null Beeld

'De mol' op Vier

Moord. En brand. En hier en daar tandengeknars. Het nieuws dat Woestijnvis bij archeologische opgravingen op de restanten van 'De mol' was gestuit, én van plan was om die overblijfselen na 13 lange jaren 'Jurassic Park'-gewijs weer om te toveren tot een springlevend nieuw seizoen, zorgde vorig jaar op zijn zachtst gezegd voor gemengde reacties. Maandag was het eindelijk zover: zou 'De mol' brullen of in het zand bijten?

Toen Gilles De Coster vorige zomer naar buiten kwam met de plannen om 'De mol' te reanimeren, liet zowat heel kijkend Vlaanderen weten zich onbehoorlijk betast te voelen in hun televisionele kindertijd: er werd lustig geschermd met zoete herinneringen aan onbezorgde zondagavonden - met z'n allen met natte haartjes voor de buis, alsof er vroeger geen haardrogers bestonden - en dat die van Woestijnvis het hoog in hun bol hadden als ze dachten dat ze dáár aan konden tippen. Maar niets weet zich zo goed als nostalgie te vermommen als een slecht geheugen, en om misplaatst sentiment voor te zijn namen we maandagavond pas plaats voor 'De mol' nadat we in de beslotenheid van de huiskamer eerst een emmer koud water over de eigen kop gekeild hadden. Wij kunnen getuigen: natte haren genoeg, maar van melancholie geen spoor meer.

Dan maar als vanouds onszelf aan het scherm gekluisterd, en al snel gemerkt: een televisieprogramma kan wel gedateerd lijken, op een idee komt geen sleet. Het concept van een groep vrienden die een verrader in hun rangen telt, is immers bijna zo oud als de mensheid zelf. De eerste mol heette niet Magda, maar Judas. De verliezer werd toen nog naar huis gestuurd door middel van kruisiging - nog eens: nostalgie is vaak misplaatst.

De uitwerking van het idee achter 'De mol' zou echter wél moeilijker worden, zo klonk links en rechts al op voorhand: de sociale media en zo, je weet wel. Overlegorganen als Twitter zouden de boel wel snel opklaren. Maar wie daar vlotjes van uitgaat, zou de ploeg achter 'De mol' onderschatten. Na één aflevering werd namelijk ook al snel weer duidelijk dat het programma niet alleen staat of valt met een goeie mol, maar ook met gewiekste montagetrucjes. 'De mol' is in de eerste plaats een geweldig geslaagd staaltje van manipulatie door de makers: de kijker ziet maar wat zij wíllen dat hij ziet. Alle reality-tv zit zo in elkaar, maar 'De mol' is nog altijd het enige programma dat dat principe ook opneemt in de eigen spelregels.

Al in de eerste aflevering waren de overeenkomsten met de vorige seizoenen talrijker dan de verschillen, tot het kenschetsende deuntje toe. De kandidaten werden in ijltempo aangevoerd en de Argentijnse woestijn ingestuurd zonder dat we aan de hand van filmpjes of wat dan ook te weten kwamen wié die mensen eigenlijk zijn wanneer ze zich niet in het schootsveld van een camera bevinden. Naam, beroep, en voor de rest geen geouwehoer: de details zouden we, net als vroeger, wel te weten komen wanneer het daar tijd voor was. En ja, hier en daar was er een 'sales administrator' of een 'brand manager' tussen de deelnemers geslopen, en de opdrachten werden af en toe meegedeeld via tablet, maar voor de rest kon je meer overeenkomsten met de jaren negentig turven dan dat je verschillen zag.

Want net zoals toen mocht vakmanschap het verschil weer maken. Ziedaar de reden waarom we onherroepelijk afhaakten zodra er in 'Expeditie Robinson' of 'Peking Express', of eender welk ander programma dat ergens in de kern schatplichtig was aan 'De mol', gewichtig werd gedaan over proeven of opdrachten, maar we wél bleven kijken wanneer er onder de auspiciën van Gilles De Coster geld verdiend moest worden. Er moesten nauwkeurig afstanden gemeten worden, en later was er ook iets met lasso's, lama's en bankroetlama's, maar het belangrijkste was: het bleef boeien - ook als je er zelf hoegenaamd niets mee te maken had. Dat was te danken aan de snedige wijze waarop het in beeld gebracht was, aan de kandidaten, die érg zorgvuldig uitgekozen bleken - maar gelukkig volgens andere maatstaven dan bij 'Komen eten' - en dankzij die nog altijd bekend aanvoelende argwaan, die nu al merkbaar onder de huid ging kruipen.

De eerste aflevering van 'De mol' ging liefst achttien jaar geleden de ether in, de laatste wordt in 2016 dertien jaar oud. Herinneringen aan 'De mol' werden in die tijd vertroebeld door de smog der tijd, en de mythe die het van het geheugen overnam. De enige rechtvaardige beoordeling van 'De mol' anno 2016 kan dus enkel die zijn waarin het programma op zich wordt beoordeeld, zonder voortdurend te moeten denken aan wat vooraf ging. En ook al hadden we dan plaatsgenomen voor 'De mol' met de missie om zoveel mogelijk verschillen en gelijkenissen met vroeger te noteren, na zo'n halfuur waren we al vergeten ons te bekommeren 'of het allemaal wel zoals vroeger was'.

Alles komt terug, maar niets ooit écht. Maar 'De mol' wist een hele aflevering lang te boeien, ongeacht wie de ouders waren. Een groter compliment is moeilijk te bedenken na dertien jaar.


Bekijk de volledige aflevering:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234