Politieke crisisBeeld HUMO

Humo helpt Koning FilipUitwegen uit de politieke crisis

‘De politici zijn onmachtig. Tijd voor experimenten met burgers en experts’

U had het onderhand vast gemerkt, sire: de vorming van de federale regering wil niet bepaald vlotten. Onze politici kijken met een half oog naar hun achterban, met een half oog naar hun concurrenten, en alles bij elkaar in geen geval verder dan de volgende verkiezingen — geen wonder dat die steeds onvermijdelijker dreigen te worden. Men is, enfin, niet ernstig bezig met het ordentelijk bestuur van uw koninkrijk. Het moet allemaal creatiever, dwarser, verrassender. Overlopend van hulpvaardigheid en vaderlandsliefde sprokkelde Humo zeven ideeën om de formatie vlot te trekken, het nieuwe België vorm te geven en de democratie te versterken. De rien! 

1. Luc Huyse‘Een time-out’


LUC HUYSE (socioloog) «Het is tijd om de Wetstraat een lange time-out te geven. De politiek slaagt er niet meer in de nodige hervormingen door te drukken, dus moet je zaken uitbesteden. Net zoals de Nederlanders met hun ‘klimaattafels’ hebben gedaan, zou ik de belangrijkste groepen uit de samenleving bij elkaar brengen rond drie cruciale dossiers: het klimaat, de sociale zekerheid en de toekomst van België.

Luc HuyseBeeld Marco Mertens Humo

»Geen enkele mijlpaal in onze politieke geschiedenis is tijdens een regeringsvorming geplant. Ze werden altijd in de schaduw uitgewerkt door mensen uit de tweede lijn. Sinds 2007 vonden de partijvoorzitters dat in hun overmoed niet meer nodig. Ze zouden het zelf wel doen, maar er kwam niets van terecht. Laat werkgevers, vakbonden, burgers, boeren en milieuverenigingen nu maar bewijzen dat ze het beter kunnen. In Nederland hadden ze na zestien maanden een ambitieus klimaat- en energiebeleid klaar. Bij ons werd het Oosterweeldossier opgelost door een onafhankelijke bemiddelaar: een dijk van een precedent dat navolging verdient.»

HUMO Wie past er op de winkel terwijl die burgertafels bezig zijn?

HUYSE «Een interimregering, zoals de regering-Verhofstadt III in 2007. Over een mini­programma en een begroting moet men het toch eens kunnen worden?

»De Wetstraatpers focust te hard op het federale niveau, maar België is een vliegtuig met vier motoren: Europa, de gewesten, de steden en gemeenten, en het federale niveau. Die laatste motor pruttelt, omdat de restregering-Wilmès nog maar een kwart van de stemmen vertegenwoordigt. Maar het Belgische vliegtuig is niet aan het crashen, hoor.»

HUMO Wat als de politiek de hervormingen van de burgertafels weigert uit te voeren? Het pensioenrapport van de commissie-Vandenbroucke belandde ook in een lade.

HUYSE «Als men akkoord gaat met de Nederlandse aanpak, moet men de resultaten ook uitvoeren. De particratie is even besmettelijk en verstikkend geworden als het coronavirus. De partijkopstukken vertrouwen niemand meer en besteden niets uit, met als gevolg dat men er niets meer van bakt. De partijen zitten allemaal in een overlevingsmodus. De N-VA is de grootste van zeven Vlaamse dwergen, die door een groeiend deel van de bevolking worden verfoeid. Die onvrede kun je niet blijven negeren. De grenzen van de particratie zijn bereikt. In Nederland hebben zeventien partijen deelgenomen aan de Europese verkiezingen, in Italië blijft er van het klassieke partijlandschap haast niets meer over, in Frankrijk is de PS van de kaart geveegd, zelfs de machtige Duitse CDU heeft het moeilijk. Tegelijk zie je dat burgerbewegingen, bedrijven en ngo’s steeds meer aan ‘overheidsontwijking’ doen: ze nemen binnen- en buitenbanen om de politieke klasse te vermijden. Die evolutie zal zich doorzetten.»

