De man die zijn haar zelf knipt: Kim Jong-un

Twee jaar staat Briljante Kameraad Kim Jong-un nu aan het roer in Noord-Korea, het meest geïsoleerde land ter wereld. In die tijd heeft de vreemd gekapte mollige dertiger een atoomproef laten doen, Amerika met kernwapens bedreigd en zijn eigen oom laten executeren. Tegelijkertijd werd de Jonge Maarschalk zowel echtgenoot als vader, en best friends forever met een basketballegende uit de VS. Hoe gevaarlijk is Little Kim écht?

In het protsige Kumsusanpaleis van de Zon in Pyongyang ligt sinds 1994 het gebalsemde lichaam van de revolutionair en stichter van de Democratische Volksrepubliek Noord-Korea Kim Il-sung. Op een bloembed van speciaal voor hem gekweekte paarse orchideeën – kimilsungia’s – ligt het twintig jaar oude goddelijke kadaver in een glazen kist. De binnentemperatuur is die van een doorsneekoelkast. Officieel is deze Kim Il-sung nog altijd de Eeuwige President, waarmee Noord-Korea de enige staat ter wereld is die geregeerd wordt door een gekoeld lijk.

In een aanpalende ruimte in het Kim-mausoleum ligt KimJong-il, de zoon van God, eveneens gebalsemd, gekoeld en opgebaard in het hart van een bloemperkje. Maar dit zijn andere bloemen, dit zijn – u raadt het al – kimjongilia’s, uit de familie van de eerder bescheiden rode begonia.

Met de sardonische humor die hem zo eigen was, noemde de Britse journalist en atheïst Christopher Hitchens dit heilige tweetal treffend Fat Man en Little Boy, verwijzend naar de koosnamen waarmee de Amerikanen hun respectieve bommen op Nagasaki en Hiroshima doopten. De grap in de grap is uiteraard de vette knipoog naar de militaire ambities van de nuclear family der Kims. Een passende bijnaam voor de goddelijke kleinzoon, de huidige Opperste Leider van Noord-Korea, heeft Hitchens niet meer kunnen verzinnen. Hij stierf twee weken voordat Kim Jong-un eind december 2011 het familiebedrijf overnam.

De Noord-Koreaanse staats­media kwamen al wel meteen met een bijnaam en bewierookten hem als de Grote Opvolger. Binnen twee weken na de met hysterische huilorgieën gepaard gaande teraardebestelling van de Geliefde Leider werd Kim Jong-un in één klap ’s lands partijhoofd én Opperste Leider van zowel de Volksrepubliek als het Volksleger. Hij schoot een zwart Mao-uniform aan, om de fysieke gelijkenis met zijn grootvader Kim Il-sung te onderstrepen, en ging aan de slag.

Het afgelopen jaar hebben we het resultaat van zijn ijverige inspanningen kunnen zien. In maart 2013 liet Kim Jong-un de derde Noord-Koreaanse kernproef uitvoeren, die een stuk zwaarder was dan de vorige twee in 2006 en 2009, en bevestigde daarmee Noord-Korea’s status als kernmacht. Kort tevoren werden ook twee langeafstandsraketten getest. Hij trapte zo zijn Chinese broodheren op de tenen: ondanks hun negatieve advies ging hij eigenwijs door met de atoomproef. De Chinezen bestraften hem door voor het eerst samen met de VS financieel-economische sancties van de VN tegen het regime in Pyongyang te steunen. Kim Jong-un reageerde furieus en bombastisch. Hij dreigde met een preventieve nucleaire aanval op Amerikaanse doelen en riep de ‘staat van oorlog’ met Zuid-Korea uit, waarbij hij bezwoer Seoel in een vuurzee te veranderen.

Begin december jongstleden liet Kim Jong-un zich ook in het binnenland gelden als een machiavellistisch heerser toen hij zijn 67-jarige oom en lid van de ‘koninklijke familie’ Jang Song-taek op theatrale wijze uit de weg ruimde. Voor het oog van een camera werd Jang, die getrouwd was met de zus van de Geliefde Leider Kim Jong-Il en hoge militaire en politieke posities bekleedde, door mannen in uniform uit het parlement geplukt en onmiddellijk uit al zijn functies gegooid. Hij werd beschuldigd van corruptie, gokken, drugsgebruik en het organiseren van een oppositie tegen de Opperste Leider. Dat laatste maakte van hem een verrader, ‘erger uitschot dan een hond’. Drie dagen later werd hij geëxecuteerd.

Hoewel hij nu twee jaar aan de macht is, is er betrekkelijk weinig geweten over de Briljante Kameraad, zoals hij tegenwoordig door de Noord-Koreaanse staatspers wordt verheerlijkt. Bij zijn aantreden kwam Kim Jong-un zo goed als letterlijk uit de lucht vallen, niet in de laatste plaats voor de Noord-Koreanen zelf. Voordat zijn vader hem – na een hartaanval of hersenbloeding – in 2010 had aangewezen als opvolger, wist zelfs bijna niemand hoe hij eruitzag.

