'De onfatsoenlijken': oorlogsveteraan Ryan Hall (Ayr) is geen voorstander van een Brexit

Voor zijn recente boek 'De onfatsoenlijken' trok Humo-journalist Jan Antonissen door Europa om de rauwe levensverhalen op te tekenen van bange blanke mannen en vrouwen die zich door de traditionele politiek in de steek gelaten voelen en van de weeromstuit op populistische partijen stemmen.

In Groot-Brittannië maakte Antonissen kennis met oorlogsveteraan Ryan Hall. Hall heeft aan de Tweede Golfoorlog deelgenomen, maar voelt zich nu verraden. De reden waarom de Britten aan de Golfoorlog hebben deelgenomen, de aanwezigheid van massavernietigingswapens op Iraakse bodem, is een leugen gebleken. Het ging uitsluitend om olie. En zelf is hij ook niet onbeschadigd teruggekeerd. Antonissen trof Hall in een gespecialiseerd centrum in het Schotse kuststadje Ayr waar hij, na jàren van gesukkel, werd behandeld voor een zware post-traumatische stoornis.

Hall is, in tegenstelling tot de meeste Britten, geen voorstander van een Brexit, voor hem heeft het oude Britse rijk zijn beste tijd gehad. Hall zelf droomt van een nieuw begin in het Wilde Oosten. Rusland, zegt hij, is helemaal niet zo'n foute natie als wij allemaal denken.


Dit is het laatste hoofdstuk uit 'De Onfatsoenlijken':

Ryan Hall lijdt aan een posttraumatische stressstoornis. Dat weet hij sinds hij twee jaar geleden het bewustzijn verloor in een winkel in Wetherby, een stadje in het noorden van Engeland. Toen hij weer bij zinnen kwam, slaagde hij er niet in zijn geboorteplek te herkennen. Hij veronderstelde dat hij zich nog altijd in Oekraïne bevond, waar hij zijn leven niet zeker was. Niemand van de omstanders kon zijn angst wegnemen. ‘Het was’, zegt hij, ‘alsof niet ik, maar de wereld was verhuisd.’

Hoog tijd om zijn hoofd te laten nakijken. Hall was, als medewerker van een Amerikaanse humanitaire hulporganisatie, gevangengehouden in Oost­-Oekraïne. Oekraïense soldaten verdachten hem ervan een spion van de Russen te zijn – niet abnormaal: hij ís idolaat van het Wilde Oosten. Urenlang ondervroegen ze hem met een geweer in de aanslag. Eén fout antwoord en hij had het niet meer kunnen navertellen.

En dat was slechts één incident. Het turbulente leven van Hall heeft zich zeventien jaar lang op het snijpunt van talloze internationale brandhaarden en conflictzones afgespeeld. Het begon in Irak, waar hij twee keer met het Britse leger op missie was. Hij is ervan overtuigd dat het oorlogsgeweld zijn geest voorgoed heeft ontregeld. En nu zit hij hier, in Hollybush House in Ayr, een groene oase aan de kust van Schotland, waar hij zich met andere voormalige militairen laat behandelen voor de gevolgen van combat stress – de militaire variant van tinnitus: het eeuwigdurende gefluit van kogels in je oren.

Hij is blij met de hulp die hij krijgt. Na zijn inzinking in Wetherby heeft hij twee jaar moeten wachten.

Hall «Als jonge kerel had ik een eenvoudig idee van het leger. Britse troepen hielden katholieken en protestanten uit elkaar in de straten van Belfast, verjoegen de schurk Saddam Hoessein uit Koeweit, hielden met hun blauwe helmen en witte voertuigen de slechte Serviërs in de Balkan tegen. In mijn geest bracht het Britse leger rust en vrede in de wereld.»

Op zijn zeventiende besloot hij dienst te nemen, tot groot verdriet van zijn moeder.

Hall «Zij wilde niet luisteren naar de avontuurlijke verhalen over mijn opleiding. Zij was bang dat ik, vroeg of laat, in een conflict zou worden ingezet. Maar ik lachte dat weg: ik voelde me uitverkoren. Ik herinner me dat we tijdens een manoeuvre in het bos werden overvallen door een verschrikkelijke regenbui. Het hoosde. Maar wij bleven waar we waren, rustig en bedaagd. Het was de eerste keer in mijn leven dat ik niet voor de regen ging schuilen, de elementen hadden geen vat op mij.»

