De Optima-Files, deel 2: 'Hopelijk kom ik voor ik sterf te weten waarom ik geëlimineerd moest worden'

Vier jaar geleden was Jeroen Piqueur, topman van Optima, de enige kandidaat-overnemer voor Ethias Bank. Hij kreeg ze voor 28,5 miljoen euro.

'Als ik een project wil realiseren, zoek ik steun bij politici'

Waar waren we vorige week gebleven? O ja, de bank. Jeroen Piqueur wilde een eigen bank omdat hij wel een licentie had om vastgoed en verzekeringen te verkopen, maar niet voor financiële producten. En er was een strenge wetswijziging op komst na de grote bankencrisis in 2008: de activiteit van Optima kwam in het gedrang. De tijd drong. ‘Het plan was om een eigen bank te beginnen,’ zei Jeroen Piqueur vorige week in Humo. Maar bad bank Ethias zelf wilde zo graag door Optima worden overgenomen en paste de voorwaarden voor de overname dermate gewillig aan, dat het stilaan een voorstel werd dat je niet meer kon afwijzen.

Piqueur kende de top van de socialistische Ethias Bank goed dankzij zijn jarenlange innige contact met de Gentse socialisten, die al bijna dertig jaar lang de stad besturen. Steve Stevaert was voorzitter van de raad van bestuur van Ethias tot 2010, daarna werd hij vervangen door Gentenaar Erik De Lembre, voorzitter van de Artevelde Hogeschool, die lid is van de Associatie Universiteit Gent, waarvan Luc Van den Bossche voorzitter is. En Van den Bossche is een fellow traveller van Piqueur: ze kennen elkaar al meer dan een half leven. Van den Bossche zetelde ook in zijn raad der wijzen, een gezelschap van politici en professoren dat vergaderde over thema’s die Optima aanbelangden. Het definitieve plan was: Piqueur zou Ethias overnemen, en Van den Bossche zou CEO van Optima Bank worden.

'Het netwerk van Piqueur is de reden waarom weinig mensen een klacht tegen hem durven in te dienen: het haalt toch niets uit'

Maar daar stak de bankentoezichthouder CBFA een stokje voor. De CBFA vond Optima niet solide genoeg en wees in februari 2011 het voorstel tot overname af. Maar uitstel is geen afstel. In november 2011 oordeelde het FSMA, de nieuwe bankentoezichthouder onder verantwoordelijkheid van de Nationale Bank, dat een overname wél kon. En Van den Bossche werd CEO.

‘Dat was de deal,’ zegt Frank Duwijn, die vanaf het begin bij Optima was betrokken. ‘Een socialist aan het hoofd van de bank en het personeelsbestand behouden, anders geen overname.’

Hoe ‘nee’ in enkele maanden tijd toch ‘ja’ werd, zal de parlementaire onderzoekscommissie moeten uitwijzen. Op een parlementaire hoorzitting verklaarde toenmalig gouverneur Luc Coene dat de overnameprijs in de tussentijd was gezakt, het eigen vermogen van Optima opgetrokken en een stuk of wat risico’s uit Ethias Bank waren verwijderd. ‘Er was,’ zei hij, ‘geen politieke druk.’

‘Ik was tegen,’ zegt Frank Duwijn, ‘maar ik stond alleen. Een eigen bank oprichten vergt tijd, dat gaat niet zo snel als een bank overnemen.’

‘Ik had het beter niet gedaan,’ zegt Jeroen Piqueur. Met een paar felle woorden schetst hij zijn verbazing over zijn nieuwe werknemers.

'Het faillissement van Optima zal de geschiedenis ingaan als één grote vergissing' Jeroen Piqueur

Jeroen Piqueur «Het personeelsbestand van Ethias Bank was een drama: als baas kreeg je een middelvinger als je binnenkwam. Allemaal Waalse, socialistisch geïnspireerde, vastbenoemde ambtenaren. Hallucinant. Twee keer ben ik daar over de vloer geweest, daarna dacht ik: ‘Nooit meer.’ (Zucht) Een mesthoop was het: de boterhammen zaten letterlijk tussen de kredietdossiers. Een bankje met veertig man personeel dat erin geslaagd was 70 miljoen verlies te produceren, il faut le faire.»