HUMO Even terug naar de formatie: wat als uw idee het niet haalt?

HUYSE «Dan krijgen we nieuwe verkiezingen die zullen uitdraaien op een onvoorbereid referendum over België, met leugenachtige campagnes en goedkope slogans. Zo komt een Brexitscenario akelig dichtbij.»

2. Marcia De Wachter‘Regering van wijzen’

MARCIA DE WACHTER (ex-­directeur Nationale Bank) «De rest­regering-Wilmès moet steun zoeken bij de oppositie om een tijdelijk kabinet van tien wijzen te vormen, bestaande uit vijf mannen en vijf vrouwen. Die ploeg moet de komende twaalf maanden een beperkt programma uitvoeren waarover een consensus bestaat. Eén: het budget onder controle houden zonder nieuwe lasten­verhogingen. Twee: structurele hervormingen, zoals de informatisering van de overheidsdiensten, investeringen in mobiliteit en de activering van de arbeidsmarkt. Het derde terrein is dat van de sociale zekerheid en de gezondheidszorg, die kreunen onder buitensporige uitgaven, zoals voor de overdreven verloning van sommige beroepen. Dat sommige specialisten meer dan 400.000 euro per jaar verdienen, is niet langer verdedigbaar. Het zou mooi zijn als men ook de laagste pensioenen kan optrekken, maar door het oplopende begrotingstekort wordt dat erg moeilijk.»

Marcia De Wachter Beeld Aurélie Geurts

HUMO Gelooft u dat de oppositiepartijen zo’n kabinet van wijzen zullen steunen?

DE WACHTER «Ja, omdat het een beperkt ­programma uitvoert dat België in het ­Europese peloton houdt. Wij boeren achteruit in alle internationale rankings. In de jaren 80 en 90 hebben we België naar de Champions League geleid, sindsdien glijden we af. Het wordt tijd dat iedereen de ernst van de situatie inziet. We staan opnieuw op het niveau van 1981: budgettair is het nu minder erg, maar de uitdagingen zijn gigantisch en elke langetermijnvisie ontbreekt, omdat de politici met zichzelf bezig zijn.»

HUMO U wilt de wijzen maar één jaar laten besturen. Wat daarna?

DE WACHTER «Nieuwe verkiezingen, met daaropvolgend een volwaardige regering en een staatshervorming. Die kun je laten voorbereiden door een comité met vertegenwoordigers uit de vier gewestregeringen, die zoveel mogelijk bevoegdheden naar de regio’s moeten schuiven. De tegenstellingen op het federale niveau zijn onoverbrugbaar geworden.

»Voorts moet het Overlegcomité (waarin vertegenwoordigers van alle Belgische regeringen zitten, red.) een rol als scheidsrechter krijgen. Als Vlaanderen een kilo­meterheffing wil invoeren, Brussel een stadstol en Wallonië een wegenvignet, moet dat in het Overlegcomité besproken worden, om te vermijden dat elke regio op eigen houtje handelt.»

HUMO Daar zullen negen regeringspartijen aan tafel zitten, van de separatistische N-VA tot de belgicistische groenen en liberalen. Kan zo’n overleg lukken?

DE WACHTER «Ja, want hoe diverser de groep, hoe meer de leden bereid zullen zijn om naar elkaar te luisteren en hoe minder dominant ze zich zullen gedragen. Als politici eindelijk weer het belang van de burger vooropstellen, raken ze er wel uit.»

3. Bart Maddens‘Nieuwe verkiezingen’

BART MADDENS (politicoloog KU Leuven) «Nieuwe verkiezingen zijn superdringend. Als de politici er niet uit raken, moet je in een democratie opnieuw de belangrijkste speler laten spreken, en dat is de burger.»

Bart maddensBeeld BELGAIMAGE

HUMO Zal dat iets oplossen?

