'Jongeren, vrouwen en arme landen dragen het minst bij aan de klimaatopwarming. Maar wij worden wel het hardst getroffen.' Beeld BELGAIMAGE
'Jongeren, vrouwen en arme landen dragen het minst bij aan de klimaatopwarming. Maar wij worden wel het hardst getroffen.'Beeld BELGAIMAGE

Jonge leeuwenElizabeth Wathuti (26), de Afrikaanse Greta Thunberg

‘De rijke landen hebben de klimaatcrisis veroorzaakt, dus moeten ze ook de kosten dragen’

De Greta Thunberg van het Zuiden, één van de honderd invloedrijkste jonge Afrikanen, klimaatkampioen van de nieuwe generatie: het is maar een greep uit de eretitels die de Keniaanse klimaatactiviste Elizabeth Wathuti ten deel vallen. En dat palmares zal ongetwijfeld nog groeien, want Wathuti is een rijzende ster. Ze is ook de meest frisse en opvallende stem in ‘Radicaal anders’, een bundeling van Robbert Bodegraven van twaalf interviews met denkers over het klimaat. Een exclusieve voorpublicatie.

Robbert Bodegraven

Ze lacht er bescheiden om. Elizabeth Wathuti is er de vrouw niet naar om zichzelf belangrijk te vinden. Met haar 26 jaar voelt ze zich vooral de vaandeldrager van een beweging in de voetsporen van illustere voorgangers. Haar grote idool is Wangari Maathai, de Keniaanse activiste die in 2004 als eerste Afrikaanse vrouw de Nobelprijs voor de Vrede kreeg. Maathai, opgeleid als bioloog, hoorde een halve eeuw geleden al de verhalen van rivieren die slonken, grond die onvruchtbaar werd en vrouwen die steeds verder van huis moesten gaan om voldoende hout en voedsel te bemachtigen voor hun kinderen. Ze werd milieuactivist en richtte de Green Belt Movement op. Wat begon als een programma om bomen te planten, groeide uit tot een mensenrechtenorganisatie die opkomt voor vrouwenrechten en bescherming van de natuur.

HARRY & MEGHAN

Tijdens de klimaatconferentie in Madrid in 2019 ontving Elizabeth Wathuti de Climate Youth Champion Award, een prijs die in het leven is geroepen door het VN-Klimaatfonds. Het betekende een grote internationale erkenning voor haar inspanningen om klimaatverandering onder de aandacht te brengen. Eerder was dat ook het Britse koningshuis ter ore gekomen, waar de – toen nog – hertog en hertogin van Sussex, Harry en Meghan, hun bewondering voor Elizabeth uitten op sociale media. Ze prezen Wathuti voor haar werk, dat ze geweldig en inspirerend noemden. Openlijke complimenten van het Engelse koningshuis geven een boost aan je internationale zichtbaarheid, en Wathuti is sindsdien een drukbezet en veelgevraagd gezicht van de jonge klimaatgeneratie.

Een afspraak met haar maken is dan ook geen sinecure. Tijd is haar grootste vijand. Nadat ze enthousiast had ingestemd met een interview, moest ze tot drie keer toe op het laatste moment weer afzeggen omdat er een actie gevoerd moest worden, een boom moest worden geplant of een schoolklas om voorlichting vroeg. Ze vindt uiteindelijk tijd voor een interview laat op de avond, het enige moment dat ze even rust heeft.

– Je raakte al heel jong in de ban van Wangari Maathai. Waarom koos je als jong meisje juist haar als voorbeeld?

ELIZABETH WATHUTI «Als klein kind speelde ik altijd buiten en meestal was ik te vinden in het bos. Ik groeide op in het dichtst beboste gebied van Kenia. Vlakbij de Gura, de snelst stromende rivier van Afrika. Het was er heerlijk. Mijn school stond er vlakbij en grensde aan het Karima-bos, waar Wangari Maathai, die vanuit het parlement streed tegen ontbossing, bomen plantte. Dat maakte me nieuwsgierig. Ik werd lid van de natuurclub op school en plantte mijn eerste boom toen ik 7 jaar was.

»Die boom bleef ik door de jaren heen verzorgen. Ik zag hoe hij groeide, maar ik zag ook dat de natuur eromheen veranderde. In het bos waar ik speelde, rukte de houthandel op, en de bedrijven die bomen kapten, lieten vuil achter. Ook in de rivier dreef vaker plastic. Mijn boom stond er nog, maar ik realiseerde me dat die zomaar gekapt kon worden. Ik werd er verdrietig van.

