null Beeld

De mailbox van Arnon Grunberg: 'Het einde van de liefde'

U bent een waarschuwing, een heilige misschien ook wel, want de ware heiligen zijn dwazen

'U bent een waarschuwing, een heilige misschien ook wel, want de ware heiligen zijn dwazen'

Waarde Louis van Gaal,

Wordt u nou ontslagen of neemt u zelf ontslag, of blijft u aan als trainer van Manchester United? Het zijn geen vragen die de wereld zullen veranderen, hooguit uw wereld. Daar ben ik op mijn eigen bescheiden wijze mee begaan. Die wereld van u.

Die schijn van perfectionisme vind ik mooi. Dat je niet meer weet wat het verschil is tussen bluf en perfectionisme. En misschien is er nauwelijks verschil tussen die twee. Perfectionisme is bluf.

Waarom weet ik niet meer, vermoedelijk omdat ik zelf te gast zou zijn in dat programma, maar ik kan me herinneren dat ik een aflevering van ‘College Tour’ zag. In die aflevering stond u centraal.

U leek zo met uzelf te zijn ingenomen, dat het ongemak op de loer lag. Voor de kijker althans.

Nu ben ik überhaupt niet met mezelf ingenomen, maar ik dacht wel: dat moet ik zien te voorkomen. Wat u daar deed. Als ik daar door studenten word ondervraagd.

Liefde is mooi, ook eigenliefde, maar er komt een moment dat de eigenliefde voor wrevel gaat zorgen. Zoveel kan een mens niet van zichzelf houden. Wat de vraag oproept: hoeveel liefde is gezond? Niet te veel, zoveel is zeker. Alles met mate. Vooral liefde.

undefined

null Beeld

Daarentegen zag ik vanavond op de site van de Engelse krant The Guardian een videoclip van u en er was niets meer van zelfingenomenheid te merken. De liefde was verdwenen.

Er was verloren. Laat mensen verliezen en ze worden menselijker, waarmee ik niet wil zeggen beter, maar de pogingen om te ontkomen aan de eigen kwetsbaarheid worden minder krampachtig. Men geeft het op, noodgedwongen, en in dat opgeven zit de schoonheid.

U had appelwangetjes en u deed uw uiterste best uit te leggen waarom er niet zoveel aan was geweest, aan de wedstrijd. Dat van die appelwangetjes is misschien flauw. Het verval is immers onvermijdelijk. Overal lijkt het te beginnen, bij de wang, het been, de voet. Opeens kan het niet meer ontkend worden. Het is er. In volle glorie. Misschien moet het verder niet benoemd worden.

‘I don’t know, it was a poor performance,’ zei u.

Van onoverwinnelijkheid was geen sprake meer. Zelfs niet van melancholie. Eerder van pure verslagenheid. Er was niets meer dan een echec.

Ach, ik kan me herinneren dat ik ergens in de winter van 2014 mee was naar een wedstrijd tussen Ajax en Salzburg, en de persconferentie na afloop had iets ongelofelijk treurigs. Geen echec, maar weemoedig was het wel.

Er werd niets gezegd en toch deden de aanwezigen alsof het bijzonder interessant was wat er te berde werd gebracht. Menig interview met een politicus zal net zo verlopen, maar dat is geen excuus.

We hebben het dus over overmoed.

Wanneer is een mens overmoedig? En wanneer wordt hij daarvoor gestraft?

Ik ga even terug naar de zomer van 2014. Ik moest een lezing geven in Frankfurt am Main. Die avond stond de wedstrijd Nederland – Costa Rica op het programma. Het was het WK. De lezing vond bij mensen thuis plaats. Dat vinden sommigen leuk. Lezingen bij hen thuis organiseren. Zeker in de zomer. Het zorgt ook voor wat reuring. Als je niets meer tegen elkaar te zeggen hebt, dan organiseer je een salon of een literaire lezing, of een combinatie van die twee. Daarna kun je weer een tijd verder.

Wekenlang heb je het over de voorbereidingen. Daarna spreek je nog wekenlang over een gast die het toilet onderkotste.

Enfin, na de lezing bleven mensen hangen om naar de voetbalwedstrijd te kijken en ik paste me aan. Ik had ook naar mijn hotel gekund, maar ik dacht: nee, ik doe netjes mee.

En toen kwam de persconferentie na afloop. Eigenlijk zijn de persconferenties na afloop het best. Voetbal is een soort persconferentie, waarmee ik bedoel te zeggen: het spel is het excuus voor de persconferentie. Je kunt ook zeggen: het spel is een excuus voor het gokken en het geld dat met dat gokken wordt verdiend. Maar dat klinkt al stukken minder aardig.

Goed, die persconferentie dus.

U verscheen in beeld. De meeste mensen in Frankfurt am Main gingen aan de wijn, maar ik bleef nog even kijken, beleefdheidshalve, wetend waar het werkelijk om gaat, om u.

U zei toen woorden als: ‘Het is ongelofelijk hoe snel dit een groep is geworden.’

Als je wint, zij het met moeite, kun je na afloop altijd zeggen dat er een groep is ontstaan.

Win je niet, dan is er geen groep ontstaan. Zoveel is duidelijk.

Het einde van de liefde, daarover hadden we het eigenlijk. Het einde van de eigenliefde, maar tussen het einde van de eigenliefde en het einde van de liefde zit niet zoveel verschil.

Ik keek twee jaar later naar u, en ik zag een verslagen mens. Het object van zijn liefde, zichzelf, had hem in de steek gelaten.

Wat dat betreft bent u een waarschuwing, een heilige misschien ook wel, want de ware heiligen zijn dwazen.

Als je verliefd wordt op jezelf, is er geen vervanging mogelijk.

Word je verliefd op een ander, kun je die ander nog wel vervangen.

Ik kus u, want dat hebt u verdiend,

Arnon Grunberg

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234