Hij is goedgelovig geweest, zegt hij. Hij heeft Philip De Hulsters, de voormalige CEO van Ethias Bank die in 2010 naar Optima was verkast, op zijn woord geloofd. Dat was verkeerd. Maar de Nationale Bank heeft hem ook op het verkeerde been gezet: ‘Ik ben misleid.’

Piqueur «De Nationale Bank heeft enkele maanden na de acceptatie bijkomende voorwaarden gesteld. ‘Er staat nog een rekening open tussen moeder- en dochterbedrijf,’ zeiden ze. ‘Die rekening moet aangezuiverd.’ Ze dwongen mij er 11 miljoen euro bij te leggen. Zoiets doe je niet drie maanden na de feiten. Dat is, zoals ik zeg, misleidend – ik heb dat niet in mijn beslissing kunnen meenemen. Maar misschien kwam het de overheid goed uit dat iemand een oplossing had voor Ethias Bank? De bank mocht niet omvallen, hè. En ik was het enige alternatief. Dat heeft Luc Coene zelf op de televisie verklaard.»

In de marge van de zaak-Optima is een discussie losgebarsten over de invloed van de Gentse loge, die sterk vertegenwoordigd is in het netwerk van Piqueur: in hoeverre heeft zij de ondernemer geholpen bij het verwerven van een bank en bevoordeeld bij publieke aanbestedingen? Zelf beweert Jeroen Piqueur geen vrijmetselaar te zijn: ‘Ik ken die club niet.’

‘Volgens mij is Jeroen Piqueur ook geen lid,’ zegt Kamervoorzitter Siegfried Bracke (N-VA), lid van de werkplaats Bevrijding. ‘Maar ik ben slecht in die dingen.’

Siegfried Bracke «Ruw geschat worden de werkplaatsen in Gent voor 85 procent door socialisten bevolkt, en voor 15 procent door liberalen. Optima is niet het verhaal van de loge, wel van ‘ons kent ons’: in Gent is de socialistische partij al dertig jaar lang aan de macht. Die mensen hebben echt geen loge nodig om afspraken te maken.»

In de media is de band met Daniël Termont breed uitgemeten. Dat is niet onlogisch. Eerst beweerde Termont dat hij Jeroen Piqueur niet kende, daarna bleek dat de burgemeester op het huwelijksfeest van de ondernemer (met zijn tweede vrouw, Benedicte Schumacher, red.) had gespeecht, dat ze elkaar zeventig keer hadden ontmoet, de jet van Piqueur hadden gedeeld, en wie weet wat er nog allemaal boven water komt.

Senior consultant 1 «Vader Jeroen en zoon Ruben Piqueur zijn al jaren close met Termont.»

Senior consultant 2 «Máár: Piqueur was nog véél dikker met Geert Versnick – en zijn rol blijft onderbelicht.»

De Morgen noemt Versnick ‘het oliemannetje van Open VLD’, de man die via zijn talloze politieke mandaten en bestuursposten dossiers smeert waar nodig. Hij is de enige politicus van wie Piqueur zich nog met zekerheid herinnert dat hij op de Rubeccan, zijn luxejacht van 40 meter, is geweest.

Senior consultant 2 «Versnick en Piqueur hebben vaak op de boot gefeest.»

Piqueur «Geert is een vriend. Uiteraard heb ik via hem andere mensen leren kennen. Als ik via hem Guy Verhofstadt ontmoet, kan ik niet zeggen dat ik hem een domme man vind.»

Ook bij de Franstalige liberalen heeft Piqueur zijn contacten, zeggen insiders. Didier Reynders, bijvoorbeeld.

Piqueur (met uitgestreken gezicht) «Reynders? Ken ik niet.»