»Daaruit haalde ik mijn motivatie om in actie te komen, ik moest iets doen. Ondertussen zat ik op de middelbare school en Wangari Maathai kenden we allemaal. Haar inzet voor de natuur en de manier waarop ze dat aan rechtvaardigheid en vrede verbond, was enorm inspirerend. Dat een vrouw die op dezelfde plek als ik geboren was dat kon, gaf mij hoop. Ik besloot haar voorbeeld te volgen en richtte een scholierenorganisatie op, het Green Generation Initiative. Daarmee wilde ik leeftijdsgenoten bewuster maken van het belang van de natuur. Het werd een succes en inmiddels hebben we meer dan dertigduizend bomen geplant. Het streven is ieder kind in Kenia een boom te laten planten. Daarnaast hebben we lesprogramma’s ontwikkeld waarin kinderen leren over klimaatverandering en biodiversiteit. Kort geleden zijn we ook begonnen met de aanleg van voedselbossen bij scholen. In klaslokalen is het vaak te warm en dan moeten de kinderen naar buiten. Nu creëren ze buiten een groene ruimte waar ze verder kunnen met de lessen, waar het lekker koel is onder de bomen. Bovendien zorgt de opbrengst van het voedselbos voor gezond eten voor de kinderen.

»Het belangrijkste is dat kinderen zelf leren nadenken over oplossingen voor het herstel van de natuur: we leren ze dat iedereen iets kan doen. Mijn doel is een generatie op te leiden met een ecovriendelijk geweten.»

‘Ik wil horen bij een generatie die iets gedáán heeft aan het klimaatprobleem. Alles wat de planeet vernietigt, alles wat de natuur om zeep helpt, gaat in tegen de wereld die ik voor me zie: dat laat ik niet passief gebeuren.’ Beeld REUTERS
‘Ik wil horen bij een generatie die iets gedáán heeft aan het klimaatprobleem. Alles wat de planeet vernietigt, alles wat de natuur om zeep helpt, gaat in tegen de wereld die ik voor me zie: dat laat ik niet passief gebeuren.’Beeld REUTERS

KLIMAATONRECHT

Het Green Generation Initiative groeide in vijf jaar tijd uit tot een programma dat internationaal de aandacht trekt en een aanjager is voor groen bewustzijn in Kenia. Wathuti is er zowel actievoerder en lobbyist als lerares. Het ene moment spit ze de aarde bij een schooltje los om met kinderen een boom te planten, het volgende voert ze actie voor het behoud van groene stroken in miljoenenstad Nairobi of richt ze zich tot een internationaal publiek. Dat laatste deed Wathuti bijvoorbeeld tijdens de jaarlijkse internationale klimaatconferenties (in VN-jargon bekend onder de naam COP, Conference of the Parties), waar ze de wereldleiders toesprak. Net als haar noordelijke evenknie Greta Thunberg hield ze daar de wereld voor dat er zonder een jonge klimaatgeneratie niets terechtkomt van de anderhalvegraaddoelstelling van het Klimaatakkoord van Parijs. Met andere woorden: de huidige leiders falen. En dat falen, weet Wathuti als geen ander, is de voelbare dagelijkse realiteit in Afrika, waar voedselonzekerheid en armoede toenemen als gevolg van klimaatverandering.

WATHUTI «De weerpatronen veranderen. Als kind was ik veel bij mijn oma op de boerderij, we gingen samen koffie plukken of maïs oogsten. We wisten precies wanneer er geplukt kon worden. Dat is niet meer zo. Het weer is grillig. Afgelopen januari, in de warmste maand van het jaar, regende het. Dat gebeurde vroeger niet. Die onvoorspelbaarheid van het weer zorgt ervoor dat boeren niet meer weten wanneer ze moeten planten om een goede oogst te krijgen. Boeren die koffie of thee verbouwden, zagen hun oogsten mislukken en zijn ermee gestopt. Ze vinden niet zomaar nieuwe inkomsten. Dus de armoede neemt toe.»

– Je spreekt over klimaatonrechtvaardigheid. Kun je dat toelichten?

