De seksbom: hoe reclame en internet het geslachtsleven van jongeren beïnvloeden

Met een zopas verschenen rapport luidt het Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties (OIVO) de alarmbel: dagelijks wordt de consument gebombardeerd met seksueel expliciete beelden, en dat heeft een negatieve impact op het zelfbeeld en het gedrag van jongeren.

Een recente reclamecampagne is tekenend voor het probleem, zegt OIVO. In een onlinespelletje van ontharingsmerk Veet moeten deelnemers - opgepast: subtiliteit - een poesje ontharen. Een kater komt nadien het geleverde werk beoordelen. Als het poesje niet 'zacht' genoeg is, wordt het afgewezen. Daarbij hoort ook een vrolijk liedje, met een weinig aan de verbeelding overlatende tekst: 'Quand mon minou est super doux, il aime être caressé partout' - 'Als mijn poesje superzacht is, wordt het graag overal gestreeld.'



Diepe zucht aan de andere kant van de lijn als we de campagne samenvatten voor seksuologe Goedele Liekens en seksuoloog/psychoanalist Koen Baeten.



Goedele Liekens «Je kan er niet omheen: in reclame en op internet wordt tegenwoordig een eenzijdig beeld van seks opgehangen. 'Sexy zijn' is het enige dat nog telt. Terwijl vroeger pianospelen toch ook nog voor iets meetelde, zeg ik dan altijd.

»Het is vooral ook zo'n onrealistische, onnatuurlijke voorstelling van seks die je overal ziet opduiken, zoals in die reclame van Veet: volledig haarloos als norm.»



Koen Baeten «Alles wordt aan seksualiteit gelinkt, ook dingen die er niks mee te maken hebben. Terwijl seksualiteit aan de binnenkant zit, reduceren wij anderen meer en meer tot 'een lichaam'. Daar is het volgens mij inderdaad grondig aan het fout lopen.

»En daar komt nog een factor bij: de opvoeding is vandaag doordrongen van een egocultuur. Kinderen leren heel sterk dat zij centraal staan, en dat ze altijd hun zin moeten proberen krijgen: 'Je moet voor jezelf opkomen, voor je gedacht gaan.' De gevolgen worden in mijn praktijk stilaan zichtbaar: patiënten die zo zijn opgevoed, hebben ook geen seksuele remmingen meer; ze moeten van hun partner alles krijgen wat zij verlangen.»



HUMO Hoe verklaar je die hyperseksualisering?



Baeten «Volgens sommigen komt dat omdat het katholieke taboe op seks is weggevallen: nu kan erover gepraat worden, en vroeger niet. Maar volgens mij klopt dat niet: het taboe bestáát nog. Op school zwijgt men seks nog altijd het liefst dood, en ook in het gezin wordt er nauwelijks over gesproken. Nee, er is gewoon een gebrek aan degelijke seksuele opvoeding. En dus halen jongeren hun seksuele informatie uit die opgefokte beelden in reclamespots en op websites.»



Liekens «Klopt. En dan ga je als zestienjarig meisje denken: 'Geknield tussen drie mannen zitten die je dwingen om te deep throaten, dat is normaal.'»



HUMO Die hyperseksuele cultuur is zeer stereotiep: de man als hengst of pooier, de vrouw als onderdanige hoer. Is dat vooral schadelijk voor meisjes?



Liekens «Jonge meisjes lijden er nog iets meer onder, maar jongens zeker ook, hoor. Hoeveel jonge gasten zitten er in de fitness, tegenwoordig? Die lichaamscultuur is ook naar hen aan het opschuiven, zij zitten daar óók mee.»



Baeten «Het is voor allebei even schadelijk. Die hyperseksuele cultuur wordt bijvoorbeeld in verband gebracht met anorexia, en dat is al lang geen probleem meer van meisjes alleen.»



Liekens «Daar zullen een hoop onbevredigende seksuele relaties van komen.»

Lees het volledige interview in Humo 3699 van dinsdag 26 juli.

De seksbom: hoe reclame en internet het geslachtsleven van jongeren beïnvloeden

HUMO Jullie zien een rechtstreeks verband tussen die tsunami van pornografie en de seksuele relatie?