MADDENS «Dat denk ik wel. De smeerolie voor een akkoord tussen de PS en de N-VA is een staatshervorming. Doordat het parlement de grondwet niet voor herziening heeft opengesteld, kan dat nu niet. Als je dat wel doet en dan verkiezingen uitschrijft, zullen die over de toekomst van België gaan. Dan krijg je een andere uitslag, en vooral meer ruimte voor een akkoord tussen de PS en de N-VA.»

HUMO Hoe kunnen de partijen het daar ooit over eens worden? De N-VA en CD&V willen België uithollen, de liberalen en de groenen willen België weer versterken.

MADDENS «De belgicistische partijen zouden vandaag makkelijk een regering kunnen vormen. Paars-groen (een coalitie van liberalen, socialisten en groenen, red.) heeft de helft van de zetels in het parlement. Vul dat aan met het CDH of het rechtse Défi en je hebt een meerderheid. Zonder CD&V zou die ploeg bovendien de ethische thema’s kunnen aanpakken.»

HUMO Maar zo’n regering heeft geen meerderheid in Vlaanderen.

MADDENS «Zelf vind ik dat problematisch, maar door een federale bril bekeken is die meerderheid niet nodig.»

HUMO Hoe moet de staatshervorming eruitzien?

MADDENS «Als een vertaling van de realiteit: België is een optelsom van twee verschillende democratieën, met hun eigen publieke opinie en ­media. Daardoor konden de PS en de N-VA elkaar vijftien jaar lang aanvallen: ze hoefden toch geen verantwoording af te leggen aan de andere kant van de taalgrens. Ofwel keer je terug naar de jaren 50 door er opnieuw één democratie van te maken en naar unitaire partijen te gaan, ofwel ga je voor een con­federatie waarin je de federale verkiezingen afschaft en België laat besturen door een afspiegelingsregering van de deelstaten. Dat kan alleen werken als je bijna alle bevoegdheden naar de deel­staten verschuift.»

HUMO In het confederalisme van de N-VA staat Brussel onder voogdij van Vlaanderen en Wallonië. Veel experts geloven niet dat dat kan werken, omdat de Brusselaars moeten ­kiezen of ze bij het Vlaamse of het Waalse systeem willen horen.

MADDENS «Mij lijkt het een luxe dat je als Brusselaar zou kunnen wisselen van deelstaat en fiscaal systeem zonder fysiek te verhuizen. Maar de Brusselaars willen het niet, en je kunt het niet opleggen. Tegelijk zullen de Vlamingen nooit aanvaarden dat de band met Brussel wordt doorgeknipt. Het wordt dus een complexe oplossing: Vlaanderen en Wallonië houden nog een vinger in de pap in Brussel, in ruil voor geld voor de hoofdstad.»

HUMO Ziet u manieren om de democratie te versterken?

MADDENS «Ik ben voor meer referenda, maar niet voor initiatieven als de G1000. Zo’n panel van uitgelote burgers is een soort assisenjury die beslissingen neemt zonder dat je de leden ter verantwoording kunt roepen. Dat is niet democratisch. Om dezelfde reden zou ik de rol van de koning uitschakelen tijdens de regeringsvorming. Geef de voorzitter van de grootste partij twee maanden de tijd om het te proberen, daarna de voorzitter van de tweede grootste partij. Als ze er niet uit raken, komen er na een halfjaar nieuwe verkiezingen.»

HUMO Wat verwacht u dat er de komende maanden zal gebeuren?

MADDENS «Door de angst voor nieuwe verkiezingen zal CD&V de N-VA opnieuw laten vallen en in een Vivaldi-coalitie stappen, wellicht pas na de zomer.»