WATHUTI «De mensen die het meest vervuilen, lijden er het minst onder. Afrika draagt minder dan 5 procent bij aan de wereldwijde uitstoot en vervuiling. Maar welk continent wordt het hardst getroffen? Opnieuw Afrika, het werelddeel met de minste capaciteit om zich aan te passen aan de veranderende omstandigheden. Dát zie ik als onrecht. Het Westen werd rijk van het gebruik van fossiele brandstoffen en veroorzaakte de crisis. Maar het draagt de kosten niet.

»Een tweede onrecht is dat de huidige generatie de last verlegt naar de jonge generatie die nu opgroeit. We worden achtergelaten met een puinhoop. Wij moeten de rommel opruimen die we niet zelf gemaakt hebben. Ik droeg niet bij aan de vervuiling van de rivier waar ik als kind speelde, ik kapte geen bomen. Maar ik zal wel moeten lijden onder de gevolgen van het gedrag van oudere generaties. Het is leuk dat er nu gepraat wordt over CO2-neutraal en stoppen met emissies in 2050. Maar dat is over dertig jaar! Het gevolg is dat we nu gewoon doorgaan met wat we al deden. En de last doorgeven aan volgende generaties. Aan mij en mijn kinderen. Dat is onrecht.

»En er is een derde onrechtvaardigheid. Vrouwen worden veel harder getroffen dan mannen. Laatst was ik in Kiambu, een provincie waar we bomen planten. We voerden campagne en gingen de dorpen langs om te zien hoe de lokale gemeenschappen met de ecosystemen omgaan. Ik kwam een vrouw met drie jonge kinderen tegen. De kinderen hingen om haar heen, ze leek iets te zoeken in een riviertje. Maar het stond droog, er was alleen modder en aarde. Ik liep naar haar toe en zag dat de vrouw een gat aan het graven was. Ze had twintig kilometer gelopen om bij het riviertje te komen, met haar kleine kinderen die huilden, ze hadden dorst. De vrouw had een machete en een jerrycan, die ze probeerde te vullen met het water dat ze vond in het gat. Het was modderig, niet geschikt om te drinken. Het stonk en was bruin. Maar het was alles wat ze had, ze gaf het haar kinderen te drinken.

»Die vrouw is een voorbeeld van hoe vrouwen lijden onder de klimaatverandering. Ze had vroeger water in haar eigen dorp, drinkbaar water. Nu moet ze kilometers lopen om haar kinderen te behoeden voor de dood, om ze vervolgens vervuild water te laten drinken. Vrouwen verzorgen de kinderen, ze zorgen voor het eten, ze houden de familie gezond. Allemaal taken die moeilijker worden door de klimaatverandering.»

– Als de grootste verantwoordelijkheid voor de crisis bij de rijke landen ligt, bij de oudere generaties en bij mannen, waarom richt je je met je werk dan op de jeugd? Waarom richt je je pijlen niet op de boosdoeners?

WATHUTI «Omdat ik niet stil wil zitten en afwachten tot het fout gaat. We zijn allemaal, jong en oud, hoeders van de planeet. We kunnen niet zeggen: anderen moeten in actie komen, anderen moeten het oplossen. Wij, de jonge generatie, zien dat er dan te weinig gebeurt. We zitten in het centrum van de storm, maar we willen onze verantwoordelijkheid nemen. Tegelijkertijd spreek ik regeringsleiders aan, in Kenia en ook in het rijke Westen. Ik houd hen verantwoordelijk voor de crisis, gooi ze het probleem voor de voeten.»

‘De rijke landen hebben de klimaatcrisis veroorzaakt, dus moeten ze ook de kosten dragen.’ (Foto: met Greta Thunberg.) Beeld Twitter
‘De rijke landen hebben de klimaatcrisis veroorzaakt, dus moeten ze ook de kosten dragen.’ (Foto: met Greta Thunberg.)Beeld Twitter

SYSTEEMVERANDERING

– ‘Alleen wijzende vingers zijn niet de oplossing,’ zeg je. Wat bedoel je daarmee?

WATHUTI «Dat we altijd ook naar ons eigen gedrag moeten kijken. Natuurlijk moeten we de verantwoordelijken aanspreken, de mensen met macht om grote stappen te zetten, de grote fabrieken die veel vervuilen. Maar ook de kleine vervuilers zijn van belang. Iemand die een plastic fles op straat gooit in Nairobi spreek ik ook aan. Groot of klein, ze dragen bij aan het probleem.»

