null Beeld

De mailbox van Arnon Grunberg: 'Sultan naast God'

Als ik u was, zou ik snel zelf een oppositiekrant beginnen.

Heer Erdogan,

‘Erdogan maakt zijn tegenstanders monddood,’ kopte de Süddeutsche Zeitung op maandag 7 maart. Op pagina 6, maar wel bovenaan op pagina 6.

Het ging om de Turkse ‘oppositiekrant’ Zaman, die door de regering onder curatele was gesteld. Ik heb het woord ‘oppositiekrant’ tussen aanhalingstekens gezet, want wat is een oppositiekrant? Hebben we in Nederland en België oppositiekranten? Fatsoenlijke samenlevingen doen het zonder oppositiekranten. Overigens wil ik hier niet mee zeggen dat Nederland en België nou zulke verschrikkelijk fatsoenlijke samenlevingen zijn, maar de zegeningen van de repressieve tolerantie zijn daar tot het staatsapparaat en de meeste politici doorgedrongen.

Die zegeningen zijn duidelijk nog niet tot u doorgedrongen. Men luistert naar u, men kijkt naar u en men denkt: weet de heer Erdogan wel dat er ooit een Franse Revolutie is geweest? Of is die revolutie aan hem voorbijgegaan en is hij de voortzetting van het ancien régime met ietwat islamitische middelen?

Laten we het daar maar op houden: u wilt het Turkse verleden, het Turkse heden én de Turkse toekomst zijn. U zou ook de Turkse God willen zijn, maar u weet dat er maar één God is. Die moeten de Turken delen met mensen die niet Turks zijn. Als uw regime nog even duurt, zou het me overigens niet verbazen dat u ontdekt dat er wel degelijk twee goden zijn, een God voor gewone mensen en een God voor goede Turken. Niet voor alle Turken, uiteraard.

undefined

null Beeld

Overigens is het de buitenstaander nog altijd niet bekend wat er nou voor schandelijks in Zaman heeft gestaan. Ja, we hebben gehoord dat de krant zich zou hebben gespecialiseerd in witwaspraktijken, en ook wordt de krant van banden met terroristische organisaties beschuldigd – daarmee wordt de organisatie van de geestelijke Fethullah Gülen bedoeld. Maar ook hier geldt weer: wat er precies terroristisch is aan Gülen, is onduidelijk.

Terug naar u.

Iedereen lijkt ervan uit te gaan dat u als Turkse president de Turkse regering bent, ja, feitelijk de Turkse politiek bent. Er bungelt aan Turkije een premier die naar de naam Davutoglu luistert. Maar er bungelt ook aan Rusland een premier, en toch spreekt iedereen over Poetin.

Als de krant Zaman onder curatele wordt gesteld, dan gaan we er dus van uit dat dat op uw uitdrukkelijke orders gebeurde. Goed, de rechter had het goedgekeurd, maar de meeste rechters in Turkije schijnen ook naar u te luisteren.

Nu naar de deskundigen, altijd een mooi woord in dergelijke aangelegenheden: deskundigen zijn mensen die door journalisten worden geciteerd. Het woord ‘deskundige’ moet het citaat enig gewicht geven. Maar ook hier mogen we niet uitsluiten dat sommige mensen die ‘deskundige’ worden genoemd, wel degelijk deskundig zijn. Deskundigen dus zeggen dat de timing niet toevallig is. U liet Zaman onder curatele stellen, vlak voor een cruciale Europese top waarbij Turkije misschien bereid zou zijn vluchtelingen terug te nemen.

En ja, Turkije is bereid dat te doen, in ruil voor steun en het opheffen van visarestricties. Ziehier het absurdisme in de praktijk. Als de vluchteling straks een Turks paspoort weet te bemachtigen, kan hij alsnog naar Europa, geheel legaal, als Turk die de binnenstad van Praag eens wil bekijken.

Hoe de eerste fase van dat terugnemen in de praktijk gaat, moeten we nog zien.

Met moeite, gevaar voor eigen leven en aanzienlijke inspanningen bereiken vluchtelingen Griekenland. Daar krijgen ze te horen dat Turkije, het land dat ze net met moeite hebben verlaten, bereid is om hen terug te nemen.

Wat zou zo’n Griekse agent tegen de vluchteling zeggen: ‘U bent Turkije net ontvlucht, maar het goede nieuws is dat Turkije bereid is u weer terug te nemen. Ze vonden het echt niet leuk dat u gevlucht bent, maar de grootmoedige sultan Erdogan wil u ondanks uw ondankbaarheid toch weer hebben.’

Nu u niet langer onder stoelen of banken steekt welke autoritaire trekjes u hebt, om niet te zeggen welke dictatoriale trekjes u hebt, kunt u misschien per decreet verklaren dat vluchtelingen die Turkije ontvluchten ‘de Ondankbaren’ worden genoemd. Ongeveer zoals mensen die indertijd de DDR wilden ontvluchten, van Republikflucht werden beschuldigd.

Er wordt gegoocheld met de Ondankbaren en op een dag zullen de Ondankbaren zich dankbaar verklaren of anders discreet verdwijnen. Want mijn lichtvoetige toon mag niet verhullen dat u zonder al te veel scrupules journalisten laat opsluiten, alsof Turkije de eerste de beste bananenrepubliek is. Maar Turkije is lid van de NAVO. Nou ja, dat zegt dus ook niet veel.

Laat Panama ook maar lid worden, of is Panama al lid?

De Volkskrant bericht dat de redacteuren van Zaman intussen een nieuwe krant zijn begonnen, genaamd Zicht op Morgen, in het Turks Yarina Bakis.

Het lijkt een beetje op het terug-nemen van de Ondankbaren die vroeger vluchtelingen werden genoemd. Terug naar Turkije, in de hoop dat je over een paar jaar als Turk op vakantie mag naar Europa.

De ene krant wordt onder curatele gesteld, dan begin je een volgende krant tot die weer onder curatele wordt gesteld. Alles met gevaar voor eigen leven, uiteraard.

Als ik u was, zou ik snel zelf een oppositiekrant beginnen, genaamd Zicht op het Verleden. Een ware Turkse God organiseert zijn eigen oppositie.

Vriendelijke groet,

Arnon Grunberg.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234