De slimste mens ter wereld: Daniel Tammet, schrijver en autist

Iedereen kan zich terugtrekken in zijn hoofd. Maar de Brit Daniel Tammet (30) kan meer. Hij gaat op exploratie in de hersenen en keert terug met beelden en verhelderende observaties. Hoe ons brein werkt, hoe we talen leren, hoe we herinneringen opslaan: hij schrijft er boeken over en geeft lezingen. Wat opvallend is voor iemand met het syndroom van Asperger, een vorm van autisme.

En van autisten bestaat toch de perceptie dat ze rigide, gesloten, mensenschuw en wereldvreemd zijn. Tammet bewijst het tegendeel: misschien zijn wij wel zo rigide dat we autisten niet kunnen inpassen in ons wereldbeeld?

Toen Daniel Tammet vier jaar was, kreeg hij epilepsieaanvallen. Die moeten bepaalde gebieden in zijn hersenen getriggerd hebben, want sindsdien is hij een savant: een taal- en rekenwonder zoals in de film 'Rain Man' te zien was. Hij leerde IJslands in één week en slaagde erin het getal pi tot 22.541 cijfers na de komma op te zeggen, een 'recital' dat vijf uur duurde. Over zijn autisme en hoogbegaafdheid schreef hij een autobiografie: 'Op een blauwe dag geboren' (2007). Over zijn ontdekkingsreis naar het dak van de mens is er nu 'De wijde lucht omvatten - een verkenning van de grenzen van het brein' (uitg. Nieuwezijds/EPO).

Enkele uitspraken van Daniel Tammet

«Op mijn tafel staat alleen een laptop, en ook de kamer is vrij sober: een paar boekenrekken, een paar reisfoto's aan de muur en het uitzicht door mijn raam: ik zie de stad Avignon, de wolken en de lucht, en dat is eenvoudig maar heel inspirerend. Ik heb graag vaste structuren om me heen. Rommel of wanorde, daar kan ik niet mee overweg. Iets wat structuur of schema mist, dat mist ook betekenis voor mij.»
«Als men me vroeger een vraag stelde, dan stortte ik al mijn kennis in één keer uit. Een stortvloed van woorden, en dan hield het ineens op. Letterlijk, dan had ik géén woorden meer. Ik heb moeten leren dat je enkele dingen vertelt, dat de ander daarop inpikt, en dat jij daar weer op verder bouwt. Het was als leren fietsen, dat leer je ook niet uit een boek. Dat moet je oefenen in de praktijk. En dat is dan nog een héél stuk makkelijker, want fietsen zeggen niks terug. Fietsen zie je ook nooit boos worden of verveeld kijken, wat mensen wél doen als ze in een gesprek verwikkeld zijn. Mijn ouders en broers en zussen hebben heel veel geduld met mij gehad, en dat heeft me leren converseren.»
«Ik heb van me af leren bijten. Mijn ouders hebben me voorgehouden dat ik nooit zomaar berekeningen mocht doen omdat iemand erom vroeg, gewoon voor de lol of voor wat geld. En zo heb ik ook geleerd om niet in te gaan op 'optredens' voor tv-shows en dergelijke. Het gaat niet om die kunstjes, het gaat om het brein en de werking ervan. Maar veel savants missen die assertiviteit, en zo wordt er wel eens misbruik van ze gemaakt.»
«Ik besef dat mijn kennis van talen en wiskunde vrij ongewoon is. En toch zie ik mezelf niet als een uitzondering, of als een heel apart iemand. Integendeel: iederéén kan van mij en van mijn boeken leren. Neem m'n vermogen om getallen te zien als kleuren en vormen - voor mij is dat een manier om heel snel te kunnen rekenen. Wel, elke kleuter heeft dat intuïtieve denken, maar meestal gaat dat verloren. Door ouder te worden, en vooral door naar school te gaan. Daar leer je volgens het boekje. Daar leer je niet in kleuren of patronen denken. Het is als een taal die je verleert. Als niemand je taal spreekt, dan verdort ze en sterft ze af in je hoofd. Zo is dat ook met dat intuïtieve denken. Als dat aangesproken en aangescherpt zou worden, ja, dan krijg je onbeperkte mogelijkheden!»
«Veel mensen verwachten in de toekomst ook een soort superintelligentie, een integratie van de computer en de mens. Maar dat is onzin. Wij hebben niets van de computer te leren, met de computer ga je alleen maar aan intelligentie verliezen. Onze intelligentie is op allerhande fijne en subtiele manieren tot stand gekomen. Door spel, door praten, door kijken, door omgaan met anderen. Een computer kan dat niet. Een computer kan heel veel kennis bevatten, maar hij kan alleen volgens regels en programma's werken. Het is een crack in schaken - hij ként al die spelvarianten - maar het is een prutser als het op gesprekken aankomt. Zelfs de sterkste computer ter wereld kan geen zinnige conversatie voeren, want zoiets is niet in regels en programma's te vatten. Zelfs een kleuter kan het beter!»
'The Boy with the Incredible Brain'

De documentaire 'The Boy with the Incredible Brain' volgt Daniel Tammet in zijn reis naar de Verenigde Staten, waar hij in contact komt met wetenschappers die ervan overtuigd zijn dat ze met zijn hulp gelijkaardige supervaardigheden kunnen losweken in elke mens. Bekijk de documentaire hier!

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234