– Er is geregeld kritiek op dat hameren op individuele verantwoordelijkheid. De klimaatcrisis en de grote ongelijkheid zijn zo complex dat een mondiale systeemverandering nodig is. Daarbij zou het opruimen van een plastic flesje verwaarloosbaar zijn.

WATHUTI «Systeemverandering is zeker nodig. Een groene en duurzame economie, meer sociale rechtvaardigheid, internationale solidariteit, we moeten dat eisen. Maar ik denk dat systeemverandering niet mogelijk is zonder individuele verandering, en individuele verandering zet niet door als er geen systeemverandering komt. De twee zijn verbonden.

»Overheden, regeringen en grote bedrijven doen te veel aan greenwashing. Ze duiken weg voor wat ze moeten doen, ze voelen geen verantwoordelijkheid. Dan wijzen bedrijven op de individuele verantwoordelijkheid van de consumenten, terwijl zijzélf de grote vervuilers zijn. Dat moet veranderen, iedereen mag de ander op verantwoordelijkheid wijzen, maar niet zonder de eigen verantwoordelijkheid te nemen. Dat geldt óók voor de individuele burger die de grote vervuilers en een lakse overheid ter verantwoording roept, maar ook zijn eigen gedrag moet aanpassen. Systeemverandering kan alleen als we samenwerken.»

– Maar niet iedereen draagt een even zware schuld. Je noemde drie vormen van klimaatonrecht: de jeugd, vrouwen en de armste landen worden het hardst getroffen en dragen het minst bij aan het probleem. Hoe moeten zij hun verantwoordelijkheid nemen?

WATHUTI «De meest kwetsbare mensen hebben het recht hun stem te laten horen. Ze moeten in het centrum van de oplossingen staan. Dán kunnen ze hun verantwoordelijkheid nemen. Vrouwen kennen het lijden onder de klimaatcrisis, en zij vinden nu al oplossingen. Ik zie hun kracht in de vrouwengroepen die overal ontstaan.

»Daar denken ze na over wat ze kunnen doen om de situatie het hoofd te bieden. Ze ontwikkelen nieuwe manieren om voedsel te verbouwen, rekening houdend met het grillige weer, ze delen hun kennis, zoeken gemeenschappelijk de oplossingen. Vrouwen leren van elkaar, ze steken samen de handen uit de mouwen. Van die praktische aanpak moeten we gebruik maken. Daarom moeten we de meisjes ook al vroeg opleiden, zij zijn de vrouwen van de toekomst.

»De stem van de arme landen moet ook beter gehoord worden. Wereldwijd zitten we in dezelfde storm, maar we varen allemaal in andere bootjes. De rijke landen hebben alle mogelijkheden, al het geld om zich aan de klimaatcrisis aan te passen. De landen die de middelen niet hebben, zitten in een ander bootje. Een bootje dat nauwelijks blijft drijven. In Afrika zitten sommige landen in een klimaatshock, mensen proberen een goed heenkomen te vinden.

»We kunnen niet aan een oplossing werken als we de mensen in de gammele bootjes vergeten. Zeker nu ook de covidcrisis eroverheen is gekomen. Opnieuw zien we hoe het Westen zichzelf beschermt en Afrika aan zijn lot overlaat. In Kenia, mijn land, praat men over volledige vaccinatie in 2050. De solidariteit is ver te zoeken.

»Bij de volgende internationale klimaatconferentie moeten dus ook de mensen aan tafel zitten die nu al hard geraakt worden door klimaatverandering. Ze moeten hun stem kunnen laten horen. Als dat niet gebeurt, zal het weer een nutteloos tijdverdrijf zijn, een bijeenkomst van wereldleiders die hun geweten sussen maar niets doen. Zonder solidariteit met de mensen die het meest kwetsbaar zijn, komt er geen oplossing.»

– Juist bij die internationale klimaatconferenties wijzen armere landen naar de rijke landen en leggen ze de verantwoordelijkheid bij hen.