4. Dave Sinardet: ‘Vivaldi’

DAVE SINARDET (professor ­politicologie VUB) «Onze politici doen graag alsof de kiezer de kaarten bijna onmogelijk heeft gelegd, maar België is geen uitzondering. Ook in andere landen winnen de populisten, kalven centrumpartijen af en versnippert het landschap. Maar daar zie je meer creativiteit: in Oostenrijk hebben de groenen een akkoord gesloten met de rechts-conservatieven, in Spanje hebben ze voor het eerst een coalitieregering met steun vanuit de oppositie, en ook elders in Europa zijn er minderheidsregeringen. Het probleem in België zijn niet de moeilijke kaarten, maar de spelers die weigeren om ermee te spelen. Al negen maanden komt men niet verder dan: ‘Het gaat niet.’ Maar in de grondwet staat niet dat de regering een meerderheid in het noorden én het zuiden moet hebben. De regering-­Michel was legitiem, maar een Vivaldi-coalitie met de drie traditionele families en de groenen is dat óók. Die formule is maar in één provincie in de minderheid, in Antwerpen, maar is dat zo erg?

»De partijen zijn niet consequent: de PS heeft moord en brand geschreeuwd omdat de regering-Michel maar een kwart van de stemmen vertegenwoordigde in Wallonië, maar ze vindt het geen probleem dat een Vivaldi-­coalitie geen meerderheid heeft in Vlaanderen. En CD&V stapte wel in de regering-Michel, maar vindt enkele ­Vlaamse procentjes te weinig voor een Vivaldi-coalitie plots des ­duivels.»

Dave SinardetBeeld Reporters / QUINET

HUMO Wat schuilt daarachter?

SINARDET «Na vijf jaar ruziemaken met de N-VA en een zware verkiezingsnederlaag als gevolg, is CD&V van strategie veranderd: door een nieuwe alliantie met hen aan te gaan, willen ze vermijden dat ze in de oppositie belanden, zoals in Antwerpen is gebeurd. Ze besturen ook met de N-VA in de Vlaamse regering en willen geen gestook tussen die twee regeringen. Dat toont aan dat de partijen niet volwassen genoeg zijn om met het federale België om te gaan.»

HUMO CD&V vreest ook een keiharde afstraffing als ze zonder de N-VA in een linkse regering stapt.

SINARDET «Het recente verleden bewijst het tegendeel. In 2011 loste CD&V de N-VA om de regering-Di Rupo te vormen, die ook werd af­geschilderd als een linkse ­belastingregering. Bij de verkiezingen van 2014 werd ze daarvoor beloond met één zetel winst. Vervolgens stapte ze samen met de N-VA in de ­regering-Michel, waarna ze zes zetels verloor. Waarom zou ze dan bang zijn om zonder de N-VA te besturen?

»Ik betwijfel ook of een paars-gele regering sociaal­economisch rechtser zou zijn dan een Vivaldi-coalitie. Theo Francken heeft het Deense model voorgesteld aan de PS: een fors migratie- en veiligheidsbeleid plus communautaire hervormingen voor de N-VA, en linkse sociaal-­economische trofeeën voor de PS.

»Als CD&V en Open VLD straks zonder de N-VA een regering vormen, zullen ze op economisch vlak meer kunnen binnenhalen. De PS kan meer toegeven, omdat ze met de uitschakeling van de N-VA al één grote trofee binnen heeft.»

HUMO U zou dus vol inzetten op Vivaldi?

SINARDET «Of op paars-groen met het CDH. Waarom moeten de twee grootste partijen per se in de coalitie zitten? Dan dreig je telkens vis noch vlees te krijgen. Ik verkies een helder beleid: de ene keer wat rechtser, de volgende keer wat linkser. Als het over veiligheid, energie of economisch beleid gaat, speelt het toch geen rol uit welke taalgroep de partijen komen?»

HUMO Moet er ook aan de structuur van België gesleuteld worden? ‘Dit land is al tien jaar op,’ zegt Bart De Wever.

SINARDET «Toevallig zijn dat de tien jaar waarin zijn partij de grootste is. Een nieuwe staatshervorming kan nuttig zijn, omdat het huidige systeem te duur, inefficiënt en weinig transparant is. Maar dat was ook de motivatie bij elke vorige staatshervorming, waarna men concludeerde dat het met de nieuwe hervorming nog erger was geworden.