Baeten «Ja. Elke seksuele relatie heeft tekorten en frustraties. Je moet daarmee leren omgaan. Maar iemand die denkt dat seks een consumptieartikel is, kán dat niet. 'I want it all. En als het niet met jou kan, dan wel met iemand anders.' Dat is het recept voor een drama. Maatschappelijk is er een enorm probleem. Ik vind het heel raar dat we daar zo laks in zijn - alsof we er immuun voor zijn geworden.»



Liekens «Ik geef nog weleens therapie om bij te blijven, en daarin - maar ook daarbuiten - word ik weleens geconfronteerd met gasten die een soort gewetenloosheid hebben. Mannen van dertig die zeggen: 'Ach, ja, maar dat meisje van vijftien zat op te scheppen dat ze me wilde pijpen, dus heb ik haar maar laten doen.' En een beetje dwang erbij, en eens naar de hoeren gaan, wat maakt het uit? 'Als dát al niet meer mag.' Ik gebruik opzettelijk niet het woord normvervaging - je klinkt dan al snel als een tante non - maar het heeft er wél mee te maken: dingen normaal vinden die dat helemaal niet zijn.»



HUMO Zijn jongeren niet verstandig genoeg om te beseffen dat pooiers en sletten geen goeie rolmodellen zijn?



Liekens «Integendeel: ik merk dat jonge meisjes zich helemaal geen vragen stellen bij de pornocultuur. Ze willen er net zo veel mogelijk aan beantwoorden. Ik krijg soms mails van meisjes van zestien die alles willen weten over anale seks, want ze willen daaraan beginnen. Dan zeg ik: 'Meiske, op je zestiende ben je nog tien jaar zoet eer je je vóórkant voldoende kent. Ga daar eerst eens mee aan de slag.' Dat zijn voor mij typische signalen: je stelt zo'n vraag niet voor je eigen genot, maar omdat iemand anders je erom vráágt.

»Ik vind het niet verwonderlijk dat je bij sommige jongeren al sex fatigue ziet: op hun achttiende zijn ze het al beu. Alle standjes uit de pornofilms hebben ze uitgeprobeerd, maar echte, goeie seks hebben ze nog nooit gehad.»



HUMO Bart De Wever maakt zich ook vaak druk om de pornoficatie - je krijgt het gevoel dat hij graag wetgevend zou optreden. Verbieden dus, die sexy reclame?



Liekens «Verbieden, dat is praktisch haast niet te doen. 't Is beter om te zoeken naar een gezond tegengewicht. Reclamemakers moeten gewoon hun verantwoordelijkheid leren nemen. Idem voor die clips op MTV en al dat soort dingen.

»De vraag is ook: wát ga je dan verbieden? In het eerste nummer van Goedele stonden achttien verschillende vagina's: grote, kleine, behaarde, noem maar op. De Wever vond dat een typisch voorbeeld van pornoficatie. Terwijl ik dat net zag als een manier om komaf te maken met dat beeld van uitsluitend geairbrushte, kaalgeschoren vagina's. En dat wil hij dan verbieden. Tja, dat is het kind met het badwater weggooien.»



Baeten «De nood aan goede seksuele opvoeding is enorm groot. Ik pleit niet voor meer preutsheid, hè - het eerste seksuele contact vindt gemiddeld plaats tussen dertien en veertien jaar - maar als ik zie hoe sommige kinderen gekleed lopen, vraag ik me soms af of die ouders zich daar niet om bekommeren.»



HUMO U klinkt nu bijna conservatief: 'Ouders, kleed uw kinderen een beetje deftig.'



Baeten «Ik ben er inderdaad niet voor, hoe kinderen in deze kwestie aan hun lot worden overgelaten. Het is toch niet verkeerd om hun duidelijk te maken dat ze niet hóéven mee te gaan in de seksuele gedragspatronen die hen worden opgedrongen. En dat ze zich mógen afvragen of ze zich daar wel goed bij voelen?

»In de puberteit kán je jezelf niet ten volle ontdekken, je hebt daar anderen bij nodig. Volwassenen. Op dat punt laten wij onze jongeren in de steek. We durven niet meer tegen hen te zeggen: 'Dít is de norm als het gaat over hoe je je gedraagt en kleedt, en dát is niet de norm.'

»Of misschien is het nog erger. Misschien kunnen we dat niet meer zeggen. Omdat we tot een generatie behoren die zelf niet meer weet wat gezond is en wat niet.»

"Mon minou tout doux"

Guinness: banned commercial

Axe Commercial: Naakt in de dansschool

The Axe effect

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234