WATHUTI «Omdat Afrika uiteindelijk niet voor de oplossing van de klimaatcrisis kan zorgen. Afrika draagt er weinig aan bij. Maar het kan wel laten zien dat duurzame ontwikkeling mogelijk is, ontwikkeling zonder de schadelijke emissies waarvan de rijkdom in het Westen afhankelijk is. Dat kan alleen als de rest van de wereld solidair is. Rijke landen moeten de klimaatfinancieringsafspraken nakomen. Dat is beloofd.

»Afrika heeft enorm veel zon en wind, de capaciteit om volledig op hernieuwbare energie te draaien ís er. Dat is een kans voor de rest van de wereld. Maar die ontwikkeling is afhankelijk van financiering, want Afrikaanse landen kunnen de kosten zelf niet dragen. Ze kunnen zich niet teweerstellen tegen de gevolgen van de klimaatcrisis, de mensen helpen die eronder lijden én ook nog eens werken aan een energietransitie. Zeker nu de covidcrisis er ook nog eens bij komt. Een rechtvaardige transitie betekent dus dat Afrika zijn deel doet en dat de rijke landen, die de grootste verantwoordelijkheid dragen, over de brug komen met de klimaatfinanciering die ze beloofd hebben.

»Van de rijke landen wordt natuurlijk meer verwacht dan alleen financiering. Ze moeten zelf hun acties versnellen. De doelstelling om CO2-neutraal te zijn in 2050 houdt geen rekening met de historische ontwikkeling van de uitstoot. Het duurt nog even voor Afrika helemaal op hernieuwbare energie kan overgaan, dus er zullen nog fossiele brandstoffen nodig zijn. De doelstelling 2050 van de rijke landen is dus niet eerlijk voor landen zoals Kenia: waar is dan nog ruimte voor die arme landen om zich te ontwikkelen en het niveau van de rijkere landen te halen?

»De emissies van rijke landen moeten dus drastisch omlaag en dat betekent: stoppen met fossiele energie. Geen nieuwe gaslijnen, geen nieuwe olieboringen, meer investeringen in de natuur. De opwarming van de aarde beperken tot anderhalve graad gaat niet lukken met alleen investeringen van rijke landen in Afrika.»

– Je zegt dat Afrikaanse landen klaar zijn voor de energietransitie, maar het niet kunnen betalen. Tegelijkertijd zien we dat ook Afrikaanse regeringen graag investeren in fossiele projecten om economische ontwikkeling te stimuleren. Wat vind je daarvan?

WATHUTI «Ook in Afrika hebben we uitdagingen. Het is een kwestie van leiderschap, niet alle regeringen nemen de juiste besluiten. Daarom moeten burgers druk blijven zetten. Ze moeten hun regering verantwoordelijk houden voor het beleid en de uitgaven. Aandringen om de klimaatcrisis prioriteit te geven. Mensen voelen zich weleens machteloos, maar dat zijn ze niet. We kunnen ons niet verschuilen achter politici, we moeten ze aanspreken. Als de verkeerde politici aan de macht zijn, dan moeten burgers zich afvragen: hoe krijgen we de goede politici op de juiste plek? We kunnen niet doorgaan het slachtoffer te zijn van corrupte politici die het probleem ontkennen. Daarom is het belangrijk burgerbewegingen te steunen, burgers te onderwijzen en ze de kracht te geven hun stem te laten horen.»

– Je bent zelf de stem van zo’n beweging. Hoe ervaar je die rol van jeugdig rolmodel voor jongeren over de hele wereld?

WATHUTI «Ik kijk niet graag naar mezelf als jonge, vrouwelijke leider. Er wordt niet naar mij geluisterd omdát ik een jonge vrouw ben. Oké, het zal misschien weleens gebeuren, maar ik geloof in de kracht van de inhoud. Wie opstaat en spreekt, man of vrouw, dat maakt geen verschil. Misschien vinden sommigen dat ik als jonge vrouw net mijn mond moet houden, maar dat weerhoudt mij niet.»

– Je ondervindt desondanks veel weerstand. Niet altijd omdat je een jonge vrouw bent, ook vanwege de inhoud van je boodschap. Het verzet tegen klimaatactivisten wereldwijd neemt toe. Hoe ervaar je dat?

WATHUTI «We hebben in Afrika niet zoveel vrijheid om te demonstreren, het is in Kenia niet makkelijk de straat op te gaan. Bij een demonstratie of actie, ook als we maar met een klein groepje zijn, is er altijd de politie die ons opwacht. Bij protesten is er inderdaad vaak geweld, ook tegen mij gericht. We weten dat acties uitlopen op een confrontatie, hoewel wij geweldloos actie voeren.