»Ik geloof wel in een her­tekend België met vier gewesten, maar we moeten af van het idee dat je zaken beter splitst als je er in de federale regering niet uit raakt. In ons ingewikkelde land kom je elkaar toch de hele tijd tegen. Het mobiliteitsbeleid werd gesplitst, waardoor nu drie regeringen het eens moeten worden of ze een vorm van rekeningrijden willen invoeren en zo ja, welke. Is het dan niet beter om sommige zaken terug naar het federale niveau te brengen? Om dezelfde reden geloof ik ook niet in een coalitie die de coalities van de regio’s spiegelt. Hoe ga je de begroting, de pensioenen, de mobiliteit en het klimaatbeleid regelen met die brede waaier aan partijen, van de N-VA tot de PS en Ecolo? Dat is politieke sciencefiction.»

HUMO Moet het toekomstige België uitgetekend worden door onafhankelijke experts?

SINARDET «Die zullen alleszins meer out of the box denken en efficiëntie boven partijbelangen stellen. In Groot-Brittannië geniet een klimaatcommissie met onafhankelijke experts een groot vertrouwen van de politici. Toen ik één van onze vier klimaatministers vroeg of dat recept niet naar België te vertalen was, antwoordde die: ‘Onafhankelijke experts, bestaan die wel?’ Dat zegt toch alles. De particratie is hier erg machtig, door de cultuur van politieke benoemingen. Iedereen wordt in kampen ondergebracht, ook wetenschappers en journalisten die louter feiten presenteren. Politici schermen met ‘het primaat van de politiek’, maar ze bewijzen de laatste jaren vooral hoe onmachtig ze zijn. Daarom ben ik voorstander van experimenten om burgers en experts meer te betrekken bij de besluitvorming. Een Senaat van uitgelote burgers zou alleszins nuttiger zijn dan de huidige Senaat.»

5. Philippe Van Parijs‘Federale kieskring’

PHILIPPE VAN PARIJS (hoogleraar politieke filosofie UCL) «De gesprekken over een nieuwe staatshervorming moet je loskoppelen van de regeringsvorming. Een regeerakkoord kan geen diepgaande hervorming bevatten, maar wel een ­geloofwaardig engagement om die voor te bereiden. Dat lijkt me een legitieme eis van de Vlaamse partijen. Als de N-VA dan niet wil meedoen, hebben CD&V en Open VLD de morele plicht om een Vivaldi-coalitie te vormen.»

Professor Philippe Van Parijs (65); econoom; filosoof; 2017Beeld Humo / Saskia Vanderstichele

HUMO Hoe zou u die communautaire dialoog organiseren?

VAN PARIJS «Zoals de klimaattafels in Nederland. Laat experts, belangengroepen en burgers maar eens loosgaan. Alles mag op tafel komen, van een volledige splitsing tot een terugkeer naar het unitaire België. Na drie jaar onderhandelen laat je het parlement de grondwet openstellen en zoek je een tweederdemeerderheid.»

HUMO In uw boek ‘Belgium. Een utopie voor onze tijd’ pleitte u twee jaar geleden al voor ‘een nieuwe utopie’ voor België.

VAN PARIJS «Ik ben ervan overtuigd dat België het einde van deze eeuw haalt. Bart De Wever ziet dat intussen ook in. Hij dacht vroeger dat België zou verdampen tussen het regionale en het Europese niveau, maar intussen is hij van mening veranderd. Europa slokt minder snel bevoegdheden op dan gedacht. Hij vergelijkt België met een bruistablet waarvan het hardste stuk maar niet wil oplossen. Vlaanderen kan bij een scheiding niet mét Brussel vertrekken, en wil ook niet zonder vertrekken. Voor de Walen geldt hetzelfde. Daardoor blijven we aan elkaar vastgeplakt en hebben we dus een nieuwe toekomstvisie nodig.»

HUMO Is het confederalisme een optie?

