null Beeld

De mailbox van Arnon Grunberg: 'De georganiseerde democratie'

U zou van Amerika Denemarken willen maken.

Beste Bernie Sanders,

Is het goed voor de Joden? Zo vroeg The New York Times zich op 10 februari jongstleden af toen u als eerste Joodse presidentskandidaat in de geschiedenis van Amerika een voorverkiezing had gewonnen. Te weten die in New Hampshire.

Dat u Joods was, was mij ontgaan, en het schijnt ook – althans volgens The New York Times – dat u eerder aan uw Poolse afkomst refereert dan aan uw Joodse. Zoals ik eerder aan mijn Duitse afkomst refereer dan aan mijn Joodse. Ik ben weliswaar geen presidentskandidaat, maar de geringe overeenkomsten die wij hebben, moeten benadrukt worden. U Pools en Joods, maar woonachtig in Vermont. Ik, Duits en Joods, en woonachtig in New York.

Nu denk ik niet dat u de presidentskandidaat voor de Democraten zult worden. U denkt dat ook niet. Naast de gewone gedelegeerden zijn er namelijk ook zogeheten superdelegates — gedelegeerden die niet door de kiezers zijn gekozen, maar door de bestuurders van de partij, om te voorkomen dat kandidaten die onwenselijk worden geacht, winnen. Statisticus Nate Silver noemde als voorbeelden Jimmy Carter in 1976 en McGovern in 1972.

Democratie is altijd georganiseerde democratie. Je zou ‘foei’ kunnen roepen, maar als ik naar het ongeorganiseerde volk kijk dat zich steeds beter organiseert, geloof ik toch dat de georganiseerde democratie ook voordelen heeft. Het afschaffen van alle elites, wil ik slechts zeggen, is geen oplossing. Al was het maar omdat er al snel nieuwe elites zullen ontstaan die, zo leert de ervaring, vaak erger zullen zijn dan de oude.

undefined

null Beeld

Maar u hebt al heel wat bereikt, u hebt het establishment van de partij angst aangejaagd. U komt uit Vermont en u bent in de 70. Dat pleit allemaal voor u. Overigens moeten we het ook weer niet een al te grote prestatie noemen dat u het establishment angst hebt aangejaagd. Ik geloof dat we establishment als volgt moeten definiëren: establishment, dat zijn mensen op min of meer hoge posities die vrezen dat ze hun baan en hun bevoorrechte posities zullen verliezen. Als ze al niet bang zijn voor zichzelf, dan zijn ze het wel namens hun kinderen. Want waar bevoorrechte posities zijn, is het nepotisme in diverse verschijningsvormen nooit ver weg.

Columnist David Brooks was zelfs zo bang geworden voor uw socialisme dat hij een column wijdde aan de merkwaardige aantrekkingskracht die u uitoefende op jongeren. U zou van Amerika Denemarken willen maken.

Denemarken: dat land lijkt me niet toevallig gekozen. ‘Something is rotten in the state of Denmark,’ nietwaar? Nu was het laatste wat ik over Denemarken heb gelezen, dat ze asielzoekers al hun bezittingen wilde afpakken, op circa 1.500 euro na. En de asielzoekers mochten ook voorwerpen met sentimentele waarde behouden.

Prachtig hoe de theorie van humane overwegingen tot een praktijk van corruptie en vriendelijk bedrog leidt. Nou ja, humane overwegingen. Ach.

Maar goed. De vraag is: zal Amerika Denemarken worden? Ik denk het niet. Niet alleen omdat ik niet geloof dat u Obama zult opvolgen (ik zou er trouwens niets op tegen hebben, mocht u Obama opvolgen: ik ben geen socialist, maar met een socialist uit Vermont kan ik leven – wie mensen naar hun opvattingen vraagt, moet steeds de geografische herkomst van die opvattingen in overweging nemen), maar ook omdat ik, het politieke systeem kennende, niet geloof dat u, zelfs al werd u president, voor een revolutie zou kunnen zorgen. Een ietwat lange zin, excuses daarvoor.

Een vriend van mij zei vandaag tijdens het ontbijt dat er in Nederland niets meer te kiezen valt, maar in Amerika nog wel. Nu ken ik ook genoeg Amerikanen die het verschil tussen Democraten en Republikeinen wegwimpelen. Hoewel die Amerikanen wel wat stiller zijn geworden na 2000, na Bush tegen Gore. Toen hadden ze zoiets van: het verschil mag dan klein zijn, maar toch liever Gore dan Bush.

En in Nederland? Ach, Nederland is toch ook een soort Denemarken, nietwaar? En ik vind dat een politicus als Pechtold wekelijks bewijst dat de politiek een bedrijf is voor mensen die aan ziekelijk narcisme lijden, maar toch liever de ziekelijke narcist Pechtold dan de minstens zo zieke heer W. (Ja, de literatuur is ook een bedrijf voor ziekelijke narcisten en zelfs daar lopen uitzonderingen rond, maar niet veel.)

Goed, we gaan weer naar Amerika.

Uw campagne tegen Wall Street lijkt mij hopeloos, echter in uw geval – ook vanwege uw leeftijd, moet ik bekennen – wil ik die campagne met enig voorbehoud ondersteunen. Revolutionairen zouden minimaal 70 moeten zijn, liefst 80.

Ik weet niet wat de strijd tegen Wall Street in de praktijk betekent, want zij die ertegen strijden, strijden niet tegen rijkdom en graaien an sich. Ze strijden er vooral voor dat zijzelf ook wat rijker mogen worden. Een begrijpelijke strijd.

Het is goed dat u het Hillary Clinton moeilijk maakt. Het lijkt mij eveneens wenselijk dat u reclame maakt voor de staat Vermont en in één moeite door voor Poolse immigranten.

De Polen zélf zijn niet zo dol op vluchtelingen, maar als zijzelf of hun ouders vluchteling zijn geweest, worden ze milder. Niet altijd. U wel.

Al met al bent u een piepklein baken van licht in een duistere tijd. Meer ook niet.

Hartelijke groet,

Arnon

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234