»Maar het is niet alleen de politie die we tegen ons hebben. Als het om protest tegen de klimaatcrisis en ongelijkheid gaat, dan kan iedereen de tegenstander zijn. Soms is het de overheid, soms een bedrijf, soms de burgers die geen verantwoordelijkheid nemen. Als een bedrijf de rivier vervuilt, is het mijn verantwoordelijkheid dat bedrijf aan te spreken, en de verantwoordelijkheid van de CEO van dat bedrijf om de vervuiling te stoppen. Het is altijd een keten van individuen die verantwoordelijkheid dragen, ze moeten allemaal in actie komen. Dreigen met geweld kan dat niet stoppen.»

‘Bij de volgende klimaatconferentie moeten óók de mensen aan tafel zitten die nu al hard geraakt worden door klimaatverandering. Anders wordt het weer een nutteloos onderonsje van wereldleiders die hun geweten sussen.’ Beeld BELGAIMAGE
‘Bij de volgende klimaatconferentie moeten óók de mensen aan tafel zitten die nu al hard geraakt worden door klimaatverandering. Anders wordt het weer een nutteloos onderonsje van wereldleiders die hun geweten sussen.’Beeld BELGAIMAGE

MOMENTUM

We spreken verder over de covidcrisis en hoe het virus ook het leven in Kenia ingrijpend verandert. Mondkapjes, afstand houden, een avondklok: het moet ervoor zorgen dat de besmettingen niet verder oplopen in een land waar minder dan 1 procent van de volwassenen gevaccineerd is. Ik vraag Wathuti of zij denkt dat de covidcrisis de wake-upcall is waarop velen hoopten. Zorgt deze crisis ervoor dat we de grotere crisis, die van de klimaatverandering en de daarmee samenhangende ongelijkheid, nu serieuzer gaan nemen? Gaat dat helpen om de doelstelling van anderhalve graad opwarming dichterbij te brengen? Of is het momentum alweer voorbij?

WATHUTI «Verandering is een geleidelijk proces, het is niet één moment waarop we het roer omgooien. Ik zie veel ideeën die de goede kant op wijzen, er gebeuren hoopvolle dingen, de verandering is begonnen. Fossiele bedrijven staan onder druk. Jongeren in de hele wereld spreken zich uit, rechtszaken worden gewonnen zodat bedrijven en regeringen sneller maatregelen moeten nemen.

»Ook in Afrikaanse landen neemt het verzet toe. In Kenia is er bijvoorbeeld een sterke beweging die DeCOALonize heet, waarmee we campagnes tegen de kolenindustrie voeren. Dat heeft succes, we houden vergunningen voor nieuwe kolencentrales tegen. Zulke acties zijn belangrijk, ze geven inspiratie om door te gaan. Want het gaat langzaam, maar iedere stap telt.

»Natuurlijk moet er nog veel meer gebeuren. Daarom moeten we ook de straat op blijven gaan. En als demonstraties niet helpen om te versnellen, moeten we andere middelen inzetten. Er zijn zoveel mogelijkheden om invloed uit te oefenen, van directe dialoog tot sociale media, van demonstraties tot acties. We moeten steeds strategisch kiezen wat het best werkt. Daarvoor is het cruciaal dat we ons goed organiseren. De klimaatbeweging moet de juiste mensen op de goede plekken krijgen, zowel lokaal als internationaal. Daaraan moeten we blijven werken.»

– Zul je een CO2-neutrale wereld meemaken in 2050?

WATHUTI «Dat is mijn doel en mijn geloof. Een wereld met groene, leefbare steden, met weelderige natuur, een wereld waar toekomstige generaties niet langer lijden onder het gedrag van voorgaande generaties. Ik wil horen bij een generatie die iets gedaan heeft aan het probleem, in plaats van bij een boze, verdrietige en teleurgestelde generatie. Ik wil niet wegkijken. Alles wat de planeet vernietigt, alles wat de natuur om zeep helpt, gaat in tegen de wereld die ik voor me zie. Dat laat ik niet passief gebeuren.»

Robbert Bodegraven, ‘Radicaal anders: 12 visionaire denkers over klimaat en rechtvaardigheid’, Lemniscaat

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234