Vreemd. Verscheidene mensen hebben Humo bevestigd dat Reynders in de voetballoge van Piqueur was uitgenodigd toen AA Gent nog in het Jules Ottenstadion speelde.

Piqueur (blaast) «Nu zitten we echt in de geschiedenisboeken te bladeren. Dat moet vóór 2003 zijn geweest, de dood van mijn eerste vrouw (Reynders was toen minister van Financiën, red.). Geert had hem uitgenodigd voor de match Gent - Standard. Reynders’ vrouw was bevriend met Stefaan Guenter, een vriend van mij en advocaat-generaal in Gent. Is de vrouw van Reynders ook geen magistrate? Zo hebben we één keer samen in de loge van AA Gent gezeten. Voor het overige heb ik nooit, jamais de la vie, meneer Reynders ontmoet.»

Het politieke netwerk van Piqueur is wijdvertakt. Als de inval van de BBI bij Optima in 2013 nietig wordt verklaard, neemt staatssecretaris voor Fraudebestrijding John Crombez (SP.A) enkele maanden later deel aan een debat in de kantoren van Optima. Als de Vlaamse regering een nieuwe schenkwet uitvaardigt, geeft Annemie Turtelboom (Open VLD), Vlaams minister voor Financiën, in 2015 een lezing voor Optima-klanten in een zaaltje van de Ghelamco Arena.

Bij alle politieke partijen heeft hij rechtstreekse aanspreekpunten, behalve bij de christendemocraten. ‘De tjeven,’ zoals Piqueur ze noemt. Bij hen ligt hij, om voor hemzelf onduidelijke redenen, niet zo best. Maar ook bij de N-VA is hij goed ingevoerd, zelfs bij de top.

Piqueur «Bart De Wever heeft me een mooi cadeau gegeven voor de appartementen in de woontorens aan de overkant van het Museum aan de Stroom die we hebben verkocht.»

Een opmerkelijk project waarvoor Optima de handen in elkaar sloeg met Land Invest Group, een bouwpromotor waar Geert Versnick en Luc Van den Bossche tot voor kort in de raad van bestuur zaten, samen met enkele Waalse socialisten, en waarvoor de voormalige kabinetschef van De Wever, Joeri Dillen, nog heeft gewerkt. Vlaamse en Waalse socialisten, liberalen, Vlaams-nationalisten – bien étonnés de se retrouver ensemble.

Piqueur (trots) «Er zijn nog negentien appartementen te koop. En we hebben met Optima ook een deal voor de verkoop van appartementen op de Renaultsite (het omstreden woonproject Lins Tower, red.).»

Jan Briers (N-VA), de gouverneur van Oost-Vlaanderen, is ook een goede bekende van Piqueur. Hij maakt deel uit van het fietsclubje van de ondernemer, dat op zaterdagochtend bij Piqueur thuis in Deurle verzamelt en in de groene rand van Gent uitzwermt – in de rennerspakjes van Optima, jazeker.

Piqueur «Dat groepje is langzaam gegroeid. Jan Briers fietst al lang mee, langer dan hij gouverneur is. Geert (Versnick) ook, Stefaan Guenter, Philip De Hulsters.»

Piqueur zucht. Hij snapt de buitenmatige belangstelling voor zijn netwerk niet.

Piqueur «Doe je iets fout met netwerken? Als ik een project wil realiseren, zoek ik steun bij politici. Politici en ondernemers hebben elkaar nodig, we kunnen niet zonder elkaar. Denkt u werkelijk dat meneer Verhaeghe niet met de politieke wereld spreekt om Uplace te bouwen? Als ik door de onderzoekscommissie over mijn netwerk zal worden ondervraagd, zal ik antwoorden met een tegenvraag: wat is de tenlastelegging? Als je een ontsluiting, een bestemmingswijziging, een akkoord van politie en brandweer voor een project wil, wens ik je veel geluk wanneer je niet met politici praat.»