VAN PARIJS «Siegfried ­Bracke heeft dat goed geformuleerd: ‘De Brusselse identiteit is een feit. Welke taal ze ook spreken, de Brusselaars zijn geen Vlamingen en geen Walen.’ Daarom moet het confederale voorstel bijgeschaafd worden. Het moet over een confederatie met drie of vier deelstaten gaan, anders kan het voorstel niet ernstig genomen worden.

»Door de splitsing van de politieke partijen is er geen nationaal debat meer. Politici richten zich alleen tot hun taalgroep en poken de tegenstellingen op. Daarom pleit ik voor de invoering van een federale kieskring, waardoor politici in het hele land verantwoording moeten afleggen, ‘de andere kant’ minder zullen aanvallen en wat vaker met de anderstalige media willen praten. Dat zal het wederzijdse begrip en de wil tot samenwerken versterken. Ook het Engels, dat wijdverspreid is onder jongeren, kan een belangrijke rol spelen om de communicatie tussen de twee taalgroepen te vergemakkelijken.»

6. Thomas Decreus‘Burgerdemocratie’

HUMO Tijdens de politieke crisis in 2011 organiseerde u mee de Shame-betoging, die tienduizenden Belgen op de been bracht. Wat zou u de koning vandaag adviseren?

THOMAS DECREUS (politiek ­filosoof en journalist De ­WereldMorgen) «Het lijkt ­alsof er maar twee keuzes zijn: nieuwe verkiezingen of verder onderhandelen over een coalitie. Beide scenario’s lossen niets op. Nieuwe verkiezingen leiden alleen tot meer blokkering, en om het even welke coalitie zal onstabiel en verdeeld zijn.»

Thomas DecreusBeeld vrt

HUMO U ziet dus geen goede uitweg?

DECREUS «Nee. Zoals ik in mijn nieuwe boek ‘Spektakeldemocratie’ schrijf, is de kern van het probleem dat politici in een permanente campagnemodus zitten. Politiek is een product geworden dat kijkers, clicks en stemmen moet opleveren en het gevoel creëert dat er iets veranderd kan worden, zonder dat er ooit iets écht verandert. Staatslieden hebben plaatsgemaakt voor clowns à la Donald Trump en Theo Francken, die voortdurend de media bespelen met sensationele, ophefmakende en vijandige verklaringen. Dat schouwspel maakt compromissen, redelijkheid en onpopulaire maatregelen bijna onmogelijk, en het staat zo ver van het werkelijke leven af dat mensen vervreemd raken van de politiek. Politici bewijzen steeds meer hun onkunde en overbodigheid.»

HUMO Hoe kunnen we die politici tot rede brengen?

DECREUS «Ze zullen niet uit zichzelf veranderen, we zullen hen moeten dwingen. De gele hesjes hebben met hun verzet de politieke agenda van de Franse president ­Emmanuel Macron veranderd. In Italië zorgde de jonge burgerbeweging van de sardines ervoor dat Matteo ­Salvini de regionale verkiezingen in Emiglia-Romagna heeft verloren. En in de VS drijft de populariteit van ­Bernie ­Sanders op de burgerbeweging The Movement, die bestaat uit activisten van Occupy, Black Lives Matter en de vrouwenmarsen.»

HUMO Het is dus tijd voor een nieuwe Shame-betoging?

DECREUS (lacht) «Ik heb mijn deel gedaan. De bevolking lijkt onverschilliger dan in 2011, maar politici onderschatten hoe snel het kan omslaan. Als het politieke vacuüm nog lang duurt, zullen ze daar de rekening voor gepresenteerd krijgen.»

HUMO Moet er iets aan het Belgische model veranderen?

DECREUS «Zoals het federale België nu is ontworpen, kán het niet werken. Je zou haast denken dat het ook de bedoeling was. Je moet bevoegdheden terug naar het federale niveau brengen, een federale kieskring organiseren en de steden meer politieke macht geven, want die zijn wel in staat te besturen.

