De mailbox van Arnon Grunberg: 'De eeuwige noodtoestand'

Sinds 13 november bent u de George W. Bush van Frankrijk.

Beste François Hollande,

Goed staat mij een foto bij waarop te zien is hoe u op een scooter arriveert bij uw minnares. Misschien was het ook een motor. U was toen al niet erg populair, later ging het met uw populariteit nog meer achteruit. Zelfs over uw minnares hoorden we niets meer. Het kan zijn dat ze dacht: ik wil wel een affaire met de president van Frankrijk maar niet met een president die door zijn eigen volk niet wordt gerespecteerd.

Een Franse vriendin zei: ‘Hollande heeft niets gedaan voor de mensen die op hem gestemd hebben.’

De één zal zeggen: ‘Het is naïef te denken dat een socialist iets doet voor de mensen die op hem stemmen.’ Een ander zal beweren: ‘Het is naïef te denken dat een politicus iets doet voor de mensen die op hem stemmen.’ Ik zal wijselijk zwijgen.

Tijdens een festival in Praag kwam ik een aardige culturele attaché tegen, hij was in Franse dienst. Ik wil de Franse president niet al te zeer ontstemmen. Misschien kan ik het nog tot Frans diplomaat schoppen. Als niet onder uw paraplu dan wel onder die van uw opvolger. De diplomatie lijkt mij een veiligere keuze voor een jonge vader dan de literatuur.

Sinds 13 november echter bent u de George W. Bush van Frankrijk.

‘Frankrijk is in oorlog,’ heeft u verklaard. En ik las dat het boulevardblad The New York Post zo ingenomen was met uw ferme taal dat de krant schreef dat in vergelijking met u Obama op een stommeling lijkt.

Sommige kranten kunnen niet wachten tot hun land een oorlog begint. Dat komt vermoedelijk omdat ze denken dat hun lezers op de oorlog zitten te wachten en we mogen niet uitsluiten dat ze daar wel gelijk in hebben.

U hebt de noodtoestand niet alleen uitgeroepen, maar ook met drie maanden verlengd. En ik zie het er al van komen dat we in februari nog een verlenging krijgen. Voor je het weet zitten we in Frankrijk met de eeuwige noodtoestand opgescheept.

Wat heeft het socialisme in Frankrijk bewerkstelligd? Die vraag moet dan worden beantwoord met: de eeuwige noodtoestand.

Geen broederschap of herverdeling van kapitaal, maar allicht ook iets om trots op te zijn.

In januari na Charlie Hebdo schreef ik op deze plaats dat de terroristen u en de Franse socialisten een dienst hebben bewezen. Ja, vanwege de verkiezingen in 2017. Dat was misschien wat voorbarig, want de lente was nog niet goed en wel begonnen of Charlie Hebdo was vergeten en men sprak alleen nog over de Griekse crisis. Toen werd het zomer en de Griekse crisis verdween als sneeuw voor de zon om plaats te maken voor de vluchtelingen.

Vervolgens kwam 13 november.

Peter Giesen, correspondent van de Volkskrant, vertaalt een deel van uw toespraak zo: ‘Er is een daad van agressie gepleegd tegen het land, zijn waarden, zijn jeugd.’

Ik wil hier niet al te opzichtig aan tekstanalyse gaan zitten doen, maar dat land is duidelijk. Dat kunnen we verder zonder enige analyse gewoon laten staan. Of je een daad van agressie kunt plegen tegen een land en niet tegen zijn waarden lijkt mij twijfelachtig. Had IS uw land eerst de oorlog moeten verklaren om dan per boot een invasie in pakweg Normandië op poten te zetten? Had zoiets de Franse normen níét met voeten getreden? Kom op, François. Ontsla de tekstschrijver. Of ligt het aan de vertaling? Altijd als er weer een Iraanse politicus iets merkwaardigs beweert, zijn er mensen die zeggen: ‘Maar het lag aan de vertaling. In het Perzisch zei hij iets heel anders.’

Misschien moet u af en toe ook in het Perzisch gaan praten?

En dan de jeugd. Zijn er alleen jonge mensen om het leven gekomen? Hebben de terroristen iedereen boven de 40 bewust gespaard? Of wilt u gewoon bij de jeugd in het gevlij komen?

Me dunkt dat als die oorlog die u hebt uitgeroepen – en ja, ik weet dat de terroristen zijn begonnen, maar u had ook met iets meer aristocratische gelatenheid kunnen reageren – nog een tijdje door suddert, niet in Frankrijk, maar in Syrië, uw populariteit zal toenemen. De Fransen gaan weer van u houden. Misschien wordt u in 2017 herkozen.

Terrorisme is gruwelijk en mensonterend, als ik even de woorden van de gemiddelde tekstschrijver mag lenen, maar er zijn ook altijd mensen die er vruchten van plukken. Zo twitterde mijn vriendin Dieuwke Wynia, redactrice bij het onvolprezen programma ‘De wereld draait door’, dat de uitzending over Parijs 13 november 2015 een seizoensrecord heeft gebroken. Een kleine twee miljoen mensen keken naar die uitzending. En het is meer dan begrijpelijk dat Dieuwke en Matthijs verzuchtten: ‘Het was vreselijk, maar het was toch niet voor niets.’

Of misschien zeiden ze wel: ‘Elk nadeel heeft zijn voordeel.’

Want de voetballer Cruijff parafraseren komt altijd van pas.

Mag ik er tot slot op wijzen, sprekend over Franse normen, dat uw land tijdens de oorlog in Algerije op grote schaal heeft gemarteld? Dat rechtvaardigt geen terrorisme, maar het zou u sieren, als mens, minnaar, socialist en president, als u wat minder pompeus over de waarden van uw land spreekt.

Vriendelijke groet,

Arnon Grunberg

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234