Zijn moeder kreeg gelijk: haar zoon raakte betrokken bij een conflict. In de nasleep van de aanslagen van 9/11 besloten de Verenigde Staten en Engeland om Irak binnen te vallen. Tony Blair, de toenmalige Engelse eerste minister, had het over de dreigende aanwezigheid van massavernietigingswapens op Iraaks grondgebied – een leugen, bleek later.

Hall «Ik geloofde Blair niet. Maar ik geloofde wel in de noodzaak van een invasie voor meer stabiliteit in het land en meer vrijheid voor de Iraakse burgerbevolking.»

Aan de eerste missie, in 2004, bewaart hij goede herinneringen. De plaatselijke bevolking had vertrouwen in de bezetter. De enige Britse slachtoffers vielen ten gevolge van zelfdoding en verkeersongevallen.

Over de tweede missie, in 2007, is hij minder positief gestemd. Hij was persoonlijk verantwoordelijk voor de veiligheid van een generaal, het hoofd van een multinationale divisie. Een hele eer, maar het Britse leger had zich inmiddels uit Basra teruggetrokken en de bevolking had zich tegen de buitenlandse troepen gekeerd. Het was de hel.

Hall «Het grootste gedeelte van de tijd heb ik op de luchthaven van Basra doorgebracht, onder een tafel of een bed, terwijl we door vijandelijke artillerie werden beschoten.»

In 2008 stapte Hall eruit. Hij ging werken als veiligheidsagent en later als coördinator van humanitaire reddingsoperaties. Weer zwierf hij uit om branden in de vier windstreken te blussen. Somalië, Syrië, Libië, Libanon – Hall opereerde in vijandige omgevingen waar hij vierentwintig uur per dag op zijn qui-vive moest zijn. Hij was zonder het te beseffen een adrenalinejunk geworden. Tot hij in Afghanistan een baby van tien weken oud moest afgeven.

Hall «Het meisje had een gezwollen slokdarm. We hadden haar samen met andere slachtoffers in de helikopter meegenomen, van Kunduz naar Kaboel. De bedoeling was dat zij in een ziekenhuis van de Afghaanse hoofdstad zou worden opgenomen. Maar de andere patiënten kregen voorrang: zij moest wachten, met een zuurstofmasker op haar gezichtje. Ik diende haar voorzichtig de zuurstof toe, met twee vingers drukte ik op een pompje, terwijl zij mij met wijd opengesperde ogen doordringend aankeek – wij hadden een connectie. Maar ik heb haar moeten laten sterven.»

Dat heeft er diep in gehakt. En dat was, zegt hij, óók het gevolg van zijn vroege keuze voor het leger: de adrenaline heeft hem ver over de grens gejaagd. Het leger heeft zijn brein vervormd.

Hall «Lang geleden heb ik een documentaire over het Franse Vreemdelingenlegioen gezien. Daarin zei een soldaat dat hij hetzelfde deed als een prostituee: hij verkocht zijn lichaam. Ik vermoed dat elke soldaat daar na verloop van tijd achter komt.

»Het Britse leger brengt geen vrede in oorlogsgebied. Het verdedigt onze belangen: het verzekert onze zeevaart- en vliegroutes, onze toegang tot natuurlijke rijkdommen, onze inkomstenstromen. In Irak hebben we oorlog gevoerd om olie, dat heb ik met mijn eigen ogen gezien. Het ging echt niet om de wederopbouw van een natie.»

En nu, zegt hij, moeten veertigduizend Britten zoals hij weer overeind krabbelen zonder dat het leger naar hen omkijkt.

Hall «De therapie in Hollybush House wordt betaald door een privéliefdadigheidsfonds en het ministerie van Gezondheidszorg – niet het ministerie van Defensie.»

Hij hoopt dat de rust binnenkort terugkeert in zijn hoofd, maar hij is niet van plan op zijn geboortegrond te blijven. Groot-Brittannië is een wereldrijk met een glorieus verleden, hij verlangt naar een jonge natie met een glorende toekomst.

Hij zegt: ‘Ik ga naar Estland.’

'De onfatsoenlijken' is uitgegeven door Polis.


Koop het boek via BookSpot »

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234