»Ik pleit ook voor meer burgerdemocratie. Het lotingsysteem van David Van Reybrouck, dat nu al wordt uitgeprobeerd in de Duitstalige Gemeenschap, kan één van de manieren zijn om dat te bereiken.»

7. Geert Noels‘Team van experts’

GEERT NOELS (econoom en auteur) «Sinds het njet van PS-voorzitter Paul Magnette tegen de N-VA wil men blijkbaar de tijd nemen om af te koelen. Dat is totaal onverantwoord. In dit tempo is het klimaatprobleem opgelost vóór er een nieuwe regering is. Nieuwe verkiezingen zijn geen oplossing, want dan verliezen we nog minstens een halfjaar en de kaarten zullen niet fundamenteel anders liggen. Het geld is op, en het geduld ook.»

Geert NoelsBeeld Koen Bauters

HUMO Wat moet er dan gebeuren?

NOELS «Je moet met parallelle circuits werken, los van de regeringsvorming. De voorbije tien jaar hebben we een derde van de tijd geen regering gehad: er zit dus iets structureel fout. Geef een team van experts onder leiding van Johan ­Vande ­Lanotte (­voormalige SP.A-politicus en minister van staat, red.) en Philippe Destatte (Waalse historicus en ex-PS-cabinetard, red.) de opdracht om een nieuw België te ontwerpen op basis van vier gewesten: Vlaanderen, Wallonië, Brussel en de ­Duitstalige Gemeenschap. Vande Lanotte en Destatte hebben daarover soortgelijke ideeën.

»Daarnaast moet je de begroting weer onder ­controle krijgen. Men beseft onvoldoende welke reusachtige uitdaging ons wacht met een begrotingstekort van 12 miljard en de stijgende kosten voor pensioenen, gezondheidszorg, klimaat, digitalisering, de Brexit, en nu ook voor Europa. Als daar straks nog een economische recessie bij komt, worden we dertig jaar terug in de tijd gekatapulteerd. Dan wordt al het werk van Jean-Luc Dehaene weggeveegd.

»Ik zou de Nationale Bank een begroting laten uitwerken. Die heeft de expertise, en vertegenwoordigers van de politieke partijen en sociale partners in haar rangen. Ze zal dus met een ­evenwichtige puzzel naar buiten komen. Het parlement moet die begroting daarna zo snel mogelijk stemmen. Hopelijk zitten daar genoeg verantwoordelijke politici die het werk van de experts zullen respecteren.»

HUMO Wie gaat die begroting uitvoeren?

NOELS «De regering-Wilmès heeft geen enkele democratische legitimiteit meer. Ze moet vervangen worden door een afspiegelingsregering van de regio’s. Dan moeten de PS en de N-VA opnieuw samen aan tafel, maar zo’n noodregering is een totaal andere constellatie. Vergelijk het met mensen die elkaar niet kunnen uitstaan, maar samen in een roeiboot zitten die aan de overkant moet raken: dan móét je wel roeien.

»Via de staatshervorming zou ik de regels zo veranderen dat een afspiegelingsregering de regel wordt. De bevoegdheden waarover federaal steeds onenigheid is, leg je bij de regio’s. In Zwitserland doen ze dat ook zo: de regio’s besturen samen het land, met een premier die elk jaar roteert. Daarmee doorbreek je de personencultus rond politici.

»Om de burger meer bij het beleid te betrekken, zou ik belangrijke beslissingen aan de bevolking voorleggen via referenda. Wij verkijken ons nu op de Brexit, wat een slecht georganiseerd referendum was, maar de Zwitsers hebben er via goed georganiseerde referenda al prachtige zaken door gekregen, zoals hun migratiewet, de energie-omslag en een begrenzing van de toplonen en de ontslagpremies.

 »In panels van uitgelote burgers geloof ik niet. Ze zijn te vatbaar voor manipulatie. De resultaten van de G1000 lagen opvallend dicht bij wat David Van Reybrouck zelf vindt.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234