Frank Duwijn «Als je in België iets gedaan wil krijgen binnen een redelijke termijn en zonder te veel ambras, heb je politici nodig. Dus wat doe je dan in je eigen bedrijven? Je laat in de raden van bestuur politici van verschillende kleurtjes zitten: een tjeef, een blauwe, een rode – in het geval van Optima: Rik Donckels (CD&V), Geert Versnick (VLD), Herman Verwilst (SP.A).»

De vraag is: hoe zakelijk verlopen contacten met politici op buitenlandse bestemmingen en in exclusieve eetgelegenheden? Piqueur snuift. Hij voelt de ondertoon van de vraag.

Piqueur «Omkopen, bedoelt u? Ik heb geen weet van omkoping. Bevoordeling? Ik zou niet weten welke feiten u kan aanhalen. Daniël Termont en Ivan De Witte (voorzitter van AA Gent, red.) hebben mij geconsulteerd om een nieuw voetbalstadion te bouwen, maar voor de vergunningen heb ik de weg gevolgd, zoals iedereen.»

Het stadion is overigens uiteindelijk door Ghelamco gebouwd, omdat Optima het nodige geld niet bij elkaar kreeg.

Piqueur «Ik heb jarenlang het voorbereidende werk gedaan en ik heb daar een faire prijs voor gekregen: 7 miljoen euro.»

‘Het netwerk van Piqueur is de reden waarom weinig mensen een klacht tegen hem durven in te dienen: het haalt toch niets uit,’ zegt een gedupeerde klant van Optima, die drie jaar geleden wél besloot om zich met een klacht te verweren. Hij had voor kapitaalsbescherming getekend bij het afsluiten van een tak 23-levensverzekering, met uitsluiting van alle risico’s, maar daarna bleek zijn geld naar onduidelijke bestemmingen op de Kaaimaneilanden te zijn gevloeid. Gevolg: een verlies van 300.000 euro.

Klant «Ik heb twee gereputeerde advocaten in Gent aangesproken en ze weigerden allebei met hetzelfde argument: ‘Ik kan niet op tegen Piqueur.’ Uiteindelijk ben ik bij Geert Lenssens terechtgekomen, een Brusselse advocaat die de klachten van verscheidene gedupeerde Optima-klanten behandelt.»

Daarop heeft Piqueur een klacht tegen de klant ingediend, omdat die met een journalist had gesproken.

Klant «Ik had zogezegd gelekt uit het dossier. Het parket is bij mij thuis binnengevallen, met inbeslagname van mijn telefoon en computer. Ze hebben mij ondervraagd en ze hebben ook mijn vrouw verhoord, maar bij Jeroen Piqueur is niemand geweest. Het is de omgekeerde wereld.»


1 miljoen per maand weg

De banksector is niet de natuurlijke biotoop van Piqueur, die gewend is zijn eigen dwarse zin te doen. Voor het eerst moet hij zich schikken naar regeltjes en controles, die de Nationale Bank hem oplegt. De relatie tussen Optima Bank en de Nationale Bank is van meet af aan grondig verstoord. De onderzoekssite Apache citeert in een uitgebreid dossier, met uittreksels uit verslagen van de Nationale Bank, een waslijst van gebroken beloftes en niet nagekomen afspraken.

'Het kon niet blijven duren. Zeker niet als je zag welke levensstijl de top van Optima eropna hield'

Gouverneur Jan Smets in De Tijd: ‘In 2012 en 2013 is het Optima-dossier negen keer besproken in het directiecomité van de Nationale Bank. Dat is uitzonderlijk vaak voor zo’n kleine bank.’

Duwijn «Het kon niet goed aflopen. Ethias Bank draaide een operationeel verlies van 1 miljoen euro per maand. Daarnaast moet je ook het personeel betalen, een nieuwe organisatiestructuur neerzetten, interne en externe controle organiseren, een raad van bestuur installeren. Dat kost allemaal geld, hopen geld – en Optima maakte 17 miljoen euro winst per jaar. Dat was niet voldoende.

