De mailbox van Arnon Grunberg: 'Vooralsnog geen Griechischer Wein'

U gaat gekleed in de mantel van de nietszeggendheid, maar ach, uw collega-politici uit het noorden gaan gekleed in de zwartleren mantel van de SM.

Waarde Alexis Tsipras,

Het woord komkommertijd is vooralsnog niet van toepassing op de zomer van 2015. En hoewel alles razendsnel kan omslaan, is er vooralsnog geen komkommertijd in zicht. De Griekse crisis sleept zich voort als een verhaal van D.A.F. de Sade; de perversie zit in de herhaling. Geleidelijk aan gaat het sadomasochisme van kwaad tot erger. Hier en daar vallen doden. Het is niet voor te stellen dat er een einde aan dit drama komt. Een beetje zoals je je in 2006 niet kon voorstellen dat er een einde kwam aan de oorlog in Irak.

Men zou nu in een goedkoop hotelletje op een Grieks eiland willen zijn. De sensatie dat je de geschiedenis aan den lijve ervaart en toch zee en zon; een vriendin verklaart je de liefde, het vermoeden dat het leven een ziekte is, hoeft niet te worden uitgesproken.

Helaas, ik ga overmorgen naar Montauk op Long Island, hoewel ook Montauk niet te versmaden is.

Dit drama was niet nodig geweest als Europa al een paar jaar geleden had ingezien dat de kans dat uw land al zijn schulden gaat betalen nihil is. Als er toen was overgegaan tot kwijtschelding hadden we nu komkommertijd gehad.

De vraag is waarom uw land zo gestraft moet worden. Of zoals mijn vriend Bas Jacobs dat een tijd geleden al formuleerde, ik parafraseer: hoe komt het dat politici zo dol zijn op sadomasochistisch economisch beleid?

Het levert stemmen op, zeker. Sommige mensen denken: ik heb het moeilijk, zij moeten het ook moeilijk hebben. Men wil het lijden verspreiden. Een soort anti-utilitarisme: de grootst mogelijke hoeveelheid pijn voor de meeste mensen.

Of het referendum dat u organiseerde nou als viering van de democratie moet gelden, weet ik niet, maar ik twijfel hoe dan ook of de democratie zo vreselijk gevierd moet worden. Mensen roepen ‘meer democratie’ omdat ze denken dat ze dat moeten roepen, het volk is zijn eigen afgod. Maar of meer democratie problemen oplost, blijft vooralsnog onbewezen.

Ik denk dat uw land gestraft moest worden om als afschrikwekkend voorbeeld te dienen. De openbare afranseling die uw land te verduren krijgt en die, als u deze brief in handen krijgt, misschien nog steeds niet ten einde is, moet landen als Portugal, Spanje en Italië ervan overtuigen in het gareel te lopen.

Heinrich Heine schreef al dat het straffen in de hoop op preventie een vorm van onrecht is. Maar men leert niet. De behoefte aan straf is onverminderd groot.

Afgelopen week was ik in Wenen waar ik avond aan avond in een bar met twee vrienden naar het nummer ‘Griechischer Wein’ heb geluisterd, van de inmiddels overleden Oostenrijkse schlagerzanger Udo Jürgens. Een lied over Griekse gastarbeiders die ergens in een café in een buitenwijk van een Duitse stad erover dromen om weer terug te keren naar het thuisland. Met een beetje gespaard geld. Geluk en eenzaamheid, de bekende ingrediënten van de schlager.

Ook de Griekse crisis is een schlager, maar gezongen wordt er vooralsnog niet.

Uw berichten op Twitter laten weinig blijken van revolutionair elan. Met onvermoeibare nietszeggendheid had u het op de avond van het referendum over ‘historische keuzes’ die zijn gemaakt. Ook schreef u dat u weet dat er geen makkelijke oplossingen zijn maar wel rechtvaardige oplossingen. Zinnen waar de gemiddelde relatietherapeut zijn hand niet voor zou omdraaien.

Als u de revolutie bent, gaat u gekleed in de mantel van de nietszeggendheid, maar ach, uw collega-politici uit het noorden gaan gekleed in de zwartleren mantel van de sm. Straffen is het doel, pijn is de opwinding, de infrastructuur van de Europese samenwerking de kelder waar het allemaal plaatsvindt.

De deadlines lijken intussen steeds serieuzer te worden maar als u dit leest, is die ene deadline ook al verstreken. Eén van de laatste politieke deadlines die ik me kan herinneren, vond plaats in het voorjaar van 2003 toen George W. Bush Saddam een paar dagen de tijd gaf om te verdwijnen uit Irak. Iedereen wist dat het een pro forma deadline was, de oorlog zou plaatsvinden.

Maar in dit geval zal er geen oorlog plaatsvinden. De vraag is of uw land failliet zal gaan. Of niet. Een absurde vraag. Want niemand beweert dat Griekenland na het faillissement van de aardbodem zal verdwijnen. Het enige wat het faillissement betekent, is dat de schuldeisers beseffen dat zij naar hun geld kunnen fluiten zonder dat zij uw land hebben moeten vergeven. Als er één spook niet door Europa waart, is het Jezus.

Een kleine honderd jaar geleden moet men in de zomer zó naar de Eerste Wereldoorlog zijn gestrompeld. Hardvochtig en verveeld tegelijk. Het enthousiasme van de bourgeoisie voor de eigen ondergang moet ook toen al iets aandoenlijks hebben gehad.

Laten we hopen dat uw collega’s uit andere Europese landen hun angst voor gezichtsverlies niet het zwaarst zullen laten wegen.

In kranten lees ik dat Europa voor uw land humanitaire hulp voorbereidt, mocht uw land de eurozone verlaten.

Na de straf, de humanitaire hulp, dat is pas echt sadomasochisme.

Ze moeten hebben gedacht: Afghanistan is gered, we gaan nu Griekenland redden.

Op politiek niveau is sadomasochisme niet te onderscheiden van oorlogsenthousiasme.

Vriendelijke groet,

Arnon Grunberg

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234