De grote vraag was waarom uitgerekend de jongste mannelijke telg uit het dictatorsgeslacht was uitverkoren om de fakkel over te nemen. Jarenlang hadden Noord-Korea-watchers vooral zitten kijken naar zijn oudere broer Kim Jong-chul en zijn halfbroer Kim Jong-nam, die op de wereld werd gezet door één van Kim Jong-ils vele liefjes, de filmster Sung Hye-rim.

Maar de halfbroer had zijn kansen op de erfopvolging blijkbaar al in 2001 vergooid toen hij met een vals Dominicaans paspoort op naam van Pang Xiong (‘Dikke Beer’ in het Chinees) Japan probeerde binnen te komen. Hij had twee vrouwen bij zich en een jongetje dat later zijn vierjarige zoon bleek te zijn. Samen wilde het gezelschap een bezoekje brengen aan Tokyo Disneyland. Maar Kim Jong-nam werd door de Japanse autoriteiten ontmaskerd, gearresteerd en naar China gedeporteerd, tot grote schaamte van zijn vader Kim Jong-il. Sindsdien woont Jong-nam afwisselend in Peking en in de voormalige Portugese gokkolonie Macau, waar hij een vaste klant is in de casino’s. Als tweede in lijn zou normaal gezien Kim Jong-chul aan de beurt zijn geweest, ware het niet dat zijn vader hem te verwijfd vond. Zo viel uiteindelijk de keuze op de jonge en onervaren Kim Jong-un.

Meteen kwam de buitenlandse geruchtenmolen op gang. Wie was deze knaap met het vreemde kapsel? Waar had hij al die jaren gezeten? De Noord-Koreaanse staatsmedia lieten naar aloude gewoonte niks los. Dat was bij Kim Jong-il trouwens niet anders. In de 17 jaar dat hij de Geliefde Leider van Noord-Korea was, zijn we over de man weinig te weten gekomen dat geloofwaardig mag worden genoemd. Als we de officiële Noord-Koreaanse hagiografie moeten geloven, dan werd Kim Jong-il in 1942 geboren aan de voet van de ‘heilige’ berg Paektu onder twee regenbogen en het schijnsel van een speciaal voor hem geboren ster.

Dankzij gegevens uit sovjetarchieven weten we echter dat Kim Jong-il in werkelijkheid een jaar eerder ter wereld kwam in het bevroren Oost-Siberische modderdorp Vjatskoje. Terwijl zijn vader, de Koreaanse banneling Kim Il-sung, als inlichtingenofficier voor de Sovjets werkte, groeide de jongen op in een Russischtalige omgeving waar hij Joeri werd genoemd. Hun vaderland werd al sinds 1910 bezet door de Japanse keizer. Toen de Sovjet-Unie na de capitulatie van Japan de noordelijke helft van het Koreaanse schiereiland inpalmde, kreeg Joeri’s vader het voor het zeggen in wat vanaf 9 september 1948 de Democratische Volksrepubliek Korea heette.

Op zoek naar biografische gegevens over Kim Jong-un diepte de immer op roddels verlekkerde Zuid-Koreaanse pers toch enkele details uit zijn vroege leven op. Zo zou Kim Jong-un, net als zijn broers en zus, als kind op een Zwitserse privéschool in Bern hebben gezeten, waar hij was ingeschreven onder de naam Pak Un. Volgens de Zwitserse krant Le Matin Dimanche was hij de helft van de tijd niet aanwezig in de klas, waren zijn cijfers eerder teleurstellend en werd hij al na twee jaar teruggehaald naar Pyongyang.

In de berichtgeving over zijn liefdesperikelen duikt steevast de naam Hyon Song-wol op, de zangeres van het immens populaire Pochonbo Electronic Ensemble. Kim Jong-un zou jarenlang een relatie met Hyon hebben gehad, totdat hij haar op aandringen van zijn vader de bons gaf. Hyon zou daarna met een legerofficier zijn getrouwd, maar bleef wel de minnares van de jonge Kim. In maart 2012 zong ze nog in verregaande staat van zwangerschap tijdens de viering van internationale vrouwendag in Pyongyang. Sindsdien is ze niet meer in het openbaar verschenen. Het Zuid-Koreaanse conservatieve dagblad The Chosun Ilbo, de bron van allerlei sappige details over de Kim-dynastie, beweerde vorig jaar te weten waarom: eind augustus zou Hyon samen met elf andere bekende artiesten geëxecuteerd zijn wegens het maken en verkopen van pornografische homevideo’s. Dit soort berichten zijn, net als die over Kims vermeende angst voor kappers (hij zou zijn haar daarom zelf knippen), onmogelijk te checken bij gebrek aan betrouwbare bronnen over het privéleven van Kim Jong-un en zijn familie.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234