»Het klantenbestand van Ethias Bank deugde ook niet: het waren de oude klanten van OMOB, bedienden van parastatale instellingen en gemeenteambtenaren. Die moesten zo snel mogelijk buiten. Het merendeel van de Optima-klanten, 95 procent, kwam niet bij Optima Bank over de vloer.»

Senior consultant 3 «De Nationale Bank had Optima opgelegd binnen twee jaar winstgevend te zijn. Dat is niet gelukt om verscheidene redenen: de rentecrisis, het sociaal passief, de nieuwe regelgeving en commerciële producten die beneden de verwachtingen bleven. Het besef ging snel dagen: ‘Dit kan niet blijven duren.’ Zeker niet als je zag welke levensstijl de top van Optima eropna hield.»

'Een socialist aan het hoofd van een bank, stel je voor! Luc Van den Bossche is geen manager'


Ook met de nieuwe CEO Luc Van den Bossche was het voor Piqueur soms kwaad kersen eten.

Duwijn (foetert) «Een socialist aan het hoofd van een bank, stel je voor. Die man is geen manager, hij is hooguit bekwaam om een parastatale instelling te leiden. Maar Van den Bossche zei: ‘In rechte en in feite ben ik de baas.’ En dat was hij ook. Piqueur kon proberen bij te sturen, meer niet.»

Piqueur is voorzichtiger in zijn bewoordingen.

Piqueur «We zaten in een overgangsfase: we gingen van een niet-gereglementeerde naar een ultragereglementeerde instelling – een bank. Daar heeft Luc een fantastisch parcours gereden. Hij heeft het ontzettend goed gedaan in de eerste drie jaren, maar daarna brak de tweede fase aan. Toen hebben we Luc het voorzitterschap van Optima Global Estate (de vastgoedpoot van Optima, red.) gegeven.»

Begin 2014 is het alarmfase rood voor de Nationale Bank. Optima Bank is in twee jaar tijd níét uitgegroeid tot een winstgevende onderneming, en het ziet er niet naar uit dat het spoedig wel zal gebeuren. De Nationale Bank eist een forse kapitaalinjectie, maar die komt er uiteindelijk niet. In oktober 2014 is de maat vol: Optima Bank moet van de Nationale Bank stoppen met kredietverlening en het aantrekken van spaargeld. Gouverneur Jan Smets in De Tijd: ‘Optima moest haar bankactiviteiten afwikkelen.’

Medewerker «In 2014 kregen we te horen dat ze de bank zouden sluiten. Het gewone personeel kreeg het voorstel om met een premie van 7.500 euro te vertrekken – een twintigtal mensen is daarop ingegaan. Luc Van den Bossche zei op een onbewaakt moment in het plat Gents: ‘’t Is de kloten van den hond niet meer waard dat ge hier nog werkt.’»

Consultant 1 «We maakten aan klanten bekend dat we ophielden met lopende rekeningen en leningen: de marges waren te klein, het bracht te weinig op.»

Op dat moment stapt founding father Frank Duwijn eruit.

Duwijn «Ik moest door de besparingen fors inleveren. Bekijk het maar, dacht ik.»

Medewerker «Het was een aflopende zaak.»


Nissan met chauffeur

Na Luc Van den Bossche wordt Danny De Raymaeker CEO van Optima Bank. Maar het cultuurverschil is groot. De Leuvenaar De Raymaeker komt bij Optima aan in een Nissan Qashqai. Dat is even schrikken in een wagenpark dat bestaat uit Rolls Royces, Maserati’s en Porsches.

Piqueur (zonder een spier te vertrekken) «Ieder leeft zoals hij sterven wil. Danny De Raymaeker is een ander type dan ik. We hebben daar dikwijls samen om gelachen. ‘Je bent een unicum,’ zei ik. ‘De enige Qashqai mét chauffeur.’ Danny De Raymaeker is een goede bankier, een goede technicus, maar is hij ook een begeesterende figuur? Nee, dat is niet zijn grootste kwaliteit.»

