null Beeld Photo News
Beeld Photo News

film★★★☆☆

De nieuwe ‘Scream’ ligt in de lijn van ‘Spider-Man: No Way Home’: we hebben het allemaal al eens eerder gezien, maar de fun primeert

Erik Stockman

Het was me wat toen Wes Cravens ‘Scream’ 25 jaar geleden in de bioscopen uitkwam: in de volgepakte zalen zaten de toeschouwers met een emmertje popcorn op de schoot massaal te sidderen voor een gemaskerde serial killer die er een ziekelijk genoegen in schiep om met zijn vleesmes de middelbare scholieren in het stadje Woodsboro af te slachten. ‘t Was één van die films die je in 1996 absoluut gezien moest hebben, wat achteraf gezien eigenlijk wel enige verwondering wekt: ‘Scream’ behoorde immers niet alleen tot het slashergenre, een subcategorie van het horrorgenre dat in de jaren ‘90 vooral werd gesmaakt door geeks die in het holst van de nacht naar vergeelde VHS-tapes van ‘Friday the 13th’, ‘A Nightmare on Elm Street’ en ‘Candyman’ zaten te kijken, ‘t was daarnaast ook een behoorlijk grensverleggende satire die bolstond van de speelse knipoogjes naar andere horrorfilms.

Die satirische dimensie kwam het best tot uiting in het onvergetelijke personage van Randy Meeks, een horrorfanaat die op een bepaald moment aan zijn vrienden de spelregels van het genre uitlegt: als je een horrorfilm wil overleven, kun je bijvoorbeeld maar beter nooit ‘Ik ben zo terug!’ uitroepen, want het personage die dát zegt wordt geheid het volgende slachtoffer. Achteraf gezien is het eigenlijk ongelooflijk dat het grote publiek helemaal openstond voor dit soort zwaar ironische en indertijd revolutionaire metahumor, maar hey, ‘t waren de jaren negentig: alles kon nog, alles mocht nog, de multiplexen werden nog niet gedomineerd door de superheldenfilms van Marvel en de ironie was nog niet dood.

Sinds de laatste ‘Scream’-sequel uit 2011 is het horrorlandschap in ieder geval alweer grondig veranderd: nadat we ons lange tijd tevreden dienden te stellen met flauwe sequels en reddeloze remakes (de zoveelste ‘Saw’, de honderdste ‘Paranormal Activity’), zorgden stijlvolle parels als ‘It Follows’, ‘Hereditary’ en ‘Get Out’ de voorbije jaren voor een spectaculaire artistieke en commerciële heropleving van het horrorgenre. En één van de leukste elementen aan de nieuwe ‘Scream’ (niet langer van de hand van de intussen overleden Wes Craven, maar van ‘Ready Or Not’-regisseurs Matt Bettinelli-Olpin en Tyler Gillett) is dat er naar hartenlust wordt verwezen naar die recente horrorrevival. In het begin van de film, die zich 25 jaar na de eerste moorden opnieuw afspeelt in Woodsboro, horen we net als in de memorabele openingsscène van de eerste ‘Scream’ - herinner u de gedurfde sterfscène van Drew Barrymore - opnieuw de telefoon rinkelen, en ja hoor: Ghostface hangt aan de lijn!

In een moderne variant op het telefoongesprek tussen Ghostface en Barrymore, vraagt de killer aan het meisje Tara (Jenna Ortega) wat nu eigenlijk haar favoriete horrorfilm is, waarop Tara te kennen geeft dat ze het meer heeft voor betere horrorfilms als ‘The Babadook’ en ‘The Witch’ dan voor het verouderde slashergenre. Het wekt uiteraard geen verbazing dat Ghostface, zelf een relict van dat genre, niet helemaal akkoord gaat met Tara’s opinie. Er volgen nog meer sinistere telefoongesprekken; een kersverse lichting jongeren laat zich aan het vleesmes rijgen; en net zoals in de eerste film staat zelfs Nick Caves ‘Red Right Hand’ opnieuw op de soundtrack. Of we dan in een remake zitten, vraagt u? Of toch eerder in een sequel? Het antwoord komt, in die typische zelfreferentiële ‘Scream’-stijl, van de filmpersonages zélf, zoals wanneer Mindy - de vrouwelijke evenknie van Randy Meeks - in een grappige scène uitlegt dat we te maken hebben met een ‘requel, maar dan met enkele legacy-acteurs’. Enkele oudere personages uit de oorspronkelijke films maken effectief opnieuw hun opwachting in Woodsboro, waarbij het ons vooral opviel dat Sidney Prescott (Neve Campbell) tegenwoordig verdacht goed lijkt op Sarah Connor (Linda Hamilton) uit ‘The Terminator’.

De vraag is evenwel: zal het hedendaagse publiek, en dan meerbepaald de zogeheten Generatie Z, zich vandaag nog aangesproken voelen door de doorgedreven ironie van ‘Scream’, of is die aanpak anno 2022 toch wat gedateerd? ‘Scream’ is niet de enige naar zichzelf knipogende film die dezer dagen in de bioscopen speelt: het nostalgische ‘Spider-Man: No Way Home’ is een gigantisch kassucces, het al even zelfreferentiële ‘The Matrix Resurrections’ valt bij het grote publiek duidelijk minder in de smaak. Tussen die twee titels gaapt evenwel een hemelsbreed verschil: daar waar Lana Wachoski er een welhaast boosaardig genoegen in lijkt te scheppen om de fans van ‘The Matrix’ tegen de haren in te strijken, gaat ‘Spider-Man: No Way Home’ net op een heel mooie en respectvolle manier om met de verwachtingen van de fans. De nieuwe ‘Scream’ ligt eerder in de lijn van ‘Spider-Man: No Way Home’: we hebben het allemaal al eens eerder gezien, maar de fun primeert.

In één van de geinigste scènes spelen de makers met het welbekende horrorcliché dat er achter een geopende deur altijd een killer staat. Dát is ‘Scream’ ten voeten uit: inwendig zit je te kraaien van plezier met het ironische spel dat de makers zitten te spelen, maar tegelijk zit je van pure spanning je vingernagels tot op de nagelriemen af te bijten. En als u ons tot slot een momentje van zelfgenoegzaamheid wil toestaan: wij hadden al na 15 minuten geraden wie de killer is. Trots!

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234