null Beeld

De mailbox van Arnon Grunberg: 'Het glibberige pad'

Had Griekenland maar olie, dan konden ze ook dreigen met het bouwen van een atoomwapen om op die manier een eind te maken aan een onhoudbare schuldenberg.

Waarde Hassan Rohani,

Op een ochtend in de vroege zomer van 2008 werd ik wakker in de Green Zone in Bagdad. Ik was daar met veel moeite aangekomen en was door slaapgebrek de uitputting nabij. Naast mij was een fotograaf, ik meen dat hij uit Spanje kwam, zijn spullen aan het inpakken. Hij zei: ‘Ik ga naar Iran, daar gebeurt het nu.’ Hij had het als ik me niet vergis over een oorlog en hij keek me meelijwekkend aan. Ik was te laat. Zoveel probeerde hij me duidelijk te maken. In Irak hielden de journalisten het voor gezien. En ik was net gearriveerd, zielig.

Een klein jaar later was ik terug en in de compound van The Washington Post in Bagdad speelde ik op een winteravond poker met een aantal journalisten, voornamelijk uit Amerika, maar de Spaanse fotograaf had de stemming goed aangevoeld, in Irak was het voor de buitenlandse journalisten over. Men trok verder. Alleen de opvatting van de fotograaf dat de volgende oorlog in Iran zou worden uitgevochten, bleek vooralsnog niet bewaarheid te worden. Maar ook die avond in de winter van 2009 was de stemming toch als volgt samen te vatten: volgend jaar in Teheran.

Naar huis wilde niemand.

De toenmalige chef van The Washington Post in Irak, die overigens niet mee wilde pokeren, ben ik in 2014 tegengekomen in Oost-Congo. Hij had samen met een fotograaf de verblijven van Artsen Zonder Grenzen uitgekozen om de nacht door te brengen. Vooral de fotograaf was door het dolle heen.

En nu is er in Wenen een historisch akkoord gesloten. Of we het historisch mogen noemen, daarover lopen de meningen uiteen, maar ik vind dat je royaal moet zijn. In elk geval mogen we concluderen dat een oorlog met Iran ver weg is. De karavaan kan weer verder trekken. Waar is de karavaan nu eigenlijk? Griekenland?

Dat zo’n akkoord er zat aan te komen, bleek wel toen Amerika eerder dit jaar Hezbollah van de lijst met terroristische organisaties haalde. Dat zal ongetwijfeld met Syrië en de opkomst van IS te maken hebben, maar we mogen ook niet uitsluiten dat het verband hield met het akkoord waarvan Obama hoopt dat het zijn nagedachtenis zal bepalen. Wat de vrede tussen Egypte en Israël was voor Carter, moet de vrede tussen Iran en de rest van de wereld worden voor Obama. Het bescheiden stempel van een president op het noodlot. Of zoals Hegel zei, van wie ik overigens weinig tot niets gelezen heb: ‘Die Weltgeschichte ist der Fortschritt im Bewusstsein der Freiheit.’

null Beeld

Langzaam kruipt de wereldgeschiedenis over het glibberige pad van de vooruitgang. Althans zo denken de idealisten. En menig idealist heeft korte metten willen maken met hen die de vooruitgang in de weg staan.

Denkend aan dit akkoord ben ik een Hegeliaan: ik zie u samen met Kerry en Obama over een glibberig pad een beboste heuvel beklimmen. De wolken hangen laag.

Netanyahu mag mompelen dat het akkoord een historische vergissing is en u mag verkondigen dat het akkoord is gesloten ondanks tegenwerking van de zionisten, we weten dat Netanyahu het niet in zijn hoofd zal halen Iran op eigen kracht te gaan bombarderen. En we weten ook dat u geen interesse in een oorlog met Israël hebt.

En velen wisten allang dat een Iraanse atoombom geen existentiële bedreiging voor Israël vormt, laat staan voor het Westen. In 2008 zei militair historicus Martin van Creveld in een voorstadje van Jeruzalem dat hij de Israëlische obsessie met de Iraanse atoombom onbegrijpelijk vond. En dat voor een man die de uitspraak deed dat oorlog voeren het leukste is wat een man kan doen zonder zijn kleren uit te hoeven trekken.

Maar goed, aan het Iraanse atoomprogramma hebben we een gamechanger op cybergebied te danken: Stuxnet. Iets waar u best trots op mag zijn.

Thomas Erdbrink schreef op Twitter dat er betrekkelijk spontane demonstraties van vreugde plaatsvonden in Teheran. Het einde van de sancties, daar kijkt men reikhalzend naar uit.

Ik heb zelfs ergens gelezen dat Amerika de olieprijs expres laag hield om Rusland te straffen en ook om uw land op de knieën te krijgen. Een samenzweringstheorie.

Maar die lage olieprijs zal u niet lekker hebben gezeten.

Detente is het thema van de laatste jaren van Obama’s presidentschap, en dat terwijl in Europa wraakzucht en machiavellisme op het programma staan. Had Griekenland maar olie, dan konden ze ook dreigen met het bouwen van een atoomwapen om op die manier een eind te maken aan een onhoudbare schuldenberg.

Maar atoombom of geen atoombom, Iran staat hoog op mijn verlanglijstje. Ik hoop er binnenkort heen te kunnen. In Kaboel heb ik ooit in het geheim een fles whisky gedronken. Terwijl ik helemaal niet van whisky houd. Bijna alles wat verboden is, wordt automatisch lekker.

Ik zie mijzelf in het nachtleven van Teheran. Geen atoombom, wel een geheim feest georganiseerd door de dochter van de apotheker. Overal is plezier. Of hoe zei Hegel het? De wereldgeschiedenis is niet de bodem van het geluk, het geluk zijn lege bladzijden in de wereldgeschiedenis.

Ik wens ons allebei veel lege bladzijden toe, hoe raar dat ook moge klinken uit de mond van een romanschrijver.

Hartelijke groet,

Arnon Grunberg

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234