De Raymaeker weigert elke toelichting, maar een goed ingevoerde analist vertelt het verhaal dat De Raymaeker op last van de Nationale Bank naar de Keizer Karelstraat is gestuurd om de bank een zachte landing te laten maken. Of, iets duidelijker gesteld: de boel op te kuisen.

Piqueur ontkent dat ten stelligste.

Piqueur «Dat kan alleen als die man een grote komediant is, wat ik niet in hem zie. Nee, ik heb Michel Vermaerke van Febelfin tijdens een lunch verteld dat wij ‘meer bancaire activiteit’ nodig hadden. En hij heeft gezegd: ‘Danny De Raymaeker is beschikbaar (De Raymaeker komt van KBC, red.).’ En De Raymaeker is gekomen.»

Het personeel heeft lovende woorden voor CEO De Raymaeker. Een toegankelijke man, begripvol, maar hij zit niet goed in zijn vel bij Optima Bank. In februari 2015 spreekt hij het personeel toe. Hij legt uit waarom het bedrijf overgaat tot een sale-and-lease-backoperatie van de kantoren van Optima.

Consultant 1 «Hij verkocht het als een opportuniteit, maar bij mij riep het vooral vragen op: zoiets doe je toch niet als je er warmpjes in zit? ‘We zitten in geldnood,’ dacht ik.»

Intussen houdt de bedrijfs-top de schijn op: Optima is een bedrijf van onverbeterlijke winnaars, die over en weer naar Real Madrid vliegen om de wedstrijden van de Koninklijke in de Champions League bij te wonen.

Piqueur «Bij Real Madrid hebben we vier jaar lang een loge gehad voor de klanten van onze Spaanse dochteronderneming.»

Ruben Piqueur (zoon) «Ik ging indertijd al naar Real Madrid om Tomas Van Den Spiegel basketbal te zien spelen. Daar zag ik dat de helft van de loges van het voetbalteam leegstond – het was de tijd van de grote crisis in Spanje. En het was goedkoper om daar een loge te huren dan bij AA Gent: 96.000 euro, all-in. Bij AA Gent heb je voor dat geld alleen de ruimte, dan moet je ze nog aankleden en eten en drinken betalen voor je klanten.»

Tomas Van Den Spiegel werkt vanaf 2013 voor Optima: hij probeert professionele sportlui tot financiële planning te bewegen. Maar dat is geen doorslaand succes, vertellen oud-medewerkers.

Duwijn «Veel nieuwe klanten heeft hij niet aangebracht. Topsporters zitten elders, bij Luxemburgse adviesbureaus met name. Probeer die maar eens los te weken.»

Jeroen Piqueur is wél verguld met de bijdrage van Van Den Spiegel.

Piqueur «Hij heeft waardevolle klanten aangebracht. Dankzij hem hebben we ook grote namen op de cover van ons tijdschrift (Capital, red.) gehad: Marc Wilmots, bijvoorbeeld, in de week voor hij naar het WK in Brazilië vertrok.»

Ondanks alle glitter en opgesmukte cijfermateriaal dringt het tot het personeel door dat het bedrijf een zware crisis doormaakt. De kick-offs, de trip naar een buitenlands hotel waar een groot meerdaags feest wordt aangericht, vinden in 2016 plaats in Den Haag. Dicht bij huis, een teken aan de wand voor een evenement waarvoor altijd met geld wordt gesmeten.

Consultant 1 «Piqueur maakte er geen geheim van dat het beter kon. In het bijzijn van het hotelpersoneel sneerde hij naar de locatie die beneden ons niveau was: ‘Zie ons hier nu kaas zitten eten.’ Hij zette nieuwe targets. Als we die haalden, zouden we volgend jaar naar Dubai gaan. Toen we terug op kantoor onze computer aanzetten, verschenen twee kamelen in beeld. Dat was hun incentive om ons harder te doen werken. Maar toen enkele maanden later de controleurs van de Nationale Bank binnenkwamen, waren de kamelen op slag verdwenen.»


