De opkomst en val van Richard Nixon: 'Hij zou vandaag opnieuw verkozen worden'

Richard Nixon (1913-1994) kreeg de bijnaam Tricky Dick lang vóór het Watergate-schandaal: in 1950, toen hij zichzelf verkiesbaar wilde stellen bij de Democraten én de Republikeinen. Nixon, die in armoede was opgegroeid, gebruikte agressieve politieke tactieken, complottheorieën en twijfelachtige trucjes om aan de macht te komen, maar die methodes zouden ook tot zijn ondergang leiden.

De vierdelige CNN-documentairereeks ‘Tricky Dick’ (van 26 tot en met 29 augustus op NPO 2) vertelt het controversiële levensverhaal van de enige Amerikaanse president in de geschiedenis die vroegtijdig zijn ontslag heeft ingediend: zijn opkomst en zijn nederlaag tegen John F. Kennedy, zijn comeback tijdens de Vietnamoorlog en zijn uiteindelijke politieke zelfmoord door Watergate.

– Richard Nixon won de presidentsverkiezingen in 1968. Zou hij anno 2019 een kans maken om verkozen te worden?

Mary Robertson (regisseur en producer) «Zeker. De gelijkenissen tussen de tijdsgeest eind jaren 60 en vandaag zijn frappant. Daarom zijn we ook aan ‘Tricky Dick’ begonnen. 1968 was het jaar waarin langharige studenten in de straten protesteerden tegen de Vietnamoorlog, en de burgerrechtenbeweging zich inzette voor het lot van de zwarte Amerikanen. Richard Nixon bood een alternatief voor de mensen die zich ongemakkelijk voelden bij al die progressieve stemmen in het journaal. De stille, bange witte mensen, met andere woorden, de groep waar ook Donald Trump zoveel stemmen heeft gehaald. Deze documentaire is geen geïsoleerde tijdscapsule, maar een weergave van het verleden die ons het heden beter kan doen begrijpen. We tonen hoe macht in de politieke arena van Amerika gewonnen en verloren wordt: zo kunnen we leren uit het verleden.

»Richard Nixon was ook de eerste politicus in Amerika die de kracht van televisie heeft ontdekt. Velen zien hem als die zwetende kerel die afging in het presidentsdebat tegen de charismatische John F. Kennedy, maar dat doet Nixons talent onrecht aan. Volgens de commentaren destijds had hij het debat verloren omdat hij zich te aardig had opgesteld. Maar Nixon besefte heel vroeg dat de televisie een belangrijke rol zou spelen in de verkiezingen. In 1952 al won hij, na beschuldigingen van corruptie, de sympathie van het volk terug met een bewogen speech op televisie: hij sprak toen over zijn liefde voor zijn hond en de bescheiden kledij van zijn vrouw.»

– Jullie werkten uitsluitend met archiefmateriaal. Er is niet eens een verteller: jullie laten Nixon via oude opnames zijn eigen verhaal vertellen.

Robertson «Er was ook een schat aan nooit eerder uitgezonden materiaal van hem, uit universiteitsarchieven en uit zijn privécollectie. We wilden hem en zijn tijdgenoten voor zichzelf laten spreken. Je hoort zo van de man zélf hoe hij in het leven stond.»

– Wat is je het meest opgevallen?

Robertson «Zijn grenzeloze ambitie. Al in het prille begin van zijn carrière hoor je een man die tot alles bereid is om hogerop te komen. Hoe meer zijn zelfvertrouwen toenam, hoe ambitieuzer en meedogenlozer hij werd. Je hoort hem – privé – de media uitschelden en zonder mededogen spreken over de Vietnamezen. Er is wel één groot verschil met de situatie vandaag: Nixon hield zijn controversiële meningen voor zichzelf (lacht).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234