', daarna met 'Jeroen Willems zingt Brel'.

Marijke Reijnders (regisseur van beide uitzendingen) «In 2006 ben ik gaan kijken naar Jeroen, die in het theater Brel-nummers in het Nederlands bracht. Achteraf ben ik op hem afgestapt: ik wilde zijn voorstelling graag opnemen. Hij was daar zo verheugd over dat ik hem ben blijven volgen, ook in het buitenland. Maar we wisten toen nog niet wat we met al dat materiaal zouden doen. Eigenlijk zaten we nog volop in dat filmproces, toen het grof werd verstoord.»

HUMO Door Willems' dood kregen al die beelden plots een waardevolle lading.

Reijnders «Zijn dood was zo'n klap. In de maanden erna wilde ik er even niks meer mee te maken hebben. Uiteindelijk ben ik in contact gekomen met Simonka de Jong. Met haar kon ik de lastige taak aanvatten om aan de slag te gaan met al dat persoonlijke materiaal.

»Je voelt heel erg aan de film dat-ie nog tijdens het rouwproces is gemaakt. Alle vrienden-collega's van Jeroen die ik aan het woord laat - Johan Simons, Betty Schuurman, Elsie de Brauw, Marcel Musters- zitten nog midden in dat eerste jaar, waarin alles voor het eerst zonder Jeroen moet. Dat is zwaar. Achteraf zei Elsie: 'Terwijl je zit te kijken, gaat Jeroen dood.' Van het ene op het andere moment was hij er niet meer. Hoe kan zoiets?

»Johan stelt zich in de film de vraag: 'Als je je telkens zo volledig uitlevert aan het publiek zoals Jeroen, kan je dan wel ouder worden dan vijftig?' Er zat geen stopknop aan hem, hij was altijd aan het werk. Ik heb met hem eens een nachtvlucht genomen uit Damascus. 's Ochtends stonden we eindelijk op Schiphol. We waren allebei kapot. Ik ging slapen, maar hij niet: 'Over een uur moet ik de trein nemen naar Gent.' Hij zei nooit nee op dingen die hij leuk vond.

»Het was ook nooit goed genoeg voor hem. Hij legde de lat altijd hoger, ging altijd over grenzen: letterlijk, met zijn reizen, maar ook fysiek. Hij was een man met een grote geest, maar zijn lichaam heeft dat niet getrokken.»

HUMO In 'Zomergasten' vertelde Johan Simons dat Willems soms zo bang was om op te gaan, dat hij vroeg: 'Geef me eens een duwtje.'

Reijnders «Vooraf was hij voor zichzelf niet te harden, ja. Maar zodra hij op dat podium stond, was het alsof er elektriciteit door hem heen ging: die faalangst verdween en hij kon gaan spelen. Nagenieten kon hij evenmin. Vaak zei hij tegen mij: 'Wat moet ik met dat applaus? Na het einde gaat de vioolkist dicht en begint er weer een ander leven.' Al was het ook dubbel: als ze in München na de voorstelling in de rij stonden om met hem te praten, dan vond-ie dat wél leuk. Overal sloot het publiek hem in de armen. In Damascus bestormden ze zelfs zijn kleedkamer.»

HUMO Hij is gestorven in het harnas. Zou hij het zo gewild hebben?

Reijnders «Ik denk dat hij het vreselijk vindt dat hij zijn moeder heeft moeten achterlaten. Ze waren dol op elkaar. Ze had het ook al een keer meegemaakt: Jeroens vader, een dramadocent, is gestorven op z'n tweeënvijftigste. Dit had hij haar nooit nog eens willen aandoen.

»Het was een moeilijk proces, maar nu denk ik: 'Jeroen zou hier zo blij mee geweest zijn.' Ook met de Brel-uitzending. Hij vond het doodeng om te doen, die Brel-nummers, maar hij was er ook trots op. Tussen Brel en Jeroen zit er natuurlijk overlap: ze stonden allebei op dezelfde manier in het leven, met een zekere zwaarte. Jeroen had ook z'n duistere momenten. Het tragische is dat het vorig jaar net heel goed met 'm ging: hij was gast van het jaar op het Filmfestival van Utrecht, had een mooi huis gekocht, voelde zich goed. Hij was net van plan om eindelijk wat meer te gaan genieten. Helaas.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234