Arrogante cowboy

Na de inspectieronde van de controleurs gaat het snel. Begin juni raakt bekend dat de Nationale Bank aan Optima heeft gevraagd zijn banklicentie in te leveren. Bij de inspectie zijn grote onregelmatigheden vastgesteld.

Piqueur «Op 3 mei, de dinsdag voor Hemelvaart, kreeg ik een brief van de Nationale Bank, waarop ik op 10 mei antwoord moest geven. Het betrof een inspectieverslag van 27 bladzijden, dat drie maanden in beslag had genomen. En daar kreeg ik anderhalve werkdag voor om op te antwoorden. Waar zijn de rechten van de verdediging? Het was opgezet spel.»

Op 8 juni blokkeert de Nationale Bank de rekeningen bij Optima, op 10 juni schorst de FSMA de verzekeringsvergunning en op 14 juni legt Optima Bank de boeken neer.

Piqueur «Er was geen enkele reden voor een faillissement. Als we hadden mogen voortwerken, was de afwikkeling van onze bankactiviteiten opgelost tegen half juli. In mei hadden we voor 92 miljoen euro aan deposito’s, waarvan 75 miljoen euro in cash en 17,4 miljoen euro in kredieten. Voor die kredieten waren wij op zoek naar kandidaat-overnemers, bij het Universitair Ziekenhuis van Gent en andere professionele beleggers (het UZ Gent had ingestemd met een lening van 10 miljoen euro, red.). Alleen, de Nationale Bank noemde de universiteit ‘geen professionele belegger’. Larie. De wet is daar zeer duidelijk in: de universiteit heeft een groot pensioenfonds, een auditcomité en een regeringscommissaris – en die zouden niet met geld kunnen omgaan? Maar goed, we hebben ons geschikt, we hebben dat geld niet aanvaard. En dat heet nu één van de onregelmatigheden te zijn.»

De andere drie onregelmatigheden volgens de Nationale Bank zijn samen te vatten als: het beroven van Optima Bank voor het profijt van de grootste aandeelhouders – de allergrootste is uiteraard Piqueur. Laten we de drie resterende onregelmatigheden even overlopen.

Eén: de doorverkoop van de Spaanse dochteronderneming aan Optima Bank (voor 2,4 miljoen euro) en daarna aan Optima Global Estate (voor 1 euro) om ‘een geldstroom naar de meerderheidsaandeelhouders te bewerkstelligen zonder tegenprestatie’.

Piqueur «Als daar iets onregelmatigs is gebeurd, hadden ze dat vier jaar geleden moeten zeggen. De Spaanse dochteronderneming is uit Optima Bank gehaald op suggestie van de Nationale Bank zelf.»

Twee: ‘Consultancy-overeenkomsten die fictief lijken en waarvan het bestaan verborgen werd gehouden voor de Nationale Bank’.

Piqueur «2,4 miljoen euro consultancykosten in vier jaar tijd, 700.000 euro per jaar (600.000 euro, red.), voor diensten van het moeder-bedrijf aan de dochteronderneming. Tot welke groep behoort Humo? De Persgroep? Bent u zeker dat er geen doorfacturatie van De Persgroep is aan Humo voor bepaalde diensten? Wellicht wel, hè. Bij ons was dat ook zo.»

Drie: 40 procent van de inkomsten van Optima Bank kwam van vastgoedactiviteit, terwijl de bank niet erkend was als vastgoedmakelaar.

Piqueur «Ik heb die erkenning niet voor de bank, nee, wel voor onze vastgoedpoot Optima Global Estate. De bank werd vergoed voor het aanbrengen van klanten bij Optima Global Estate. (Slaat hard op tafel) Waarom moesten wij geëlimineerd worden? Al kriebel je mij dood, ik weet het niet. Hopelijk kom ik het te weten voor ik sterf.»

'Het is een complot van CD&V: ze hebben Optima gebruikt als koevoet voor het Arco-dossier'

De tegenstanders van Piqueur zijn talrijk, maar het opmerkelijke is: een aanzienlijk deel van die mensen is het erover eens dat Optima Bank niet failliet hoefde te gaan.

