De mailbox van Arnon Grunberg: 'De derde intifada'

Pappen en nathouden, dat is uw programma. Desnoods verbiedt u de verkoop van keukenmessen.

Beste Benjamin Netanyahu,

Een ietwat absurd spektakel heeft zich de laatste weken van oktober onder uw leiding afgespeeld. Nu spelen zich onder uw leiding wel vaker absurde spektakels af. Sterker nog, je zou kunnen zeggen dat een politicus, zeker in uw regio, iemand is die veinst dat het absurde en het immorele het normale en het enige juiste is.

U had beweerd dat de vernietiging van de Joden niet door Hitler was bedacht, maar door de grootmoefti van Jeruzalem. Merkel zag zich vervolgens genoodzaakt te verklaren dat Duitsland zich toch echt verantwoordelijk voelde voor de Holocaust. Die vrouw heeft het al moeilijk genoeg, maar op mededogen heeft men u zelden kunnen betrappen.

De geschiedenis, zoveel is weer eens bewezen, is een werktuig in handen van politici en andere machtigen om hun daden in het heden mee te legitimeren. De ene politicus gaat creatiever om met de geschiedenis dan de andere. Dat wel.

Later hebt u op Facebook uw uitspraken teruggenomen. The New York Times schreef dat de storm allang was gaan liggen, maar dat u zich kennelijk toch verplicht zag erop terug te komen. Men vond dat raadselachtig. Waar de sociale media niet allemaal goed voor zijn. Ik geloof dat we kunnen zeggen dat politici mensen zijn voor wie alles instrumenteel is, waarheid en leugen, fictie en non-fictie. De wereld is een middel om de eigen macht mee te handhaven.

Ondertussen lijkt zich in Israël de derde intifada af te spelen, dit keer met behulp van keukenmessen. Ook hierin schijnen sociale media een grote rol te spelen. Vandaag las ik in The New York Times een artikel van een Israëli die Facebook had aangeklaagd omdat dat bedrijf medeverantwoordelijk zou zijn voor de derde intifada. Nu geloof ik best dat het internet in het algemeen, en sociale media in het bijzonder, gebruikt kunnen worden om mensen mee te mobiliseren of om haat te verspreiden. Maar dan kun je ook beweren dat de telefoon een cruciale rol heeft gespeeld in de wereld van het terrorisme. Of dat de boekdrukkunst verantwoordelijk is voor de Holocaust, want ‘Mein Kampf’ werd gedrukt. De meeste technologie is neutraal, waarmee ik bedoel dat zij zowel ten goede als ten slechte kan worden aangewend.

In Nederlandse kranten lees ik artikelen over de vraag wanneer Israël een pariastaat zal kunnen worden genoemd. Ik vrees dat die discussie achterhaald is. Voor veel mensen is Israël allang een paria en het Israëlische establishment zélf, waarvan u vooralsnog zo prominent deel uitmaakt, lijkt zich op het standpunt te stellen: beter een levende paria dan een dode heilige.

Vandaar misschien dat de belangstelling voor de derde intifada gering is. Op mondiaal niveau dan. Men is de heilige plaatsen en alles wat zich rondom die heilige plaatsen afspeelt, beu.

Naar het schijnt gaat de Nederlandse schrijver Adriaan van Dis een halfjaar in Jeruzalem wonen. Misschien kan hij de belangstelling voor de heilige plaatsen en het conflict aanwakkeren. Nodigt u hem eens uit voor een kopje thee.

Uw regering wil de intifada onder andere bestrijden door het gooien met stenen zwaarder te bestraffen. Een heilloze weg. Wie zich door de dood niet laat weerhouden, zal zich ook door zwaardere straffen niet laten weerhouden.

Sympathieker vond ik de brief die de stad Jeruzalem aan 20.000 ouders van Arabische studenten stuurde. De ouders werden verzocht hun kinderen weg te houden bij messen. Ook werd aan de ouders gevraagd hun kinderen de onomkeerbaarheid van de dood uit te leggen. Je zou denken dat iemand die het tot de middelbare school geschopt heeft, wel begrijpt hoe het zit met de onomkeerbaarheid van de dood. Maar misschien ben ik te optimistisch. En moeten de ouders de keukenkastjes hermetisch op slot gaan doen?

Ach, met een plastic mes kun je ook een biefstuk snijden, maar er iemand mee doden is inderdaad stukken moeilijker. De militaire inlichtingendiensten in Israël zijn overigens tot de conclusie gekomen dat wanhoop en frustratie de katalysator zijn van de onrust. Ja, wat zou anders de katalysator van de onrust moeten zijn? Ik kan dat soort voorspellingen ook doen. Diezelfde inlichtingendiensten denken dat de storm van de messenintifada nu wel even zal gaan liggen, maar dat de onrust over een paar maanden weer de kop zal opsteken. De oorzaken zijn namelijk niet weggenomen.

Meer status quo, dat is al jaren uw programma.

Over een maand of wat moet ik naar Jeruzalem omdat er dan een steen op mijn moeders graf wordt gezet. Ik zal van de gelegenheid gebruikmaken om eens door de stad te kuieren en te kijken hoe het zit met de messenintifada. Wie weet kom ik Adriaan van Dis tegen.

Ik geloof helaas niet in de theorie dat als de omstandigheden maar genoeg verslechteren, de mensen vanzelf in opstand zullen komen, de zogenaamde verelendung. Op een gegeven moment zijn de mensen zó verzwakt en aan de alsmaar verslechterende omstandigheden gewend geraakt, dat er van opstand geen sprake meer kan zijn.

Ik bid dat u eindelijk inziet dat de status quo onhoudbaar is, maar ik weet ook dat redelijke gebeden zelden verhoord worden.

Pappen en nathouden, dat is uw programma. Desnoods verbiedt u de verkoop van keukenmessen. Verelendung zonder catharsis.

Vriendelijke groet,

Arnon Grunberg

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234