Senior consultant 3 «Waarover spreken we? Een put van 20 à 25 miljoen euro (130 miljoen euro volgens de curatoren, red.)? De begroting van een middelgrote Vlaamse gemeente, dat lijkt me niet onoverkomelijk.

»Piqueur is een arrogante cowboy, hij heeft tegen de schenen geschopt van véél banken en beleggers. Zijn netwerk is in de eerste plaats socialistisch, maar de macht van de SP.A taant. Het was een uitgelezen moment om hem te pakken.»

Financieel expert «CD&V heeft Optima getorpedeerd. Gouverneur Jan Smets, van CD&V-signatuur, heeft onverwacht de banklicentie ingetrokken. De woordvoerder van de Federale Overheidsdienst Financiën, Francis Adyns, heeft het faillissement op de televisie aangekondigd vóór Johan Van Overtveldt (N-VA), minister van Financiën, op de hoogte was. En vicepremier Kris Peeters (CD&V) heeft de dossiers van Optima en Arco meteen gekoppeld: als het garantiefonds de slachtoffers van Optima Bank vergoedt, dan moet het dat ook doen voor de spaarders van Arco.»

CD&V zit achter het complot, zegt Piqueur na enig aandringen.

Piqueur «Jan Smets, voormalig kabinetschef van Jean-Luc Dehaene, heeft de stekker eruit getrokken. En wie zit de Optima-commissies voor? Eric Van Rompuy de parlementaire commissie in Brussel, Filip Van Laecke de kluchtencommissie in Gent – allebei CD&V. Ze hebben Optima als koevoet gebruikt voor Arco.»


Eén grote vergissing

Aan het eind van een meer dan drie uur durend gesprek wijkt de zachte stem van Piqueur voor een groter volume. Hem is groot onrecht aangedaan, betoogt hij. Maar daar zal hij het niet bij laten. Hij zal doen wat hij in zulke gevallen altijd doet: zélf in het offensief gaan – de aanval is de beste verdediging. Hij is van plan een forse schadeclaim van de Nationale Bank te eisen.

Piqueur «Door het faillissement ontstaat een sociaal passief, een verlies aan inkomsten op portefeuillecommissies van verzekeringsmaatschappijen, claims voor huurverbrekingsvergoedingen, claims van onafhankelijke handelsagenten en managementvennootschappen. Je komt aan een boedelschuld van 50 à 70 miljoen euro voor een faillissement dat er geen hoefde te zijn. Het vonnis zal de geschiedenisboeken ingaan als één grote vergissing.

»We zullen de hoogte van de schadeclaim berekenen op basis van de waarde van de vennootschap op het moment van de laatste transacties. En dat is wel een paar honderd miljoen euro. Ze zullen andere manieren moeten verzinnen om mij een kopje kleiner te maken.»

Hij zal overleven als vastgoedpromotor, daar is hij vast van overtuigd.

Piqueur «We zullen het doen zoals elke andere promotor, we hebben geen aanvoer-kanaal meer in de vorm van een bank. Dat is even wennen. Maar goed, dan passen we het marketingplan wel aan.»

Consultant 1 «De inner circle van Optima heeft een veilig onderkomen gekregen bij Optima Global Estate. De chauffeur van meneer Piqueur, zijn secretaresse en alle vertrouwelingen. De andere werknemers van de bank blijven in de kou staan, zij moeten ander werk zoeken. Maar goed, dat zal wel lukken. Als je zegt dat je voor Optima hebt verkocht, vragen ze meestal: ‘Kun je morgen beginnen?’ Wij zijn goeie verkopers, hè.»

Senior consultant 4 «Piqueur zal zijn hachje wel redden. Maar zijn droom om, from rags to riches, door te dringen tot de hoogste kringen, zal hij nu wel mogen opbergen. Daar zal hij nooit deel van uitmaken, en daar hoort hij ook niet thuis. Het is zoals de Fransen zeggen: ‘On peut tout acheter sauf sa tête.’ Je blijft wie je bent.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234